Ontslagen personeel kan bij rechter geen extra premie afdwingen Gouden handdruk blijft uit

'Ik wil nog even iets persoonlijks zeggen.' Kantonrechter T. Lippmann buigt zich voorover naar de acht voormalige medewerkers van het schoonmaakbedrijf Lavold....

MARGREET VERMEULEN

Van onze verslaggeefster

Margreet Vermeulen

DEN HAAG

Zelden laat een rechter zo duidelijk merken dat hij meeleeft met de verliezers van een kort geding. Nog zeldzamer is het als een rechter de verliezende partij oproept het er vooral niet bij te laten zitten. De ontslagen medewerkers van Lavold hoopten via de rechter een 'gouden handdruk' af te dwingen, om hun ontslag bij het winstgevende schoonmaakbedrijf Lavold te verzachten.

De acht voelen zich door het bedrijf als oud vuil aan de kant gezet. Maar volgens de Haagse kantonrechter hebben ze de verkeerde juridische procedure gebruikt om de magere afvloeiingsregeling op te krikken.

'Deze uitspraak is geen afstel, wellicht slechts uitstel', sprak de rechter troostend. Maar dat neemt niet weg dat een opmerkelijk initiatief van de rechtskundige dienst van de FNV om alle werknemers recht te geven op een gouden handdruk is mislukt.

Ieder jaar krijgen ruim honderdduizend werknemers hun ontslag. De helft daarvan komt in aanmerking voor een schadevergoeding, omdat hun werkgever de ontslagprocedure in gang zet bij het kantongerecht. De andere helft van de werknemers kan geen aanspraak maken op een gouden handdruk, omdat de ontslagprocedure via het arbeidsbureau loopt. En dat vindt de FNV niet eerlijk.

De acht Lavold-werknemers hebben de pech dat hun ontslagaanvraag is goedgekeurd door het arbeidsbureau. Aan gouden handdrukken doen de arbeidsbureaus niet. Er ligt wel een sociaal plan op tafel, maar de schadevergoedingen die daarin worden geboden kunnen in de verste verte niet tippen aan wat de kantonrechter in vergelijkbare gevallen zou bieden.

Neem Hennie Bollebakker. Omdat ze 28 jaar bij Lavold in vaste dienst is geweest, zou ze op grond van de kantonrechtersformule recht hebben op een handdruk van 116 duizend gulden bruto. Lavold is echter niet bereid zo diep in de buidel te tasten. Bollebakker moet het doen enkele duizenden guldens.

'Het is allemaal des te pijnlijker omdat deze mensen jarenlang hebben bijgedragen aan de winstgroei van Lavold, een dochteronderneming van het zo winstgevende Randstad-concern', vindt P. van Minnen, de advocaat van de werknemers.

De geëigende weg voor Bollebakker en haar collega's is om bij de kantonrechter een procedure aan te spannen wegens onredelijk ontslag. De 'boemeltrein', noemt advocaat van Minnen dat. 'Het is een ellenlange procedure van een à anderhalf jaar, die meestal weinig oplevert.' Om die reden wordt van deze procedure weinig gebruik gemaakt: nog geen duizend keer per jaar.

Om zijn cliënten deze moeizame weg met twijfelachtige uitkomst te besparen, bedacht van Minnen een list. Als hij nou zelf, namens zijn cliënten, bij het kantongerecht om ontbinding van de arbeidsovereenkomst zou vragen - met de daarbij behorende schadevergoeding? Dan zou hij het arbeidsbureau als het ware de pas afsnijden. Maar die opzet is mislukt. 'De arbeidsovereenkomst is reeds, op legale manier, beëindigd door het arbeidsbureau', concludeerde de kantonrechter. 'Het oogmerk van deze rechtszaak is bovendien niet om de arbeidsovereenkomst te staken, maar om een goede schadevergoeding te krijgen. Daarvoor is de wet niet bedoeld.'

'Dan maar het boemeltje', verzuchtte de advocaat van de acht gedupeerden toen hij de uitspraak gisteren hoorde.

Hoe zuur de druiven voor de acht overtollige Lavold-werknemers ook zijn, de klacht van de FNV dat de ene helft van de werknemers wel en de andere helft geen recht heeft op een gouden handdruk verdient enige nuancering. Een handdruk bij de kantonrechter is niet altijd begerenswaardiger dan een sociaal plan. In menig sociaal plan worden overtollige werknemers begeleid naar ander werk, eventueel bij een andere onderneming. Ander werk, tegen een vergelijkbaar loon, is vaak een betere optie dan werkloos thuis met een zak geld.

In standaard-ontslagzaken krijgt de werknemer per gewerkt dienstjaar een schadeloosstelling van een maandsalaris. Gewerkte jaren tussen het veertigste en vijftigste levensjaar tellen voor 1,5 maandsalaris, de volgende daarna voor 2. Het gemiddelde dienstverband duurt zeven jaar en levert dus een handdruk op van zeven maandsalarissen, tenminste als de gedupeerde jonger is dan 40.

Werknemers die via het arbeidsbureau worden ontslagen krijgen ook al snel zes maandsalarissen mee. De afhandeling van de ontslagaanvraag duurt immers een maand of drie. En daarna gaat de opzegtermijn pas lopen, eveneens drie maanden.

Kortom, vooral voor oudere werknemers met die langdurig trouw zijn geweest aan dezelfde baas pakt de kantonrechtersformule gunstig uit. Maar de rest is het eigenlijk lood om oud ijzer of ze door de kantonrechter of het arbeidsbureau worden ontslagen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden