Onverwoestbaar optimisme op de Dag van de Belegger

Sombermansen wagen geen gokje op de beurs en hebben vrijdag dus niets te zoeken in de RAI. 'Met de euro komt het vast weer goed. We hebben het dieptepunt achter ons.'

Amsterdam Munten verwelken, banken vergaan, maar de beurskoersen zullen - op den duur - altijd omhoog blijven gaan. Bij de Nederlandse huis, tuin- en keukenbelegger is het geloof in de vooruitgang onverwoestbaar. De effectenbeurzen staan op het punt van een zenuwinzinking vanwege de eurocrisis, maar op de Dag van de Belegger in de RAI worden er veel schouders over opgehaald.


Het E-woord ontlokt grofweg twee reacties aan de bezoekers. Type A, de optimist, zegt: 'Daar maak ik me geen zorgen over. Met de euro komt het vast weer goed. De financiële markten zullen zich herstellen. Het dieptepunt van de crisis hebben we immers al achter ons. Zo erg als eind 2008, begin 2009, wordt het niet meer.'


Dan Type B, de fatalist. Die zegt: 'Ik maak me heel veel zorgen. Het is heel ernstig. Wij, gewone burgers, moeten straks natuurlijk voor de schulden van die probleemlanden opdraaien. Daar gaan onze pensioenen, onze spaargelden. Maar ja, daar kan ik als individu toch niets aan doen. Hopelijk gaan mijn aandelen nog wat opleveren de komende tijd.'


Type C, de pessimist, ('Armageddon is nabij. Ik heb al mijn geld op de totale destructie van de euro gezet. Laat die munt maar crashen, laat de AEX maar ineenstorten tot 100 punten, dan koop ik een grachtenpand en een villa in St. Tropez'), die belegger dus, die is vrijdag thuisgebleven.


Of niet. Waarschijnlijker is dat Type C een bedreigde diersoort is. Extreem zeldzaam. Anne Uiterwijk (57), een voormalig beleggingsadviseur bij ABN Amro, heeft tijdens haar loopbaan kunnen vaststellen dat positivisme de gemiddelde belegger in de genen zit. 'De mens is godzijdank een optimistisch wezen. Beleggers nemen risico en dat doe je alleen als je optimist bent. Ondernemers zijn net zo. Iemand die een eigen bedrijf begint, is ook per definitie positief ingesteld. En waar zou Nederland zijn als we zulke mensen niet hadden?'


Sombermansen wagen geen gokje op de beurs en hebben vrijdag dus niets te zoeken in de RAI. Daar komt nog bij dat negativisme niet verkoopt. Zoals bij vrijwel elk evenement in de RAI staat verkopen, klantjes binnenhalen, centraal op de Dag van de Belegger. De Saxo Bank lokt potentiële klanten met oesters en champagne, een concurrent laat dames in Afrikaans gewaad een Bailey's-achtig drankje serveren en een derde standhouder verleidt beleggers met goudstaven van chocolade. De onderliggende boodschap: 'Luxe en welvaart ligt binnen handbereik als u ons uw beleggersrekening toevertrouwt.'


Beleggersgoeroe Royce Tostrams laat assistenten gouden chocolademunten uitdelen en kaarten met een 'gratis Gouden Tip'. Als een volleerd standwerker op de markt verkoopt hij zijn expertise aan de bezoekers. Zijn beursvooruitzichten voor het komend jaar zijn 'gematigd positief'. Dat onderbouwt hij als volgt: de AEX-index is al een jaar niet meer onder de 300 punten gezakt, dus is er sprake een 'koersbodem' van waaruit het volgens Tostrams alleen maar bergopwaarts kan gaan.


De voorzitter van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB), Jan Maarten Slagter, spreekt aan het eind van de dag op de tv-zender RTL-Z sussende woorden. Ja, Europa staat in brand, op de beurzen heerst inderdaad onzekerheid, maar hij ziet voor beleggers ook in dit klimaat volop kansen.


In een van de zalen staat 's middags een koude douche op het programma. Twee onderzoekers van de Universiteit Utrecht presenteren onder de workshop-titel 'Eigen schuld - beleggingslessen uit de crisis' de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar beleggingsadviezen. Conclusie één: iemand die de adviezen van professionele beleggingsadviseurs volgt, behaalt gemiddeld geen betere resultaten dan een belegger die gewoon de AEX volgt. Conclusie twee: beleggers zijn psychologisch niet in staat verlies te nemen. Als ze op verlies staan, houden ze vast aan hun positie in de hoop het verlies goed te maken, terwijl het beter was geweest als ze hun verlies hadden beperkt door tijdig uit te stappen.


Beleggers krijgen kennelijk niet graag een spiegel voorgehouden. De zaal is halfvol. Even later, als goudprofeet Willem Middelkoop drie kwartier de tijd krijgt om zijn nering aan de man te brengen, is er geen stoel meer vrij. Grondstoffen zijn hot, tegenwoordig. In tijden van crisis bieden ze een positieve vluchthaven.


Want speculeren op rampspoed, niemand die het schijnbaar doet. De technisch analist van ABN Amro zegt het in een andere workshop: 'Beleggers willen niet short gaan. Ze vinden het heel moeilijk om op een dalende koers in te spelen.' Men stapt in bij een lage koers in de hoop dat die vervolgens stijgt, bijna nooit andersom. Een oudere belegger becommentarieert: 'Dat is de psyche van de mens. We willen dat de koersen omhoog gaan.' De dag van de Positieve Belegger werd afgesloten met een valse noot. De AEX sloot 0,7 procent in het rood.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.