Ontwerp nieuwe grondwet Egypte klaar

Een nieuwe dag vol ongeregeldheden in Egypte: de geestelijk leider van de Moslim Broederschap, Mohammed Badie, is gearresteerd. De Turkse premier Erdogan beweert dat Israël achter de coup in Egypte zit. En de voormalige vice-president ElBaradei moet zich verantwoorden voor het gerecht. Ook vandaag hield Volkskrant.nl weer de ontwikkelingen bij.

Een activist maakt een pro-Morsi-handgebaar. Beeld null
Een activist maakt een pro-Morsi-handgebaar.

21:20 uur: VS veroordeelt uitspraken Erdogan
De Verenigde Staten hebben de uitspraken van de Turkse premier Erdogan over Egypte veroordeeld. Dat heeft een woordvoerder van het Witte Huis laten weten. Erdogan zei bewijs te hebben dat Israël achter de afzetting van Morsi zit. 'Wij veroordelen die uitspraken scherp. Suggereren dat Israël op een of andere manier verantwoordelijk is voor de recente gebeurtenissen in Egypte is beledigend, ongefundeerd en foutief', aldus de woordvoerder tegenover persbureau Reuters.

19.45 uur: Witte Huis weerspreekt opschorten militaire hulp
Het Witte Huis ontkent eerdere berichten dat de VS de militaire hulp aan Egypte zouden hebben opgeschort. Dit meldt Reuters. Volgens woordvoerder Josh Earnest van het Witte Huis is Obama zich nog steeds aan het beraden op zijn mogelijkheden.

Earnest noemde de arrestatie van Badie 'niet in lijn met de standaarden van de VS over mensenrechten'.

null Beeld null

9.23 uur: Ontwerp nieuwe grondwet Egypte klaar
Een 'technische commissie' van tien leden heeft een voorstel tot wijziging van de Egyptische grondwet overhandigd aan interim-president Adly Mansour. De concepttekst zal worden besproken door een vergadering van 50 vertegenwoordigers van groepen in de samenleving.

De conceptgrondwet voorziet onder meer in een verbod op politieke partijen die zijn gebaseerd op religie. Volgens de krant Al-Ahram kan dit leiden tot een verbod op tientallen islamistische partijen, waaronder de Vrijheids- en Gerechtigheidspartij - de politieke tak van de Moslimbroederschap.

Adly Mansour Beeld null
Adly Mansour
In kerkdienst in Caïro afgelopen zondag. Beeld null
In kerkdienst in Caïro afgelopen zondag.

18.50 uur: Kamermeerderheid wil onderzoek VN
Een meerderheid van de Tweede Kamer pleit voor een onafhankelijk onderzoek door de Verenigde Naties naar het buitensporige geweld in Egypte. PvdA, SP en CDA-minister Timmermans van Buitenlandse Zaken scharen zich achter het plan van D66. Het onderzoek moet volgens duidelijk maken welke groepen zich schuldig maken aan het geweld in het land.

Daarnaast pleiten CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt en SP-Kamerlid Harry van Bommel onderzoek naar het lot van minderheden, zoals de koptische christenen. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind wil dat het kabinet koptische christenen aan gaat merken als risicogroep en kopten die gevaar lopen tijdelijk opvang biedt.

18.30 uur - VS legt militaire hulp stil
De Amerikaanse regering heeft de militaire hulp aan Egypte stilgelegd. Volgens AP is de betreffende commissie van de Senaat daarover ingelicht, zo meldt het persbureau op basis van een medewerker van senator Patrick Leahy.

Het is nog onduidelijk hoe lang de opschorting van de hulp gaat duren. De regering wil de Amerikaanse hulp aan Egypte opnieuw bezien in het licht van de afzetting van Morsi door het leger en de huidige campagne tegen diens Moslimbroederschap. Volgens het ministerie van buitenlandse zaken is dit jaar 585 miljoen dollar (438 miljoen euro) nog niet aan Egypte verstrekt. Dat is bijna de helft van de totale jaarlijkse militaire hulp van de VS aan Egypte.

Senator Patrick Leahy. Beeld null
Senator Patrick Leahy.

17.17 uur - Protesten
Nieuwszender AlJazeera meldt dat er op dit moment protesten plaatsvinden in verschillende Egyptische steden. Zie hieronder de livestream.

16.35 uur - ElBaradei voor het gerecht (update)
De geruchten dat de voormalige interim-vice-president Mohamed ElBaradei voor het gerecht wordt gesleept, lijken te kloppen.

Een professor rechten aan de Helwan-universiteit heeft een klacht ingediend tegen de voormalige baas van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) omdat ElBaradei volgens hem 'het vertrouwen heeft geschonden'. Dat meldt althans het Egyptische nieuwskanaal Al-Ahram.

ElBaradei stapte op als vice-president na de gewelddadige ontruiming van de protestkampen van de Moslim Broederschap vorige week. Volgens de hoogleraar heeft ElBaradei zich hierdoor aan zijn plicht onttrokken.

Een rechtbank in Caïro heeft het proces ingelast voor 19 september. Als de beschuldigingen tegen ElBaradei gegrond worden verklaard, dan riskeert hij een boete van 1.430 dollar.

Mohamed El-Baradei. Beeld null
Mohamed El-Baradei.
Mohamed ElBaradei. Beeld null
Mohamed ElBaradei.

16.15 uur - Turkse journalist langer vastgehouden
Egyptische aanklagers hebben bevolen om de Turkse journalist die zaterdag gevangen werd gezet nog eens 15 dagen in voorlopige hechtenis te houden. De Turkse ambassade in Caïro heeft bezwaar aangetekend tegen het besluit.

Metin Turan, correspondent voor de Turkse staatszender TRT, werd gearresteerd tijdens de bestorming van de Al-Fatah-moskee moskee in Caïro, waar honderden supporters van de verdreven president Morsi schuilden voor het geweld.

Bestorming van de Al-Fatah-moskee, afgelopen zaterdag. Beeld null
Bestorming van de Al-Fatah-moskee, afgelopen zaterdag.
Journalisten op een dak in Caïro filmen een helikopteraanval. Beeld null
Journalisten op een dak in Caïro filmen een helikopteraanval.

14.55 uur - Egyptische journalist doodgeschoten
Een Egyptische journalist die voor Al-Ahram werkt, een door de staat gerunde krant, is door soldaten doodgeschoten bij een militaire checkpoint. Dat hebben bronnen binnen de veiligheidsdienst bevestigd.

Het incident vond vanochtend plaats, in de buurt van Caïro. Journalist Tamer Abdel-Raouf en een collega passeerden een checkpoint na een uitgelopen interview met de net benoemde gouverneur van de provincie Beheira.

De twee moesten hun paspoorten en ID-kaarten laten zien en kregen te horen dat ze de avondklok hadden geschonden. Volgens officials reden de journalisten vervolgens zonder toestemming weg, waarop een soldaat het vuur opende. Abdel-Raoef kwam daarbij om het leven, zijn collega raakte gewond.

De Al Ahram-reporter is de vijfde journalist die in één week tijd is omgekomen door gewelddadigheden in Egypte.

Al-Ahram van vandaag. Beeld null
Al-Ahram van vandaag.

14.30 uur - Timmermans: geen militair materieel naar Egypte
Europa moet het Egyptische leger niet voorzien van militair materieel. Ook moet er geen sprake zijn hulp vanuit de EU en de Europese lidstaten. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken zal daar woensdag voor pleiten in overleg met zijn Europese collega's.

Timmermans denkt op dit moment niet aan sancties in de zin van 'handelssancties of anderszins', zo zei hij vandaag na een speciale ministerraad over de begroting van volgend jaar. De minister van Buitenlandse Zaken heeft de Nederlandse douane opdracht gegeven om ervoor te zorgen dat er vanuit Nederland geen militair materieel naar Egypte gaat. Of er exporten gepland stonden weet hij niet. 'Het is een voorzorgsmaatregel.'

Frans Timmermans. Beeld null
Frans Timmermans.

13.54 uur - 'Mohamed ElBaradei voor het gerecht'
ElBaradei, die recent opstapte als vicepresident uit onvrede over het hardhandige optreden van de Egyptische veiligheidstroepen, moet mogelijk terecht staan. Bronnen op Twitter melden dat hij op 19 september voor het gerecht zal verschijnen wegens 'schending van het nationale vertrouwen'.

Mona Eltahawy (@monaeltahawy) zegt op Twitter dat het hier niet om een door de staat geïnitieerde rechtszaak gaat, maar om een private zaak.

We kunnen dit bericht nog niet bevestigen.

Mohamed ElBaradei. Beeld null
Mohamed ElBaradei.

13.22 uur - Erdogan: 'Israël achter coup in Egypte'
De Turkse premier Erdogan zegt bewijs te hebben dat Israël achter de afzetting van Morsi zit. Dat meldt de Turkse krant Hurriyet.

Vooralsnog onderbouwde Erdogan zijn stelling met niet meer dan een citaat van een joods-Franse intellectueel die hij niet bij name noemde. Mogelijk gaat het om de islamcriticus Bernard-Henri Lévy. Die zou in 2011 in een gesprek met de Israëlische minister van Justitie hebben gezegd dat de Moslim Broederschap in Egypte niet aan de macht zou komen - zelfs niet als de islamistische beweging de verkiezingen zou winnen.

Sinds de machtsovername van het Egyptische leger zijn de betrekkingen tussen Ankara en Caïro ernstig bekoeld. Beide regeringen riepen vorige week hun ambassadeur terug.

De Turkse premier Tayyip Erdogan. Beeld null
De Turkse premier Tayyip Erdogan.

13.05 uur - Vrijlating Mubarak
Een Egyptische rechtbank beraadt zich woensdag over een verzoek tot vrijlating van Mubarak, de in 2011 afgezette president. De rechters komen daarvoor bijeen in de Tora-gevangenis, aldus een advocaat van Mubarak.

Volgens de advocaat is er geen juridische basis om de ex-president langer vast te houden. Twee zaken over vermeende corrupte praktijken van de familie lijken gestrand. Het proces waarin Mubarak wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan de moord op demonstranten tijdens de onlusten in 2011 is opgeschort.

null Beeld null
Mubarak tijdens zijn proces in Caïro, in april 2013. Beeld null
Mubarak tijdens zijn proces in Caïro, in april 2013.

12.28 uur - Moslim Broederschap benoemt plaatsvervangende leider
Na de arrestatie van Mohammed Badie, de spirituele leider van de Moslim Broederschap, heeft de partij van de verdreven president Morsi een nieuwe tijdelijke leider benoemd: Mahmout Ezzat.

Ezzat (69) zit al sinds 1981 in het bestuur van de Broederschap, onder meer als plaatsvervangend leider voor spirituele zaken. Ezzat heeft verschillende malen gevangen gezeten wegens zijn lidmaatschap van de Moslim Broederschap. Zo zat hij, net als Mohammed Badie, tussen 1965 en 1974 achter slot en grendel.

In de media staat Ezzat wel bekend als de 'ijzeren man', omdat hij er niet voor schuwt harde beslissingen te nemen.

Mahmout Ezzat, de plaatsvervangende leider van de Moslim Broederschap. Beeld null
Mahmout Ezzat, de plaatsvervangende leider van de Moslim Broederschap.

12.13 uur - Nederlanders in Egypte
In Egypte zitten momenteel zo'n 5.500 Nederlandse toeristen. Ze verblijven in en rond de hotelresorts. Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) meldt dat in zijn brief aan de Tweede Kamer. Hij baseert zich op informatie van de reisorganisaties.

Bij de Nederlandse ambassade in Caïro hebben zich ongeveer 1.400 Nederlanders geregistreerd, voor het grootste deel mensen die in Egypte wonen. De ambassade staat met hen in contact en heeft daarvoor tijdelijke versterking gekregen van vier consulaire medewerkers, aldus Timmermans.

Het strand bij Nuwaiba, een populaire badplaats in Egypte. Beeld null
Het strand bij Nuwaiba, een populaire badplaats in Egypte.

11.30 uur - Badie overgebracht naar beruchte Tora-gevangenis
De vanochtend gearresteerde geestelijke leider van de Moslim Broederschap, Mohammed Badie, is overgebracht naar de Tora-gevangenis. Dit hebben bronnen binnen het ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigd tegenover Al Jazeera.

De Tora-gevangenis is gesitueerd in het zuiden van Caïro. Er worden zowel leiders van de Moslim Broederschap als prominente leden van het regime van Mubarak vastgehouden. Saillant detail: Mubarak bivakkeert zelf ook in de Tora-gevangenis.

Zie hieronder een filmpje met beelden vanuit de gevangenis (commentaar is in het Arabisch).

Tora-gevangenis. Beeld null
Tora-gevangenis.

11.15 - Timmermans: 'Breng hulp Egypte in kaart'
Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) wil dat de regering in Egypte de gevolgen ondervindt van het geweldadig optreden van de ordetroepen in de afgelopen dagen. Hij wil dat de Europese Unie de verdere opschorting van de hulp aan Egypte 'in kaart brengt'.

Dat schrijft Timmermans in een brief aan de Tweede Kamer. Kamerleden hadden maandag om de brief gevraagd vanwege de extra vergadering van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken woensdag in Brussel.

Lees het hele artikel hier.

Frans Timmermans. Beeld null
Frans Timmermans.

10.56 uur - Verplichte evacuatie Filipino's
De Filippijnen hebben bevolen om alle onderdanen - 6.000 in totaal - verplicht uit Egypte te evacueren. De minister van Buitenlandse Zaken, Albert del Rosario, bezocht het land om de veiligheidssituatie te onderzoeken.

Rosario heeft ook een speciaal team naar Caïro ontboden om te helpen met de evacuatie van zijn landgenoten, die hij heeft opgeroepen om zo snel mogelijk contact op te nemen met de ambassade.

'De sterke verslechtering van de vrede en orde in Egypte, die is verhevigd door de aanhoudende politieke instabiliteit en ernstige veiligheidsproblemen in het land, maken het wonen en werken in het land steeds gevaarlijker', zei de afdeling van Rosario in een verklaring.

Albert del Rosario. Beeld null
Albert del Rosario.

10.30 uur - 'Zorgen over Sisi's dorst naar bloed'
Op YouTube is een filmpje verschenen van Masmou3, een nieuwe campagnegroep die zowel het beleid van de Moslim Broederschap als de nieuwe interim-regering afwijst. De groep wil aan de hand van een toespraak van al-Sisi aantonen dat de legerleider op goede voet staat met landen die in direct verband staan met de Verenigde Staten. 'Of Sisi echt 'America's man' is, is niet mijn zorg', luidt de tekst (in enkelvoud) onder het filmpje. 'Wat me wel zorgen baart, zijn zijn leugens, hypocrisie en dorst voor bloed. Ik ben bezorgd hoe hij, in zijn streven naar macht, ons fragiele land richting meer geweld, angst, paranoia, dood en woede duwt.'

9.50 uur - Qatar zendt gas naar Egypte
Het gasrijke Qatar heeft een tweede lading gratis vloeibaar gas verscheept naar Egypte, ondanks de kritiek die de regering van het land eerder uitte op het harde optreden van de veiligheidstroepen tegen de protesterende aanhang van de Moslim Broederschap.

De tanker zette koers naar het 'broederlijke Egypte op 9 augustus', zo meldt het staatspersbureau QNA. Dat betekent dat het schip vertrokken is voor het bloedbad van vorige week woensdag, toen twee kampen met Morsi-aanhangers werden ontruimd. Daarbij vielen naar verluidt zo'n 600 doden.

De gaszendingen hebben tot doel om de schaarste aan energiebronnen in Egypte gedurende de zomer te verlichten, vertelden Qaterese woordvoerders aan het persbureau.

De minister van Buitenlandse Zaken van Qatar (M), Khalid Al-Attyah. Beeld null
De minister van Buitenlandse Zaken van Qatar (M), Khalid Al-Attyah.

9.30 uur - Leider Moslim Broederschap gearresteerd
Egyptische veiligheidstroepen hebben vannacht Mohammed Badie gearresteerd, de geestelijk leider van de Moslim Broederschap. De 70-jarige wordt samen met andere hooggeplaatste leden van de Moslim Broederschap verdacht van het aanzetten tot geweld tegen betogers. Badie staat zondag met twee anderen terecht.

Verschillende bronnen melden dat Badie naar de beruchte Tora-gevangenis in Caïro is overgebracht - de gevangenis waar ook Mubarak is opgesloten.

Mohammed Badie. Beeld null
Mohammed Badie.

9.15 uur - Belangrijkste gebeurtenissen afgelopen 24 uur
- Bij de grensplaats Rafah, die de Gazastrook met Egypte verbindt, kwamen gisteren zeker 24 agenten om het leven toen ze werden belaagd met antitankwapens. De grenspost blijft voorlopig gesloten.

- Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft gisteren zijn zorgen uitgesproken over de dood van 36 Moslimbroeders, die zaterdag tijdens hun transport naar een gevangenis werden gedood. Het departement vond de dood van de gevangenen 'verdacht' en liet weten geen voorstander te zijn van het verbannen van de Moslim Broederschap, de partij waar de verdreven president Mohammed Morsi uit voortkomt.

- De Anti-Coup Alliantie, die ook de Moslim Broederschap vertegenwoordigt, gaf gisteren in een persconferentie aan dat ze bewijs hebben dat de lijken van de gedode gevangenen tekenen vertonen die wijzen op moord en niet op verstikking door traangas, zoals de autoriteiten beweren.

- De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen komen woensdag in Brussel bijeen voor een ingelaste vergadering over de crisis in Egypte. Ze gaan bekijken hoe ze de door het leger gesteunde leiders en de aanhangers van de afgezette president Morsi tot een vreedzaam compromis kunnen bewegen. Mogelijk wordt een deel van het beloofde hulppakket (5 miljard euro) teruggeschroefd.

- Saudi-Arabië heeft al laten weten dat het de Egyptische interim-regering financieel zal compenseren voor het verlies aan steun van Westerse landen.

- Gisteren maakte de advocaat van Mubarak bekend dat de voormalige president, die tijdens een grote volksopstand in 2011 werd afgezet, mogelijk deze week vrijkomt.

- Het dodental is sinds vorige week woensdag, toen er veel doden vielen bij de ontruiming van twee kampen met Morsi-aanhangers, opgelopen tot ruim 900.

Doodgeschoten agenten die nabij Rafah in een hinderlaag liepen. Beeld null
Doodgeschoten agenten die nabij Rafah in een hinderlaag liepen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden