Ontvolkt, geplunderd en heroverd

De Franse fotografe Bénédicte Kurzen legde als een van de eersten vast wat er over is van de Nigeriaanse steden waar terreurbeweging Boko Haram is verjaagd.

Nigeriaanse soldaten in Buni Yadi laten zien dat het moreel van de zwaar bekritiseerde strijdkrachten weer goed is. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Nigeriaanse soldaten in Buni Yadi laten zien dat het moreel van de zwaar bekritiseerde strijdkrachten weer goed is.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR

Het meest verontrustende is dat al die steden in het noordoosten van Nigeria totaal ontvolkt zijn', zegt de Franse fotografe Bénédicte Kurzen. 'Je ziet er alleen wat oudere mensen en zieken. De Nigeriaanse autoriteiten willen de vluchtelingen nu terughalen, maar Boko Haram heeft overal bermbommen achtergelaten. En alles moet ontsmet worden, want overal liggen lijken.'

Voor het eerst in zes jaar lijkt de opmars van de islamitische terreurgroep Boko Haram gestuit. Afgelopen weken heeft het Nigeriaanse regeringsleger de rebellen flink teruggedreven, met steun van de buurlanden Tsjaad, Kameroen en Niger. Tientallen steden zijn in het zicht van de verkiezingen van 24 maart heroverd.

Als teken van herwonnen zelfvertrouwen heeft het zwaar bekritiseerde leger voor het eerst journalisten meegenomen om de voortgang te komen bekijken. Het flitsbezoek was streng geregisseerd, maar toch een buitenkans, vertelt Kurzen over de telefoon vanuit Lagos. 'Ik ben sinds 2008 in Nigeria werkzaam. Dit was de eerste keer dat ik naar het Boko Haram-gebied kon.'

Een van de bezochte steden was Buni Yadi in de deelstaat Yobe. De leeggeroofde stad was sinds juli een basis van Boko Haram. Kurzen zag er een kunstmestfabriek waar bomgordels voor zelfmoordaanslagen werden gemaakt. Ook steden als Mubi en Michika zijn er slecht aan toe. Michika is vrijwel verwoest. Tsjadische rebellen mochten de plaats plunderen bij wijze van soldij.

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

Boko Haram-strijders is Kurzen niet tegengekomen. 'Alle gevangen rebellen gaan volgens onze begeleiders naar de stad om gedebriefd te worden en worden als krijgsgevangenen behandeld. Maar ik heb geen rebel gezien. Ik weet niet wat ze met hen doen. Veel rebellen zullen ook niet levend in handen van het leger willen vallen. Ik hoor verhalen over honderden doden.'

De Nigeriaanse president Goodluck Jonathan zegt dat de strijd tegen Boko Haram over drie weken voorbij is, maar Kurzen is sceptisch. 'Het moreel van het Nigeriaanse leger is upbeat, maar de relaties binnen de multinationale strijdmacht zijn slecht.' Dat Boko Haram snel verslagen wordt, verwacht ze niet. 'Ze zullen misschien hun gebied kwijtraken, maar dan stappen ze gewoon weer over op guerrillatactieken en bomaanslagen.'

Lokale militie in het heroverde Buni Yadi. Het leger gebruikt de milities voor verkenningswerk. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Lokale militie in het heroverde Buni Yadi. Het leger gebruikt de milities voor verkenningswerk.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Straat in de stad Buni Yadi, deelstaat Yobe. Boko Haram gebruikte de stad als basis voor bevoorrading. Vrijwel alle bewoners zijn gevlucht. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Straat in de stad Buni Yadi, deelstaat Yobe. Boko Haram gebruikte de stad als basis voor bevoorrading. Vrijwel alle bewoners zijn gevlucht.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Nigeriaanse soldaten in Buni Yadi laten zien dat het moreel van de zwaar bekritiseerde strijdkrachten weer goed is. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Nigeriaanse soldaten in Buni Yadi laten zien dat het moreel van de zwaar bekritiseerde strijdkrachten weer goed is.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Nigeriaanse troepen afgelopen week op patrouille in de op Boko Haram heroverde stad Mubi, in de deelstaat Adamawa. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Nigeriaanse troepen afgelopen week op patrouille in de op Boko Haram heroverde stad Mubi, in de deelstaat Adamawa.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Vrouwen keren vaak als eerste terug. Ze worden vooruitgestuurd door hun mannen, die bang zijn gedood te worden. Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Vrouwen keren vaak als eerste terug. Ze worden vooruitgestuurd door hun mannen, die bang zijn gedood te worden.Beeld Benedicte Kurzen/NOOR
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden