Ontwerper Piet Hein Eek intensief aan de bak voor Ikea

De Nederlandse ontwerper Piet Hein Eek (1967, Edam) zal de komende jaren een groot aantal producten ontwerpen voor het Zweedse interieurwarenhuis Ikea. Eek zal meubels bedenken voor alle onderdelen van het grootste meubelmerk ter wereld. De producten zullen wereldwijd leverbaar zijn en te herkennen aan de naamvoering Piet Hein Eek. Het is voor het eerst dat Ikea zo'n intensieve, meerjarige samenwerking aangaat met één ontwerper.

Piet Hein Eek aan het werk in Eindhoven.

'Ik ben gevraagd om ideeën aan te leveren voor alle collecties - van slaapkamer tot buitenmeubelen en van hout tot kunststof. Ik zal voortdurend ontwerpen aanleveren waaruit zij dan uit kunnen kiezen. Soms kan dat een compleet nieuwe collectie opleveren, soms resulteert dat in slechts één product. De eerste twaalf productreeksen zijn in elk geval meteen goedgekeurd', zegt Eek. De eerste collectie van rotan wordt in 2017 gelanceerd.

Eek benadrukt dat hij niet in dienst is van Ikea maar dat het gaat om 'een echte samenwerking'. Zo zal de Eindhovense ontwerper naast diverse producten ook nadenken over een meer pragmatische productontwikkeling bij het gigantische meubelconcern.

Uitgangspunt daarbij zijn productie zonder afval en maximale bezetting van de fabrieksmachines. 'Ik ben net terug van een bezoek aan de rotanfabriek in Indonesië. Daar hebben we ter plekke nog ontwerpen aangepast, zodat deze efficiënter kunnen worden gemaakt. Voor een houtfabriek in Polen waarvan de capaciteit onderbenut wordt, moet ik zelfs een speciale collectie te ontwerpen.'

Eek heeft bedongen dat Ikea minder geheimzinnig doet over nieuwe collecties. 'We gaan prototypes, ook de mislukkingen, gewoon laten zien. Een bedrijf dat zo belachelijk groot is als Ikea, moet transparant zijn. Daarbij, ik kan mijn mond toch niet houden.'

no-nonsensedesign van sloophout

Eek brak in de jaren negentig door met no-nonsensedesign van sloophout. Inmiddels vervaardigt hij in zijn werkplaats in Eindhoven ook meubels van staal, glas, keramiek, textiel, aluminium en fabriekshout. Ook ontwierp hij klokken, horloges en zonnebrillen.

Onveranderd is zijn eenvoudige ontwerpstijl met heldere constructies. Eek ziet Gerrit Rietveld als zijn grote voorbeeld. Een voormalige Philips-fabriek in Eindhoven heeft hij eigenhandig verbouwd tot een designcomplex met een werkplaats, showroom, galerie, restaurant en ateliers voor beginnende ontwerpers. Daar werken bijna honderd mensen.

'Maar nu mag ik meubels ontwerpen voor het grootste designplatform ter wereld. Dat is een enorme uitdaging. Ze hebben daar een iemand in dienst wiens enige taak het is te bepalen in welke oplage een product moet worden gemaakt. Die zegt dan bijvoorbeeld: geschikt voor 70 duizend stuks. Voor mij is dat een compleet andere manier van werken.'

Eek brak door met zijn meubels van sloophout.

Samenwerkingen met warenhuizen

Het in de arm nemen van Eek past in de nieuwe strategie van Ikea om hoogwaardig maar toegankelijk design te integreren in het assortiment. Dit najaar is een collectie van dertig kurkmeubels gelanceerd van de Britse topontwerper Ilse Crawford. Op de meubelbeurs in Milaan dit voorjaar - het was voor het eerst dat Ikea zich hier uitgebreid presenteerde - werden innovatieve keukenconcepten gelanceerd van de Italiaanse designdiva Paola Navone en Matali Crasset uit Frankrijk. Voor het voorjaar staat een collectie met modeontwerper Walter van Beirendonck op stapel.

In tegenstelling tot bij Eek ging het hier om eenmalige samenwerkingen. 'Ik heb Ikea ervan overtuigd te kiezen voor een duurzame samenwerking. Al die tijd en energie investeren en dan maar één serie tafels en stoelen uitbrengen is verspilling. Daarvoor bleken ze gevoelig. Vervolgens bleken we over veel onderwerpen hetzelfde te denken.'

Voor Eek is het niet de eerste samenwerking met een groot warenhuis. Voor Wehkamp ontwierp hij ook al een negendelige interieurcollectie bestaande uit kasten, tafels en stoelen.

Voor Ikea wil bij industriële producten bedenken met een ambachtelijke uitstraling. 'Voor de productie van messen bijvoorbeeld wordt één mal gemaakt waarmee twaalf identieke messen tegelijk worden geperst. Waarom zijn dat niet twaalf verschillende messen? Zo kan serieproductie er toch uitzien als uniek handwerk. Mijn kasten van sloophout worden al 25 jaar goed verkocht. Dat moet Ikea ook kunnen.'

De eerste collectie van Eek draait om het materiaal rotan.

Dutch Design

Het is overigens niet de eerste keer dat Ikea Nederlandse ontwerpers aantrekt. Hella Jongerius ontwierp al in 2005 een serie vazen en wandkleden. Vorig jaar bedacht het ontwerpduo Scholten & Baijings een collectie posters en klokken.

Dat Dutch design in trek is bij Ikea, blijkt ook het aantrekken van de al eerder genoemde Crafword, die een van de peilers is onder de Design Academy Eindhoven. Overigens werden de ontwerpen van Jongerius en Scholten & Baijings uitgebracht in de zogenoemde PS collectie, die slechts korte tijd leverbaar is en ook nog eens in een bescheiden oplage. De vazen van Jongerius zijn inmiddels een veelgezocht collectors item.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.