bellen met Jeroen Visser

Onze correspondent: ‘Als het lukt om de handelsruzie tussen China en VS te beslechten, is de G20 al een succes’

De wereldleiders pakken het vliegtuig naar het Japanse Osaka, waar vrijdag en zaterdag de G20-top plaatsvindt. Relatietherapie tussen Amerika en China staat boven aan de agenda, zegt correspondent Jeroen Visser.

De president van de Verenigde Staten, Donald Trump, tijdens een diner in Osaka, voorafgaand aan de G20. Beeld AFP

Wat staat er allemaal op het spel in Osaka?

‘De hoop is vooral dat de handelsruzie tussen China en de Verenigde Staten wordt beslecht tijdens de ontmoeting tussen de presidenten Trump en Xi zaterdag. Als dat lukt, zou de G20 al een succes zijn, helemaal los van wat er verder nog in alle gesprekken tussen wereldleiders wordt besloten.’

Maar veel hoop op een doorbraak in de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog valt nog niet te bespeuren. Het voorkomen van verdere achteruitgang wordt al als een succes gezien.

‘Ja, de Chinezen hebben al laten weten dat ze niet zullen inbinden en Trump heeft verklaard dat hij het prima vindt zoals de situatie nu is en dat hij geen haast heeft. Dat duidt er dus niet op dat ze eruit gaan komen, maar dat kunnen natuurlijk ook woorden voor de bühne zijn. Ondertussen wordt er achter de schermen hard gewerkt aan een compromis, want dat moet er toch een keertje komen, ze kunnen elkaar niet eindeloos blijven bestoken met allerlei straftarieven op elkaars import. De G20 is daar natuurlijk een uitgelezen moment voor.’

Behalve de handelsoorlog gelden de spanningen tussen de VS en Iran, de ontmanteling van Noord-Korea’s nucleaire programma en de massaprotesten in Hongkong als belangrijkste onderwerpen. Gaan Trump en de Europese leiders China nog aanspreken op Hongkong?

‘Het zou kunnen dat Trump Xi daarop zal aanspreken, hoewel hij tijdens een persconferentie ‘None of your business’ antwoordde toen een verslaggever hem vroeg waar hij het met Poetin en Xi over wil hebben, dus we kunnen alleen maar gissen. Trump lijkt me gezien zijn eerdere ontmoetingen met Poetin ook de man er niet echt naar om heel kritisch te zijn, tenzij het aansluit bij zijn persoonlijke missie, zoals het verbeteren van de Amerikaanse handelspositie ten opzichte van China.’

Hongkongse demonstranten speelden afgelopen week wel slim in op Trumps ijdelheid door borden te dragen met teksten als ‘President Trump, please liberate Hong Kong’.

‘De demonstranten pakken het sowieso wel slim aan. Ze zijn bijvoorbeeld alle consulaten in Hong Kong langsgegaan om een persoonlijke boodschap te overhandigen. Ze spreken zich daarin uit tegen het uitleveren van Hongkongse verdachten aan China en proberen zo China te isoleren door andere landen achter zich te krijgen. De Japanners doen iets vergelijkbaars, zij spreken Trump voortdurend aan op zijn ijdelheid. Vrij snel na Trumps verkiezing tot president vloog premier Shinzo Abe naar New York om Trump een gouden golfclub cadeau te doen. Sindsdien zijn ze de beste vrienden en gaan ze voortdurend samen golfen.’

Abe probeert uit alle macht te voorkomen dat Trump ook een handelsoorlog begint met Japan, bijvoorbeeld door gezellig samen cheeseburgers te eten en naar sumoworstelen te kijken zoals onlangs tijdens het staatsbezoek van Trump. Wat hoopt Abe op de G20-top te bereiken?

‘Abe hoopt vooral dat de ruzie tussen Trump en Xi niet erger wordt – een wapenstilstand zou al een succesje voor hem zijn. Abes missie tijdens de G20 is vooral om staatsmannelijk over te komen, want volgende maand zijn er verkiezingen voor het Japanse Hogerhuis. Als Abe nog even volhoudt, tot in november, dan is hij de langstzittende premier ooit van Japan, wat best wel knap is, want in Japan worden premiers zo gewipt als ze even niet zo populair zijn. Dus al met al staat er voor Abe veel op het spel tijdens de G20.

‘De Japanners willen natuurlijk ook een goede indruk achterlaten wat betreft de organisatie van de G20, maar dat gaat ze vast wel lukken. Alles is enorm goed beveiligd, in en om Osaka zijn zelfs de iconische Japanse frisdrankautomaten uitgeschakeld. Waarom is niet helemaal duidelijk, mogelijk vrezen de autoriteiten dat ze op de een of andere manier als bom worden gebruikt. Het geeft aan hoe zorgvuldig de Japanners zijn, de Franse slag bestaat niet in Japan.’

Premier Rutte en minister Hoekstra van Financiën zijn ook te gast in Osaka. Wat hopen zij aan de G20 over te houden?

‘Het is voor Rutte in elk geval een eer om erbij te mogen zijn, maar verder heeft Nederland er niet zoveel aan – hoewel de G20 natuurlijk een mooi podium is voor bilateraaltjes met wereldleiders, en die zijn ook niet onbelangrijk. Dit keer is het ook nog eens zo dat veel hoofdrolspelers van de EU erbij zullen zijn, zoals Macron, Tusk, Merkel en Sánchez, dus er wordt druk gespeculeerd dat er in Osaka misschien een akkoord zal worden bereikt over de verdeling van Europese topfuncties, zoals de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Dus in dat opzicht is het heel handig dat Rutte weer aan mag schuiven bij de G20.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden