Ontwerpverklaring EU dreigt Rusland met 'serieuze consequenties'

De Europese Unie waarschuwt voor 'serieuze consequenties voor de bilaterale relatie met Rusland' als dat land er niet in slaagt de situatie rond Oekraïne te de-escaleren. Dat staat in de ontwerpverklaring van de gezamenlijke regeringsleiders van de EU. Die zijn vandaag in Brussel bijeen om te praten over de spanningen rond Oekraïne en de Russische invasie op schiereiland De Krim.

De nieuwe premier van Oekraïne Jatsenjoek (links) en voorzitter van de Europese Raad Van Rompuy, vandaag in Brussel. Beeld reuters

De verklaring zet in op een sterke veroordeling van de reactie van Rusland op de gebeurtenissen in Oekraïne, en benadrukt dat er een oplossing moet komen voor de schending van de territoriale integriteit van Oekraïne door Rusland. Mocht Rusland er niet in slagen de situatie te de-escaleren, dan volgen dus 'serieuze consequenties'. Wat deze zullen zijn, wordt nog besproken vandaag.

Volgens Volkskrant-correspondent Marc Peeperkorn in Brussel is het de vraag of Rusland de-escalerend handelt of heeft gehandeld. Volgens een aantal aanwezige ambassadeurs is dat niet zo - de Russische troepen zijn niet terug in hun kazernes - maar heeft Rusland ook niet escalerend opgetreden. Landen met levendige herinneringen aan de Russische overheersing (Polen, Tsjechië, Slowakije, Estland, Letland, Litouwen) pleiten voor vergeldingsmaatregelen, landen met grote handelsbelangen in Rusland (Duitsland, Groot-Brittannië, Nederland) zijn voorzichtiger. Verwachte uitkomst: sancties in de vorm van het opschorten van gesprekken over visa-liberalisatie met Rusland. De voorbereidingen van de G8-top in Sotsji in juni zijn al opgeschort. Zo ver als inreisverboden voor Russische regeringsvertegenwoordigers, het bevriezen van Russische tegoeden in het buitenland of importboycots zal het vermoedelijk niet gaan.

11 miljard steun
De Europese Commissie presenteerde gisteren het voorstel om Oekraïne met minimaal 11 miljard euro te helpen tot 2020. Volgens Commissievoorzitter Barroso is deze steun nodig om politieke en sociale stabiliteit in Oekraïne te brengen. Volgens de Commissie was 1 miljard euro al voor Oekraïne gereserveerd, de rest is nieuw geld. Een klein deel van het bedrag, namelijk 1,4 miljard, bestaat uit giften, de rest uit leningen aan het land. In het Commissievoorstel leent de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (waar de EU-landen meerderheidsaandeelhouder zijn) de komende jaren 5 miljard euro aan Oekraïne. De Europese Investeringsbank (bank van de EU) leent 3 miljard. Deze miljarden zijn bedoeld voor economische projecten als de aanleg van wegen, havens en vliegvelden. De leningen gaan gepaard met strikte eisen aan de winstgevendheid van de werken.

Uit de eigen meerjarenbegroting (2014-2020) haalt de Commissie 3 miljard: 1,4 miljard als schenking, de rest lening. Deze gelden kunnen worden aangewend voor het verbeteren van het ambtelijk apparaat, politie en justitie, hulp voor banken en de veiligheid van kerncentrales. Barroso benadrukt dat ook het IMF Oekraïne zal helpen en dat het de EU-landen vrijstaat bilateraal leningen te verstrekken. De Tweede Kamer stemte gisteren in met het voorstel om Oekraïne te steunen.

Verder wil de Commissie de vorig jaar beloofde handelsvoordelen voor Oekraïne - afgewezen door de inmiddels afgezette president Janoekovitsj - alsnog en versneld aan de huidige machthebbers in Kiev geven. De nieuwe Oekraïense premier Jatsenjoek is vandaag aanwezig bij het overleg in Brussel.

Op 17 maart is er weer een (gepland) overleg tussen de ministers van Buitenlandse Zaken van Europa, op 21 en 22 maart komen de Europese regeringsleiders weer bijeen.

Aankomst van premier Jatsenjoek van Oekraïne in Brussel. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden