Onvaste koorddanser met een elftal zonder chemie

Vorige week zat Heerenveen nog in zak en as. Sinds het duel met PSV is alles anders, ook voor trainer Ron Jans.

HEERENVEEN - De tegenstelling was groot, maar ook tekenend voor de bizarre week die Ron Jans bij SC Heerenveen beleefde. Ontgoocheld en zwaar aangeslagen bekende hij na de thuisnederlaag tegen Excelsior (2-3) dat hij 'helemaal leeg' was en zijn eigen ploeg hem ook voor raadsels plaatste. Acht dagen later durfde hij, nadat zijn formatie door een arbitrale blunder van winst op PSV werd afgehouden (2-2), voorzichtig te filosoferen over de nieuwe kansen die het resultaat van zondag bood.


De zelfverzekerde en vakbekwame architect van de wederopstanding van FC Groningen, dat hij in acht jaar naar een vaste plaats in de subtop van de eredivisie leidde, is bij Heerenveen de onvaste koorddanser op zoek naar nieuw zelfvertrouwen in een tent waar de rust van weleer niet meer vanzelfsprekend is en de geestvan Abe Lenstra, de held van de provincie, naar wie het stadion is vernoemd, ook al niet meer rondwaart


Na de ontluisterende afgang tegen Excelsior keerde de hondstrouwe Friese aanhang zich tegen de eigen ploeg. 'Een nederlaag wordt hier wel gepikt', zegt Hans Anker, advocaat en net als zijn tweelingbroer Wim toegewijd fan van de eredivisieclub, 'maar niet als er geen strijd wordt geleverd en er geen sprake is van passie.'


'Ik kan me niet herinneren dat er eerder onvoldoende belangstelling is geweest voor de georganiseerde busreis van de supporters, zondag was dat het geval. Dan is er sprake van crisis', zegt voorzitter Marcel Annema van de officiële supportersclub Feanfan. De clubmail van Heerenveen liep vorige week inderdaad vol met reacties van boze fans en aan de rand van het trainingsveld erkent voorzitter Robert Veenstra, net als Jans ook nieuw bij de club, dat er opzeggingen zijn van seizoenkaarthouders en de aankondiging van sponsors dat ze ermee ophouden. 'Maar niet meer dan in andere jaren, het zijn vooral de bedrijven uit de economisch bedreigde bouwsector die afhaken.'


Het woord crisis bestaat niet voor de directie van Heerenveen. Veenstra: 'Crisis betekent dat je de zaken niet meer beheerst en dat doen we wel, we weten waaraan het schort bij de prestaties van onze hoofdmacht. Gebrek aan kwaliteit, in sportief en mentaal opzicht. We moeten doorselecteren en daarbij staat de positie van Ron Jans niet ter discussie. Hij heeft ons vertrouwen.'


'Maar bij alles wat je er verder ook van kunt zeggen', zegt Koos Wieling, een van de vaste volgers van Heerenveen namens Omrop Fryslân (voor de wedstrijd tegen PSV), 'er is geen chemie in het elftal, de ploeg hangt als los zand aan elkaar.'


In een scherpe analyse stelde de Leeuwarder Courant vorige week vast dat er weinig kans op verbetering is en er daarom in feite geen toekomst meer is voor Ron Jans bij Heerenveen. Jans zelf reageerde geprikkeld, boycotte zondag in Eindhoven de verslaggever van de krant en houdt publiekelijk vast aan zijn optimisme en vastberadenheid. 'Twijfel is onze grootste valkuil, we moeten weer in onszelf gaan geloven en niet bij het minste geringste van slag raken.'


Twijfel over de capaciteiten van Jans en zijn kansen bij Heerenveen waren er niet bij zijn benoeming. 'Hij heeft immers bij FC Groningen bewezen zowel spelers als het elftal beter te kunnen maken', zei de toen zittende voorzitter Yme Kuiper. Jan Everse, in de turbulente vorige jaargang na Trond Sollied en Jan de Jonge de derde trainer van Heerenveen in één jaar, complimenteerde de leiding van de club met Jans' benoeming. 'Een logische keuze, want Jans past bij de cultuur van de club en met hem haalt Heerenveen de meest intelligente trainer van de eredivisie in huis.'


Een jaar later nuanceert Everse zijn opmerkingen van toen: 'Ik heb willen refereren aan het succes van Foppe de Haan en Gertjan Verbeek bij de club, twee trainers van wie ik denk dat ze in hetzelfde stramien als Jans werken. Maar vergeet niet dat Heerenveen drie seizoenen van kommer en kwel achter de rug heeft, dan wordt grijs niet zomaar maar even wit. De organisatie en cultuur van de club zelf zijn perfect, maar Heerenveen heeft geen gemakkelijke selectie. Met al die Scandinavische en Oost-Europese spelers is het een stille groep. Toen ik er de eerste keer kwam, dacht ik dat ze net drie crematies achter de rug hadden.'


Vorig jaar beëindigde Heerenveen het seizoen als elfde, sinds zondag is het teruggevallen naar de dertiende plaats op de ranglijst. Van alle clubs presteerde Heerenveen na de winterstop het slechtst, met zes punten uit elf duels. Jans vocht een hoogoplopend conflict uit met de door hemzelf aangetrokken sterspeler Bas Dost en er waren meer wrijvingen. 'De teleurstelling van nu vloeit rechtstreeks voort uit de hoge verwachtingen aan het begin van deze competitie met de komst van Ron Jans', zegt Hans Anker. Verwachtingen, die Jans zelf onderschreef in een interview met de Volkskrant. 'De mensen in Heerenveen mogen veel van me verwachten, ik verwacht namelijk ook veel van mezelf. Ik weet dat ik, met mijn visie en ervaring, belangrijk kan zijn voor Heerenveen en ik durf van mezelf te zeggen dat er kwaliteit in deze trainer schuilt.'


Steun bij zijn nieuwe missie kreeg hij van de spelersgroep, die tijdens het trainingskamp op Ameland op het door hem voorgelegde vragenformulier bijna collectief schreef dat ze baalden van het vorig seizoen en revanche wilden. 'Voor een nieuwe trainer is dat lekker', aldus Jans. Maar de motor kwam nooit echt op gang en tegen Excelsior ontbrandde op de tribune het vuur van de emotie. De vlammen zijn inmiddels gedoofd, maar het roet ligt nog als een zwart laken over de club.


Als voetballer was hij een extreme twijfelaar. 'Een piekeraar, die na elk zuchtje tegenwind in zak en as zat. Als er iets is wat het trainersvak mij de afgelopen jaren heeft geleerd, is het omgaan met de mening van anderen. Ik durf me kwetsbaar op te stellen. Ik loop niet meer weg voor conflicten. Ik denk dat het een kwaliteit van me is om me in te leven in de gedachtenwereld van een ander.'


En nu, na weer een training, kijkt hij achterom en zegt, op zoek naar houvast in onrustige tijden: 'Misschien was de wedstrijd tegen PSV wel de ommekeer. Je ziet hoe gretig en enthousiast er getraind wordt. Ik geloof in deze club, maar we moeten sprongen maken en die mogen niet op zich laten wachten, want de doelstelling van Heerenveen zal altijd blijven dat we Europees voetbal halen.'


Zeker acht spelers van de huidige selectie zullen de club na deze competitie verlaten. Van doelman Kevin Stuhr Ellegaard en de verdedigers Gerry Koning en Calving Jong-A-Pin worden de contracten niet verlengd. Milan Kopic, Igor Djuric en Philip Haglund mogen eveneens vertrekken en Christian Grindheim en Roy Beerens hebben zelf aangegeven Heerenveen te willen verlaten. Ook het contract met Mika Väyrynen loopt af, maar Heerenveen wil hem graag opnieuw vastleggen. Voorzitter Veenstra verwacht dat Bas Dost, met wie Ajax in de winter onderhandelde, gewoon bij Heerenveen blijft. 'Hij heeft een doorlopend contract en heeft niet aangegeven dat hij iets anders wil.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden