Commentaar

Onze defensie schreeuwt om een nationaal debat

Ook Haagse politici moeten duidelijk maken of en zo ja hoe zij de defensie-uitgaven willen verhogen.

Duitse tanks met Nederlandse bemanning oefenen in de omgeving van Bergen Hohne op de Luneburger Heide (Duitsland).Beeld anp

'Als we ons gewicht niet gezamenlijk in de schaal gooien, wordt de EU gemangeld tussen Rusland, China en de VS.' Zeker, al is het verontrustend dat juist een Luxemburger dit zei, sprekend namens een piepklein hertogdom dat drie keer minder uitgeeft aan defensie dan de NAVO-norm van 2 procent van het nationaal inkomen.

Een deze zomer gepresenteerd plan voor meer Europese militaire samenwerking krijgt de wind in de zeilen nu Donald Trump president wordt. Amerikaanse klachten over ongelijke lastenverdeling zijn bijna zo oud als de NAVO zelf, maar zijn na de Koude Oorlog urgenter geworden.

Als EU-landen willen investeren in het opvullen van cruciale militaire lacunes, dan is dat zeer gewenst. Maar het is onrealistisch en wekt valse verwachtingen om een militaire hoofdrol voor de EU op te eisen en dan ook nog vlak nadat de militair sterke Britten afzwaaien. Dat de vooruitgang tot nu toe bescheiden is gebleven, met wat papieren 'EU-battle groups' en overlegorganen in Brussel, is geen toeval.

Het ontbreekt in de EU namelijk niet alleen aan militaire middelen, maar ook aan de wil en de politieke cohesie om ze in te zetten. De EU is een verdeelde club van bijna dertig landen, geleid door Duitsland, dat geen militaire macht meer wil zijn. Het valt makkelijk te splijten, van binnenuit en van buitenaf. Het is dus de vraag of het Europese antwoord op een ruwer geopolitiek klimaat met minder Amerikaanse bescherming, meer defensie zal zijn of juist meer appeasement van externe bedreigers. Dat laatste kan desastreus uitpakken, maar is in elk geval op korte termijn goedkoper.

De vragen die nu snel op Europa afkomen, zijn van groot belang. Zijn Europese NAVO-lidstaten bijvoorbeeld bereid hun defensie-uitgaven serieus en voor langere tijd te verhogen? Dat betekent ook in Nederland jaarlijks miljarden extra voor defensie en dat schreeuwt om een nationaal debat. Hoever willen Nederlandse politici gaan (of niet) en ten koste van welke andere prioriteiten?

Een moeilijk debat wordt het zeker. Want doelmatigheidswinst van Europese samenwerking is mooi meegenomen, maar geen afdoende antwoord op de serieuze budgetproblemen. Politici moeten hierover eerlijk zijn - en keuzes maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden