Onzichtbare talisman

Zes weken geleden werd Robert Eenhoorn opnieuw vader van een zoon. Maar na het overlijden van de 6-jarige Ryan in juni 2003 'verdwijnt de pijn niet door het nieuwe leven' zegt de coach van het Nederlandse honkbalteam....

Zondagochtend om half tien zul je Robert Eenhoorn niet meer als korte stop op een honkbalveld zien staan. Dat heeft de 36-jarige bondscoach na een rijke carri bij onder meer New York Yankees, Anaheim Angels en het Rotterdamse Neptunus wel gezien. Op dat vroege tijdstip valt Eenhoorn te bewonderen als voetballer bij Feyenoord 5, met de voormalige profs Taument, Metgod, Frr en Been.

Eenhoorn, lachend: 'We speelden zo vroeg, zodat Metgod en Been dezelfde middag Van Marwijk konden assisteren bij het eerste elftal. Wij zijn het enige team bij Feyenoord dat elk seizoen kampioen wordt. Eigenlijk hoor ik tussen al die topspelers niet thuis. Ik sta meestal in de spits. Maar als Been meedoet, schuif ik nederig op naar de linkerflank en pik ik op die positie mijn doelpuntjes mee.'

In het shirt van zijn favoriete voetbalclub kan Eenhoorn zich nog overgeven aan jongensachtige extase, honkbal was vooral werk. Hij gunde zich nauwelijks tijd om te genieten van zijn verblijf in de Major League, waar zijn American Dream nooit helemaal van de grond kwam. Wat is blijven hangen zijn de herinneringen aan 'mijn debuut in Yankee Stadium, een homerun in de Major League en een wedstrijd tegen Seattle, toen Dwight Goodan zijn no-hitter gooide en ik op het tweede honk stond'.

Na al die jaren vindt Eenhoorn het een wrang idee dat hij heeft moeten opboksen tegen een concurrent, die doping heeft gebruikt. 'Ik had zo mijn bedenkingen, al ontbrak het bewijs. Randy Velarde was bij de Yankees en Anaheim Angels meestal iets te goed voor mij. Maar hij heeft dus verboden middelen gebruikt. Dan stel je jezelf wel de vraag of die strijd wellicht anders had kunnen verlopen.'

De positieve kanten van de Amerikaanse sportcultuur zou Eenhoorn graag willen overbrengen op het Nederlandse honkbal. 'De opleiding in Nederland is nog altijd afgestemd op de middelmaat', constateert hij. 'In Amerika is alles gericht op winnen en om te winnen heb je toppers nodig. Als je die niet opleidt, win je dus niet. Bij ons telt vooral de breedtesport. We kijken teveel naar het ventje zonder talent, dat door de sport tenminste van de straat af is.'

De topclubs doen te weinig aan talentontwikkeling, meent Eenhoorn. 'Die steken hun geld liever in het eerste team. De jeugd is meestal de sluitpost op de begroting. Maar zo leiden we geen nieuwe Alexander Smit of Gregory Halman op. Mijn antwoord was drie jaar geleden het oprichten van de Unicorns, de honkbalschool in Rotterdam. Voor volgend seizoen hebben we weer elf nieuwe kinderen aangenomen.'

Ook zij mogen dromen van olympische roem, want de historische overwinning van het Nederlands team op het onverslaanbaar geachte Cuba tijdens de Spelen van Sydney heeft het honkbal een hogere status gegeven. 'We zijn een geloofwaardige een volwaardige sport. De spelers hebben nu het idee dat we van de absolute wereldtop kunnen winnen.

'Twee jaar geleden werden we tijdens de Intercontinental Cup al in de eerste ronde uitgeschakeld. Maar ik liet mijn beste werper tegen Cuba Japan gooien. Van Cuba verloren we toen net, maar voor het eerst in de geschiedenis van het Nederlandse honkbal versloegen we Japan.

'Een Cubaanse coach vond het onbegrijpelijk dat ik mijn beste werper niet tegen de zwakkere landen had opgesteld. Dan zouden we zeker de volgende ronde hebben bereikt. Maar ik wilde mijn spelers iets tastbaars geven voor de Spelen. Wij gaan nu naar Athene met het idee dat niks onmogelijk is en dat we serieus om de medailles kunnen spelen.'

Zeker als de op Cura geboren Andruw Jones van Atlanta Braves bij de selectie had kunnen aanschuiven. Maar de Major League Baseball geeft zijn sterspelers nog niet vrij tijdens de Spelen. 'Geld speelt een cruciale rol', zegt Eenhoorn, in het Pim Mulierstadion in Haarlem. 'In de Major League wordt ongeveer 30 miljoen dollar per dag omgezet. De Spelen duren twintig dagen, dat zou de Amerikanen dus 600 miljoen dollar kosten.

'Maar Andruw wil graag voor het Nederlands team uitkomen. Ik heb er in februari nog met hem over gesproken. Het gaat een keer gebeuren, misschien al volgend jaar als het WK in Nederland wordt gehouden. We voeren intensief overleg met de Major League. Het WK is enkele weken opgeschoven naar september, zodat ook tophonkballers uit Amerika kunnen meedoen. Al moeten dan nog de verzekeringspremies voor die topspelers worden betaald.'

Het zijn probleempjes, zegt Eenhoorn, na wat hij vorig jaar heeft moeten doorstaan. In juni 2003 overleed zijn 6-jarige zoon Ryan aan nierkanker. 'Ik word er nog dagelijks mee geconfronteerd, het rouwproces houdt nooit op. Ik ben gewond voor de rest van mijn leven. Na het overlijden van Ryan hield de wereld voor mijn gevoel op te bestaan, maar ik moest verder.

'Ik slaag er nu redelijk in om de dood van Ryan te verwerken. Elke dag ken ik moeilijke momenten, waar ik onmogelijk voor weg kan lopen. Tegelijkertijd ben ik nu wel zo ver dat ik het rouwproces kan sturen. Ik ben weer bewust met honkbal bezig en kan me volledig op het Nederlands team storten.'

In zijn wanhoop vergeleek Eenhoorn zichzelf met de oud-voetballers Michel Boerebach en John Bosman, die hun kinderen door verkeersongelukken verloren. 'Daar kun je je helemaal niet op voorbereiden. Ik wist dat het fout ging aflopen met mijn zoon.

'Maar toch, je kunt er geen voorstelling van maken hoe het voelt om het belangrijkste bezit in je leven kwijt te raken. Ik heb met veel mensen gesproken die hetzelfde is overkomen. Zij vertelden me dat je het een plek leert te geven in je leven. Maar daar heb ik nu niks aan.'

Het gevoel van machteloosheid was nog het ergste, zegt Eenhoorn. 'Al je wapens worden je door de dood van een kind uit handen geslagen, want een zingeving is er niet. Als sportman weet ik dat er altijd een weg naar succes is, mits je de juiste route kunt uitstippelen. Vorig jaar bleek er plotseling geen weg meer te zijn.

'Daar sta je dan, machteloos en eenzaam. De weg hield op, ik kon geen kant meer op. Die leegte is zo verpletterend. Ik voelde niet meer dat ik bestond, ik leek te zweven. Soms word ik emotioneel, zoals door de verhalen over die vrouw die haar kinderen en zichzelf heeft omgebracht. Ik weet namelijk hoe de vader zich nu voelt.

'Maar ik ben nooit out-of-control. Ik voelde me ook verantwoordelijk voor mijn vrouw, ik moest haar overeind houden. We kenden de verhalen van mensen die door zo'n traumatische gebeurtenis uit elkaar groeien. Bij ons was het eerder andersom.'

Ekeer zocht Eenhoorn professionele hulp bij een psycholoog in het ziekenhuis, waar Ryan was overleden. 'Ik ben gewend om alles zelf op te lossen in mijn leven, maar ik wilde het toch een keer proberen. Tijdens ons gesprek ging de telefoon. Die man babbelde met iemand over hoe laat hij de trein moest nemen. Hij moest ook nog twee keer lachen.

'Toen legde hij de telefoon neer en wilde het gesprek over Ryan voortzetten. Maar bij mij was al iets geknapt. Mijn verdriet was gewoon werk voor hem. Als ik over mijn emoties wil praten, moet ik betrokkenheid voelen. En niet louter zakelijke belangstelling.'

De directie van het ziekenhuis verzocht Eenhoorn diverse keren om het rouwproces gezamenlijk af te sluiten. 'Maar ik heb daar niks meer te zoeken. Op talloze vragen heb ik een onbevredigend antwoord gekregen. Bij Ryan werden uitzaaiingen ontdekt op onverwachte plaatsen. Ik wilde weten of het ziekenhuis zijn protocol ging aanpassen bij dergelijke vormen van kanker.

'Hoe vreemd het ook klinkt, de dood van Ryan zou nog enige zin hebben gehad als het ziekenhuis nu andere vormen van behandeling overweegt. Maar het antwoord was nee. Ik verwijt de geneesheren niks, ze hebben alles gedaan om Ryan te redden. Helaas behoorde hij tot die drie tot vijf procent van de patien die aan de ziekte overlijdt.

'Ik vergelijk het met een honkballer, van wie ik weet dat hij in 98 van de 100 gevallen op de honken komt. Dan denk je als coach: daar hoef ik niet naar om te kijken. Je schrikt je pas rot als het misgaat. Wow, hij redt het niet. Dan is het heel verleidelijk je niet met de oorzaken bezig te houden. Het was immers een incident, de volgende keer staat hij weer op de honken.

'Zo was het ook met Ryan. In het ziekenhuis werd zijn dood als botte pech beschouwd, want in al die andere gevallen sloeg de behandeling wel aan. Helaas ben ik de vader van dat ene pechgeval. Ik had graag willen horen dat zijn dood ook in het ziekenhuis op een of andere manier tot bezinning heeft geleid. Op die vragen kreeg ik geen antwoord en daar heb ik zo mijn gedachten over.'

Zes weken geleden werd Eenhoorn opnieuw vader van een zoon. 'In de topsport leer je jezelf heel goed kennen. Ik heb dingen vaak al gezien voor ze me overkomen. Ik wist dus hoe ik zou reageren op de geboorte van mijn tweede zoon. Zweven van geluk is dan niet aan de orde. De pijn verdwijnt niet door het nieuwe leven. Hoewel Ralph voor ons een enorme verrijking is, kan hij niet de plaats van Ryan innemen.

'Vroeger stond ik er nooit bij stil. Het leven was zo overzichtelijk. Eerst ben je de zoon, dan word je vader en opa, tot je komt te overlijden. Nu ik weet dat het ook anders kan lopen, geniet ik intenser van dit kind dan ooit tevoren.'

Ryan blijft zijn onzichtbare talisman, ook tijdens de Spelen. Eenhoorn, met een brok in zijn keel: 'Dat joch heeft zo gevochten. Als hij dit heeft kunnen doorstaan, wat stellen mijn probleempjes in de sport dan voor? Ik was heel bang dat mijn liefde voor hem langzaam zou verdwijnen. Maar ook in het honkbal is hij mijn bron van inspiratie. Door Ryan te blijven herdenken, kan ik hem in leven houden en neem ik hem overal mee toe.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden