Ontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un gaat tóch door

De nucleaire top tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, op 12 juni in Singapore, gaat toch door. Dat zei Trump vrijdag na overleg met een Noord-Koreaanse gezant in het Oval Office van het Witte Huis.

President Donald Trump in gesprek met Kim Yong-chol in de tuin van Donald Trump.  Beeld AP
President Donald Trump in gesprek met Kim Yong-chol in de tuin van Donald Trump.Beeld AP

‘De relaties zijn aan het verbeteren en dat is heel positief ’, zei Trump nadat hij een persoonlijke brief van Kim had gekregen van een Noord-Koreaanse postillon d’amour, generaal Kim Yong-chol. De brief vormt de bezegeling van een week van nieuwe toenadering tussen de twee landen. Belangrijk verschil met de weken daarvoor: de professionals hebben het overgenomen.

Inhoudelijke concessies bevat de brief niet, berichtte The Wall Street Journal. Het is een nieuwe aanwijzing dat de twee landen lijken aan te sturen op een Nucleaire top die in eerste instantie symbolisch zal zijn, en op niet veel meer dan een cosmetisch akkoord zal uitdraaien. Maar zelfs dat zou historisch zijn. Amerika wil dat Noord-Korea al zijn kernwapens opgeeft, terwijl Noord-Korea kernwapens ziet als de enige manier om zich te verdedigen. Trump zinspeelde er vrijdag op dat er meer toppen nodig zouden zijn.

Trumps doorstart is een nieuwe wending, nadat hij vorige week per brief een eind had gemaakt aan het geflirt. De wil om de top te laten slagen is kennelijk toch groter dan de wil om die te laten mislukken. Belangrijkste slachtoffer van de nieuwe dynamiek lijkt Trumps nationale veiligheidsadviseur John Bolton, de agressieve stoorzender (hij pleitte in een opiniestuk in februari nog voor een kernbom op Noord-Korea) die Trump vorige week woensdag influisterde de top af te zeggen. Dat leidde tot Trumps brief donderdag. Maar op vrijdag bleek Trump nog steeds lentekriebels te voelen, en zette hij de deur weer open voor Kim. Sindsdien is van Bolton weinig vernomen.

Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo kijkt uit voor New York met Korea-gezant Kim Yong-chol.  Beeld EPA
Minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo kijkt uit voor New York met Korea-gezant Kim Yong-chol.Beeld EPA

De dooi was voelbaar in het hotelzaaltje in New York waar de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo donderdag aan journalisten verslag deed van zijn diner en ontmoeting met generaal Kim Yong-chol, de gezant uit Noord-Korea. ‘We hebben er vertrouwen in dat we de goede kant op gaan’, zei Pompeo. ‘We hebben de afgelopen 72 uur echt vooruitgang geboekt in het creëren van omstandigheden (...) om president Trump en Kim Jong-un op een plek te krijgen waar ze echt vooruitgang kunnen boeken, als ze elkaar ontmoeten. We hebben daarin echt vooruitgang geboekt.’

Vooruitgang dus.

Dat Pompeo woensdag met generaal Kim kon proosten, was al bijzonder. Deze Kim Yong-chol, de vicevoorzitter van de communistische partij, voormalig baas van de inlichtingendienst en rechterhand van grote leider Kim, staat op een zwarte lijst wegens zijn betrokkenheid bij het torpederen van een Zuid-Koreaans marineschip in 2010 (46 doden). Ook zou hij verantwoordelijk zijn geweest voor de cyberaanval op Sony, vier jaar geleden.

Maar Pompeo, eveneens een voormalig inlichtingenbaas, verleende hem dispensatie waardoor er woensdag voor het eerst in achttien jaar een vertegenwoordiger van het Noord-Koreaanse regime in de Verenigde Staten landde.

Pompeo, als volksvertegenwoordiger tot vorig jaar een havik die fel tegen Noord-Korea ageerde, heeft zich de afgelopen weken ontpopt tot bemiddelende vredesduif en daarmee de belangrijkste Amerikaanse adjudant van Trump, die zijn naam graag verbonden ziet aan internationale glanzende objecten – hotels of vredesakkoorden. Pompeo’s loyaliteit is groter dan zijn ideologie (die waarschijnlijk deels pragmatisch was). Bovendien heeft hij zich voorgenomen het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken weer de statuur te geven die onder zijn bedeesde voorganger Rex Tillerson was verdwenen. Hoe geef je diplomaten statuur? Met aansprekende diplomatie.

Tekenend is dat hij de de Amerikaanse ambassadeur in de Filipijnen, Sung Kim, uit Manilla heeft weggehaald en naar Pyongyang heeft gestuurd voor de inhoudelijke voorbereidingen van de top. Deze Kim, zelf Koreaan van geboorte, was onder president Barack Obama ambassadeur in Zuid-Korea en speciale vertegenwoordiger voor Noord-Koreaanse zaken. Onder president George W. Bush leidde hij internationale onderhandelingen over Noord-Korea’s wapenprogramma. Deze on-Trumpiaanse terugkeer van de expertise markeert een nieuwe fase in het proces.

Intussen zijn in Singapore de logistieke voorbereidingen voor de top gaande. Twee weken geleden gingen deze voorbereidingen nog mis, omdat de Noord-Koreanen niet op waren komen dagen in Singapore.

Het is complex, de tijd is kort, en de gevoeligheden zijn groot – maar de wil is er dus, en de expertise ook. ‘Onze landen staan voor een keerpunt in onze relatie en het zou niets minder dan tragisch zijn als we deze gelegenheid laten passeren’, zei Pompeo donderdag.

‘Trump maakt Kim Jong-uns regime alleen maar sterker’

Hoogleraar Korea-studies Remco Breuker veranderde 180 graden van mening over het regime in Pyongyang. ‘Trump en Moon doen nu alsof ze de beste vrienden zijn met Kim, in Zuid-Korea worden de ballingen geknecht: die moeten hun mond houden, en liefst sturen ze die zelfs terug. Met andere woorden: als je praat met Noord-Korea, moet je dus je eigen mensenrechtenstandaard verlaten.’ Lees het interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden