bellen met Jarl van der Ploeg

Onze Italië-correspondent ziet het cruiseschipongeluk als ‘symbool voor alles wat er mis is in Venetië’

De schade leek mee te vallen na het ongeluk waarbij een cruiseschip de kade van het Venetiaanse Giudecca-kanaal ramde en een daar aangemeerde toeristenboot. Maar de toeristenindustrie in het algemeen brengt Venetië volop schade toe, de cruiseschepen voorop. ‘Dit ongeluk staat echt symbool voor alles wat er mis is in Venetië,’ zegt Italië-correspondent Jarl van der Ploeg. 

Het was een kwestie van tijd voordat er zoiets zou gebeuren?

‘Aan de ene kant wordt de stad overspoeld door toeristen. Aan de andere kant heb je het probleem dat de 180 eilandjes in de lagune aan het zinken zijn. Hier kwamen die twee problemen samen. Die cruiseschepen zijn varende flatgebouwen. Ze veroorzaken een enorm golfslag. En dat draagt dan weer bij aan de verzakking van de eilandjes.

‘Ik heb de cijfers er nog eens bijgehaald. Vorig jaar zijn er 594 van die enorm cruiseschepen door het kanaal van Giudecca gevaren. Dat zijn er bijna twee per dag! Een van de mooiste oude steden van de wereld heeft dan ineens een soort skyline van New York, met die enorme schepen.’

In Amsterdam wordt veel geklaagd over de toeristenmassa, in Venetië lijkt het onbeheersbaar.

‘Amsterdam, Barcelona, Dubrovnik, Venetië: je ziet overal die continue belangenstrijd. Aan de ene kant de toeristen die geld opleveren, aan de andere kant de bewoners die eens in de vier jaar mogen stemmen en dan kenbaar maken dat het zo niet door moet gaan.

‘Bewoners van Venetië is al zo vaak beloofd dat er zal worden ingegrepen in de cruise-industrie. In 2013 werd er een speciale wet aangekondigd. In 2015 werd die alweer ongedaan gemaakt. In 2017 werd besloten dat die joekels van schepen alleen mochten aanmeren in de industriële haven, een paar kilometer buiten de stad. Is ook niks van terecht gekomen.’

Hoe wordt er in de Italiaanse pers over bericht?

La Repubblica vat het mooi samen: ‘zeven jaren, vijf overheden, heel veel woorden, nul daden’. Wat het nog extra wrang maakt is dat die cruisetoeristen de stad helemaal niet veel opleveren. Ze slapen aan boord, eten daar vaak ook, all inclusive. Ze maken een rondje door de stad van een paar uur, kopen misschien een stukje pizza en wat koelkastmagneetjes en dat is het dan. De toeristenbelasting in Venetië is weliswaar verhoogd, maar dat houdt die stroom echt niet tegen.

‘Voor de oorspronkelijke bewoners is de drukte echt niet meer te harden. Die verlaten massaal de stad. Jaarlijks komen er meer dan twintig miljoen toeristen. En zo groot is Venetië niet. De kerkklok op de Campo San Bartolomeo geeft die dagelijkse exodus weer. De verlaten woningen worden niet verkocht, die worden allemaal weer via Airbnb verhuurd. Zie hier de vicieuze cirkel.’

De minister van Transport, Toninelli, zegt naar aanleiding van het ongeluk dat er nu echt een definitieve oplossing in zicht is. De zoveelste lippendienst?

‘Het gekrakeel binnen de regeringscoalitie is uiteraard meteen weer losgebarsten. Misschien wordt de burgemeester van Venetië ontslagen. Die Toninelli is trouwens dezelfde minister die vorig jaar snelle maatregelen beloofde na het instorten van de brug bij Genua. Ik waarschuw de toeristen alvast met het oog op deze zomer: je ziet nog steeds een gapend gat.

‘Vanmorgen moest ik denken aan de ontstaansgeschiedenis van Venetië. De stad is ontstaan nadat Atilla de Hun plunderend door de streek trok. De mensen vluchtten naar de eilandjes in de lagune waar ze zich veilig waanden. Dat vind ik nou ironisch: nu moeten ze weer vluchten voor barbaren.’

Basta, riepen de Venetianen al tijdens demonstraties in 2017: ‘Venezia non è un albergo’, het is hier geen hotel!
Overtoerisme in Venetië roept al jaren verzet op. Venetië is de uitvergrote versie van het veelkoppig monster dat massatoerisme is: dalende inwonersaantallen, exorbitante huizenprijzen, vervuiling, een verstikkende drukte en middenstanders die verdreven worden door toeristenwinkels vol met in China gemaakte souvenirs. Het inwonersaantal (nu 54 duizend) loopt elk jaar terug, terwijl er meer toeristen bijkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden