Ontsnap-ontwerp

Met een zucht naar luxe wordt op de meubelbeurs in Milaan afgerekend met de crisis: veel marmer, goud en oude meubels in een luxe uitvoering. Schommelstoelen en kaptafels genoeg, maar geen spoor van een 3D-printer.

In de etalage van het deftige warenhuis La Rinascente, de Bijenkorf van Milaan, staan een verbogen racefiets, keukenapparaten met afgebroken knopjes, boeken met verbogen ruggen en andere afgedankte spullen. De hele vorige week konden klanten defecte eigendommen naar het warenhuis brengen om ze daar te laten repareren door ledervaklui, edelsmeden en poppenmakers. Deze duurzame actie is een initiatief van de Brits-Italiaanse ontwerper Martino Gamper en de befaamde Serpentine Gallery uit Londen ter gelegenheid van de Salone del Mobile, de jaarlijkse meubelbeurs in Milaan, waarvan gisteren de laatste dag was. Een deftig warenhuis dat geen spullen meer verkoopt, maar afgedankte spullen repareert: dan zijn de crisis en de duurzame realiteit eindelijk ingedaald bij de designindustrie. Zou je denken.


Op een steenworp afstand presenteert de nog deftiger designshop Spazio Rossana Orlandi een serie exclusieve pronkstukken in Museo Bagatti Valsecchi, een historisch stadspaleis vol middeleeuwse harnassen, oude zeekaarten en renaissancemeubilair. Tussen deze museale artefacten staan handgemaakte meubels, zoals een klapbed van leer, zijde en glanzend lakwerk van het Sloveense ontwerptalent Nika Zupanc, een messing waterkaraf van ontwerpstudio Formafantasma en monumentale lampen van Nacho Carbonell. Op de begeleidende bordjes staat steevast: prijzen op aanvraag. Dit design is bestemd voor een mondiale elite van kunstverzamelaars.


Peperdure pronkstukken naast een oproep tot repareren en consuminderen, die tegenstelling is kenmerkend voor de meubelbeurs in Milaan. Zeven dagen lang is hier de volle breedte van design getoond. Hoewel interieurproducten domineren, proberen ook bierbrouwers, computerproducenten, automerken, horlogemakers en zelfs condoomverkopers een publicitair graantje mee te pikken. Een cocktail van wansmaak, commercie, verfijning, innovatie en idealisme is dus de beste omschrijving van deze meubelbeurs. Wat bijdraagt aan de opwindende wanorde is het feit dat de presentaties van honderden designlabels en duizenden ontwerpers zijn verspreid over de stad. Gelukkig scheen vorige week de zon, zodat er makkelijker een taxi was te vinden dan bij slecht weer. Al moet je dan nog altijd weten je waar je heen moet. En dat is bij het belangrijkste designevent van het jaar geen sinecure: het heeft geen eigen website. Overal staan de 300 duizend bezoekers over een kaart gebogen om hun weg te vinden in deze chaos.


Toch valt uit het immense aanbod van duizenden nieuwe producten een trend te destilleren. De grote hang naar luxe betekent een afrekening met de crisis. Zelden waren er zo veel producten van marmer in Milaan. Van het succesvolle duo Scholten & Baijings is er een serie prachtige tafels van carrara marmer met een subtiel geometrisch patroon. Rijzende ster Nika Zupanc toont een compleet boudoir met marmeren tafeltjes en een lamp met goudglazuur voor het gelikte designlabel Sé. Eenzelfde escapisme is ook te zien in wat je feelgooddesign zou kunnen noemen, zoals de verfijnde installaties die geurende oliën en interieurparfums verspreiden, afkomstig van het jonge Nederlandse duo Studio WM. Opvallend verder is het grote aantal producten voor de badkamer, niet toevallig de plek om het lichaam te balsemen en de geest tot rust te laten komen - even weg van de boze buitenwereld vol crises.


Er zijn ook heruitgaven van meubels diep uit de vorige eeuw, meestal in een luxe uitvoering. Zo krijgt de vooroorlogse chaise longue van Le Corbusier een chique make-over door Louis Vuitton. Modeontwerper Paul Smith pimpt stoelen van Hans Wegner met een bekleding in zijn kenmerkende streepjespatroon. Hella Jongerius heeft zich als kersverse artdirector van het klassieke Finse designlabel Artek gebogen over de meubels van Alvar Aalto. De eenvoudige meubels van gebogen laaghout heeft zij voorzien van een kleurrijke bekleding. Veel nieuwe collecties hebben een verwante retroreflex. Zelfs Marcel Wanders verrast met stijlvolle meubels van hout en een ingetogen kleurenpalet, die met hun jarenzestiguitstraling zo lijken weggekaapt van de set van tv-serie Mad Men.


Het wekt dan ook geen verbazing dat technologie schittert door afwezigheid. Geen spoor van 3D-printers of domotica, digitale elektronica die het woonklimaat veraangenamen, zoals een 'zelfdenkende' koelkast die boodschappen bestelt of een lichtinstallatie die reageert op de temperatuur. Wel veel 'vergeten' producten, zoals kap-tafels, schommelstoelen, kruiken en zelf een designvishengel. Typerend voor deze 53ste editie van de Salone del Mobile is dit luxe én nostalgische product: een archetypische amfoor van zwart gietijzer om de mobiele telefoon in te stoppen, zodat er ongestoord kan worden gepraat. Na jaren van crisis en somberheid is het weer quality time.


Dutch Export

Minister van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap Jet Bussemaker kwam op de meubelbeurs in Milaan poolshoogte nemen om te zien hoe het staat met de exportpotentie van Dutch Design. Ze werd niet teleurgesteld. Designlabel Moooi scoorde er wederom met een wervelend fotodecor en ook Linteloo viel op met exotische Afrikaanse prints. De museale wereld was ruim vertegenwoordigd met een samenwerking van ontwerpplatform Droog en het Rijksmuseum en een duopresentatie van het Textielmuseum en het Zuiderzeemuseum. De wijk Ventura Lambrate was zelfs een enclave van Dutch Design, waar presentaties waren te zien van tientallen ontwerpers en de academies uit Utrecht, Rotterdam, Eindhoven en Den Haag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden