'Onzichtbare' Kim Jong Il begint staatsbezoek

De Noord-Koreaanse Geliefde Leider Kim Jong Il houdt ervan om zich tussen de mensen te begeven. 'Tijd doorbrengen met gewone mensen en soldaten, dat doe ik graag', antwoordde hij vorige maand toen het Russische persbureau Itar-Tass hem naar zijn hobby's vroeg....

Tijdens zijn staatsbezoek aan Rusland is Kim Jong Il duidelijk niet met zijn hobby bezig. Negen dagen is de leider al op Russisch grondgebied, maar slechts weinigen hebben hem in levenden lijve gezien. En nog minder mensen zijn bereid erover te vertellen. Gisteravond kwam Kim na een treinreis van zesduizend kilometer in Moskou aan, op het normaal gesproken zeer drukke Jaroslavski-station, dat tijdens de spitsdrukte totaal werd afgesloten.

In een tijdperk waarin wereldleiders niet schromen om zelfs camera's toe te laten in hun prive-leven, is de 59-jarige Kim een buitenbeentje. Of het nou ligt aan de Koreaanse paranoia of de Russische liefde voor overdadige veiligheidsmaatregelen, Kims twee weken durende reis door Rusland voltrok zich onder vrijwel volledige geheimhouding.

Niet dat het bezoek van de Geliefde Leider en zijn bataljon van 150 Koreaanse hoogwaardigheidsbekleders en honderden zwaarbewapende Koreaanse en Russische veiligheidsmensen geen aandacht trok. Zelfs in de eindeloze Siberische wouden was de enorme gepantserde trein niet te missen: 21 gloednieuwe groen-grijze wagons, speciaal voor dit doeleinde vervaardigd in Japan. (Naar verluidt heeft Kim vanwege vliegangst nog nooit in een vliegtuig gezeten - hoewel een Koreaanse bron deze week bekendmaakte dat de leider op zijn 23ste één keer heeft gevlogen, naar Indonesië.)

De Russische en Noord-Koreaanse autoriteiten hebben alles op alles gezet om Kims enorme trein zo onzichtbaar mogelijk van Oost naar West te laten reizen. Het Kremlin maakte het staatsbezoek bekend vlák voordat de trein de Noord-Koreaans/Russische grens over rolde. De vijf dagen die daarop volgden werden lokale treinen op een zijspoor gerangeerd, en verontwaardigde lokale treinreizigers werden uit stations weggestuurd om Kims entourage zo ongestoord en ongezien mogelijk te laten passeren. De Noord-Koreaanse leider zou zijn trein slechts heel even verlaten hebben om zijn hand in het ijskoude Baikalmeer te steken - wie dat gedaan heeft, leeft volgens Russisch bijgeloof tien jaar langer.

Pas in Omsk stapte Kim Jong Il uit, voor een bezoek van twee dagen. Hij werkte er een vol programma af, bezocht er een tankfabriek, een varkensboerderij en een wetenschappelijke bibliotheek. Dat zijn althans de geruchten, want de pers werd op grote afstand gehouden. Toen de leider het muziektheater in Omsk bezocht, waar hij een kinderdansgroep en een gitaarensemble uit de heropvoedingsgevangenis zag optreden, was de rest van het theater gevuld met lokale autoriteiten en militairen die verplicht waren komen opdraven.

Deze geheimzinnigheid is weinig verrassend. Net als zijn overleden vader, Kim Il Sung - die in 1984 eveneens per trein een staatsbezoek aan Rusland bracht - staat Kim Jong Il bekend als 's werelds meest teruggetrokken leider. Pas twee keer eerder legde Kim junior een officieel staatsbezoek af, beide keren naar China. In een geval werd het bezoek pas wereldkundig gemaakt toen de Noord-Koreaanse leider al weer lang en breed terug was in Pyongyang.

Maar sinds vorig jaar, toen president Vladimir Poetin als eerste Russische leider een bezoek bracht aan Noord-Korea en Kim uitnodigde om naar Moskou te komen, gloort in het Westen de hoop dat deze reis niet Kims laatste coming out zal zijn in de niet-communistische wereld. Maar Kims optreden in Rusland is tot nu toe zo onzichtbaar dat het niet bepaald als coming out is te bestempelen.

Waarschijnlijk zal de Noord-Koreaanse leider vandaag een bezoek brengen aan president Poetin. Volgens Russische bronnen zullen zij vooral spreken over economische samenwerking. Maar ongetwijfeld zullen ook het Noord-Koreaanse raketprogramma en de Amerikaanse plannen voor een raketschild ter sprake komen. Naar verluidt hoopt Kim in Moskou een overeenkomst over de aankoop van Russische tanks en raketten. Maar het is de vraag of Rusland wapens wil verkopen aan een land dat niet betalen kan.

Zowel Moskou als Pyongyang kunnen ervan profiteren als Noord-Korea uit zijn politieke en economische isolement wordt gehaald. Poetin hoopt Kim zover te krijgen dat hij goedkeuring geeft voor een spoorweg die Zuid-Korea via Noord-Korea verbindt met de Trans-Siberische spoorlijn, over welke Kim naar Moskou is gereisd. Dit is mogelijk omdat Rusland en Noord-Korea een 17 kilometer lange grens delen.

Deze verbinding zou de lucratieve Zuid-Koreaanse markt voor Rusland toegankelijk maken - en kan goederen die nu nog over de zee getransporteerd moeten worden twee keer zo snel naar de Europese markten vervoeren. Zuid-Korea heeft tijdens een staatsbezoek van Poetin aan Seoul in februari al enthousiast op dit voorstel gereageerd.

Kim zal naar verwachting in het Kremlin overnachten. Hij bezoekt ook Sint-Petersburg voordat hij terugreist, wederom per spoor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden