Column

Onze postzegelnatuur is nu al de meest toegankelijke ter wereld

Het is u mogelijk ontgaan, maar volgende week mogen we weer stemmen, dan is er de verkiezing van het 'mooiste natuurgebied van Nederland'.

Beeld anp

Uit twintig aanmeldingen voor de titel 'Nationaal park van wereldklasse' maakt een vakjury onder leiding van Pieter van Vollenhoven een selectie, waaruit het publiek een keuze kan maken. Wat het belang is voor de stemmers, is niet duidelijk, maar voor de indieners van de plannen - vooral regionale en lokale bestuurders en de recreatiesector - is er een wenkend perspectief: de mogelijke komst van Chinese en Amerikaanse toeristen. Staatssecretaris Van Dam heeft het immers beloofd: op Schiphol komen grote borden richting de drie verkozen Nationale Parken van Wereldklasse.

Van Limburg tot Friesland, van Zeeland tot Oost-Groningen is de afgelopen maanden ijverig gewerkt aan 'bidbooks' waarin de natuur, het landschap en de recreatieve mogelijkheden in de regio worden aangeprezen. Omdat er geen enkele beschermende verplichting is hebben de bestuurders de grenzen van de bestaande natuurparken flink opgerekt. Limburg heeft voor het gemak bijna de hele provincie uitgeroepen tot Grenspark Limburg (hoogtepunt van Nederland) en ook zowat geheel Oost-Friesland is zomaar opeens deel van het virtuele Nationale Park De Friese Wijlanden.

Opvallend voor een regio die de laatste tijd vooral bekendheid verwierf vanwege de alom gevoelde 'landschapspijn', een door een journaliste van de Leeuwarder Courant gemunte term. Die pijn betreft het door de intensieve veehouderij aangetaste landschap, waarin geen plaats meer is voor grutto's, kieviten, veldleeuweriken, zwaluwen enzovoort. Maar ja, dat weten die Chinezen toch niet. En in het bidbook van Friesland worden alle ongerijmdheden keurig gerijmd. 'Als beheerder van natuur en landschap draagt de landbouw indirect bij aan de omzet in het toerisme en aan het behoud van diversiteit.' Prachtige vondst. Voor de Chinese toeristen moet het ook leuk zijn eindelijk eens te zien waar hun melkpoeder vandaan komt. En verrassend om te zien dat er in weilanden helemaal geen koeien lopen - zoals de mythe wil - maar ganzen.

Nog niet zo lang geleden was er een ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij. Tegenwoordig schijnen er nog een paar natuurambtenaren te werken op het ministerie van Economische Zaken. Naar verluidt worden ze regelmatig opgesloten in de bezemkast. Af en toe mogen ze eruit om zinnetjes te schrijven voor de staatssecretaris. Zoals deze: 'Prachtig dat er zo goed is samengewerkt om plannen te maken die de natuur versterken om nog meer mensen te laten genieten.' Dat alles vanuit de gedachte: de overheid heeft er geen geld voor over, maar als je maar voldoende mensen lokt ontstaat er 'draagvlak', en dat is goed voor de natuur. Zelf denk ik dat het draagvlak voor natuur enorm is, maar dat het geld van al die bezoekers terechtkomt bij strategisch gepositioneerde pannenkoekenbakkers. Behalve in het Nationale Park de Hoge Veluwe, waar gewoon entree wordt geheven.

Intussen vindt staatssecretaris Van Dam vooral dat de natuur leuker moet, en toegankelijker. Hij heeft een onderzoekje laten doen, naar wat Nederlanders vinden. Zij vinden ook dat natuur toegankelijk moet zijn. Bij de vraag staat niet dat de Nederlandse postzegelnatuur nu al de meest toegankelijke en best bezochte natuur ter wereld is; op een paar kwetsbare gebiedjes na mag je overal in en doen wat je wilt. En dat doen we dan ook massaal. Ik schat dat ieder Nederlands natuurdier al weleens is opgeschrikt door een hardloper, ruiter, loslopende hond of mountainbiker. De Nederlandse natuur bezwijkt nog eens onder al dat draagvlak.

Waarom natuurbeheerders dan toch meedoen aan deze verkiezing, vroeg ecoloog Patrick Jansen zich af in Trouw. Zijn antwoord: hoop. Ik zou eraan willen toevoegen: angst. Als ze maar goed hun best doen wordt ze misschien niet nog meer geld afgepakt. Al in de jaren negentig is afgesproken dat natuurorganisaties hun gebieden gingen openstellen en propageren, in ruil voor geld voor de aanleg van het Natuurnetwerk. Sindsdien staan ze in de marketingstand, ook al is de overheid inmiddels onbetrouwbaar gebleken. Misschien vinden ze het ook wel leuk, recreatieondernemer spelen. Het is in ieder geval makkelijker dan het beschermen van ingewikkelde flora en fauna.

Ik dacht eerst: deze verkiezing ga ik maar eens boycotten. Tot ik de lijst met de twintig deelnemende gebieden zag. De vakjury zal het gebied ongetwijfeld niet selecteren, maar doen ze het wel, dan stem ik op Saba en omliggende zee. Alleen al vanwege het grote bord op Schiphol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden