Reportage

'Onze atleten gebruiken geen doping, ze zijn gewoon sterk'

De spanning stijgt in het Russische supportershuis in Rio de Janeiro als Joelia Jefimova in het zwembad verschijnt voor de finale honderd meter schoolslag. De fans bekijken de wedstrijd op een groot scherm, met hun gejuich overstemmen ze het gefluit en boegeroep dat hun landgenoot in het stadion ten deel valt. 'Joeliaaa', roepen ze.

Joela Jefimova barst na het behalen van de zilveren medaille in huilen uit: 'Staat iemand stil bij hoe ik me voel?'Beeld EPA

Jefimova is een van de meest omstreden Russische deelnemers aan de Spelen. In 2014 werd ze zestien maanden geschorst wegens dopinggebruik, en dit jaar werd ze betrapt op het gebruik van meldonium. Ze mocht aanvankelijk niet deelnemen aan de Spelen in Rio, maar de atlete vocht het besluit aan. Het Internationaal Sporttribunaal gaf de 24-jarige zwemster gelijk. De Russin hoorde afgelopen vrijdag dat ze toch mee mocht doen.

Eindelijk gerechtigheid, vinden de Russen in het supportershuis. 'Het is zo oneerlijk wat ons is aangedaan', zegt Sofia Pozdniyakova (19) verontwaardigd. 'Het zogenaamde dopingschandaal is een politieke campagne tegen Rusland. Het zijn allemaal leugens om ons zwart te maken.' Ze is IOC-voorzitter Thomas Bach 'eeuwig dankbaar' voor zijn besluit een deel van de Russische atleten alsnog toe te laten. 'Onze atleten gebruiken geen doping, ze zijn gewoon heel sterk', aldus de studente. 'We gaan zeker weten heel veel medailles winnen.'

Het is maandagavond en met zo'n tweehonderd aanwezigen drukker dan gebruikelijk in het supportershuis, prachtig gelegen op het strand van Copacabana. Om elf uur zwemt Jefimova de finale, maar al enkele uren eerder hebben de Russen zich verzameld voor de huldiging van twee medaillewinnaars. Judoka Natalia Kuziutina en schutter Vladimir Maslennikov wonnen beiden brons. In totaal sleepte Rusland al tien medailles in de wacht, waarvan twee gouden.

Om de sfeer er vast een beetje in te brengen, jongleert een goedgebouwde kale man met wodka flessen. Het publiek kijkt bewonderend toe hoe hij een vol cocktailglas op zijn kin laat balanceren. Naast hem, geflankeerd door een tweeënhalf meter hoge matroesjka pop, zwaait een bevallig blond meisje ijverig met de Russische vlag.

Dan is het moment daar. 'Rusland, Rusland', joelen de aanwezigen. De lichten dimmen, uit de speakers klinkt muziek die doet denken aan een familiespelshow uit de jaren tachtig. De atleten betreden het podium, en tonen glunderend hun medailles. Kuziutina videobelt live met haar moeder, die het niet droog houdt. Ook in het publiek pinken een aantal vrouwen een traantje weg. 'Spasiba!' (bedankt), roept het publiek naar de atleten waarna een karaoke versie van het volkslied op het scherm verschijnt.

'Ik vind het heel verdrietig dat onze atleten worden uitgejoeld in de stadions', zegt Kuziutina na afloop van haar huldiging. Zelf was ze niet bij de openingsceremonie, maar ze hoorde op tv het luide boegeroep toen haar landgenoten met hun vlag het veld van het Maracanã stadion opkwamen. 'Iedereen denkt het slechtste van ons', zegt ze. 'Maar we trainen keihard, onze atleten zijn schoon, en onze overwinningen zijn eerlijk en verdiend.'

Ook Kuziutina denkt dat er politieke redenen ten grondslag liggen aan de uitsluiting van Russische atleten. 'Daar is geen twijfel over mogelijk', aldus de judoka. 'Ze kijken alleen naar ons, alsof in andere landen niks aan de hand is.' Voor Kuziutina zitten de Spelen erop, maar ze is niet van plan toeristische trekpleisters te bezoeken. 'Wij zijn hier om medailles te winnen', zegt ze. 'Het is mijn plicht om naar zoveel mogelijk wedstrijden te gaan en mijn landgenoten aan te moedigen.'

Als de zwemfinale begint, is de bar al dicht. De meeste aanwezigen zijn atleten, trainers, fysiotherapeuten of Russen die op andere wijze werkzaam zijn voor de sportdelegatie. Ze drinken een of twee Baltika biertjes, en moeten morgen vroeg weer op. Zodra de zwemsters naar de startblokken lopen, zijn alle ogen op het scherm gericht.

Het Russische supportershuis in Rio de Janeiro.

De Amerikaanse zwemster Lilly King werpt Jefimova een vernietigende blik toe voor aanvang van de wedstrijd. De Russin toont geen emoties bij het gejouw en de hoon van haar collega atleten, maar maakt een slechte start. Ze redt het niet tegen King, wordt tweede en barst na afloop in huilen uit. 'Staat iemand stil bij hoe ik me voel?', zei ze over het fluitconcert. 'Mijn eerste schorsing was mijn eigen schuld, maar de tweede keer was niet mijn fout.'

Zodra de wedstrijd voorbij is, staan de Russen in het supportershuis op en vertrekken. De gezichten staan strak, van blijdschap over de zilveren medaille lijkt geen sprake. 'We zijn erg perfectionistisch, en zilver is nu eenmaal geen goud', verklaart student Alexander (25) de lauwe sfeer. 'Maar ik ben toch trots op haar. Iedere medaille telt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden