Commentaar

Ontwikkelingshulp vereist aanpak belastingontwijking

Zonder aanpak van belastingontwijking is investeren in ontwikkelingslanden water naar de zee dragen.

Minister Lilianne Ploumen (L) bezoekt een modeshow van het Nederlandse bedrijf Vlisco in Lagos in Nigeria tijdens een handelsmissie. Beeld anp

Wie betaalt de nieuwe duurzame ontwikkelingsdoelen die de armoede en ongelijkheid in de wereld moeten verhelpen? Dat is de vraag die deze week centraal staat op de VN-top Financing for Development in Addis Abeba, de hoofdstad van Ethiopië.

Dit jaar lopen de millenniumdoelen af die de Verenigde Naties in 2000 afspraken om honger en armoede in de wereld te halveren. De zeventien Duurzame Ontwikkelingsdoelen die nu zijn bedacht voor na 2015 zijn nog veel ambitieuzer dan de vorige. Doel is niet langer alleen armoedebestrijding, maar ook duurzame economische ontwikkeling en voorkomen van milieuschade en sociale ongelijkheid.

De verbreding van de ontwikkelingsdoelen heeft als voordeel dat nu ook bedrijven verantwoordelijk worden gemaakt. Dat is nodig want de jaarlijkse 135 miljard euro aan ontwikkelingshulp die de rijke landen storten, is bij lange na niet genoeg. Volgens de VN is alleen al 1.500 miljard dollar per jaar nodig om te zorgen dat alle burgers toegang krijgen tot water, sanitair, energie en wegen.

Sleutelrol bedrijven

Bedrijven spelen een sleutelrol bij de realisering van de nieuwe doelen. Zij zorgen immers voor economische ontwikkeling en werkgelegenheid. Maar bedrijfsinvesteringen gaan ook vaak gepaard met milieuschade, landroof en schending van mensenrechten. Daarnaast wordt op grote schaal belasting ontweken.

In Addis Abeba zal deze keerzijde van private investeringen besproken worden. Maar de kans dat er harde afspraken zullen worden gemaakt over maatschappelijk verantwoord ondernemen en de aanpak van belastingontwijking is gering. In arme landen is juist een 'race to the bottom' gaande om bedrijven te lokken met fiscale voordelen en publieke voorzieningen. De rijke landen zijn evenmin genegen bedrijven tegen zich in het harnas te jagen. Ook Nederland lijkt niet bereid zijn positie als belastingparadijs te willen opgeven met als belangrijkste argument dat de sector zoveel bijdraagt aan de eigen economie.

Goede voorbeeld

Minister Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking verwacht veel van bedrijven getuige haar Hulp & Handelagenda. Die keuze is terecht, maar kan niet blind worden gemaakt. Private investeringen dragen niet zonder meer bij aan ontwikkelingsdoelen en werken vaak zelfs averechts.

Na de ramp in Bangladesh heeft Ploumen het goede voorbeeld gegeven door de textielindustrie hard aan te pakken. In Addis Abeba kan zij het voortouw nemen door harde eisen te stellen aan bedrijfsinvesteringen en mee te werken aan een mondiale aanpak van belastingontwijking. Als daar geen eind aan wordt gemaakt, is investeren in arme landen een kwestie van water naar de zee dragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.