Ontluisterd

Ze werd geboren 'in' de Scientologykerk. En toen ze 6 was, tekende ze een miljardjarig contract om er te blijven. Haar oom is David Miscavige, de grote leider van Scientology.

Jenna Miscavige-Hill vermijdt tijdens het interview nadrukkelijk het woord 'sekte'. Ook in het boek dat ze heeft geschreven over haar jeugd in de Scientologykerk valt het woord nergens. Beleid van de uitgever. Wie tegen Scientology ten strijde trekt, kan niet voorzichtig genoeg zijn. 'De kerk is machtiger dan ik.'

Toch heeft Jenna (29), nicht van Scientologyleider David Miscavige, het aangedurfd uit de kerk te treden. Zes jaar deed ze erover. En nu ligt Blind geloof er. Er was al een website, ex-scientologykids.com, van kinderen die in Scientology zijn opgegroeid.

Waarom wilde je een boek schrijven over je ervaringen?

'De vragen die ik in tv-programma's en kranten zag, gingen meestal over Tom Cruise. Dan zag ik zo'n filmpje met honderd keer de naam van Cruise. Op een gegeven moment dacht ik: nu wordt het tijd om het hele verhaal te vertellen.'

Hoe jong ben jij bij Scientology terechtgekomen?

'Mijn ouders waren er al bij toen ik werd geboren. Toen ik 2 was gingen ze bij Sea Org, de afdeling voor de meest toegewijde scientologen. Die wijden hun leven aan de kerk, werken er veertien uur per dag, zeven dagen per week. Ze leven samen, eten samen en tekenen een miljardjarig contract om bij Scientology te blijven. Ik heb ook zo'n contract getekend. Toen ik 6 was. Tegenwoordig mogen de mensen bij Sea Org geen kinderen hebben. Destijds mocht dat wel.'

Maar zonder kinderen sterft de kerk toch uit?

'Scientology gaat uiteindelijk over macht. Ouders mogen alleen loyaal zijn aan de kerk en niet worden afgeleid door hun kinderen.'

Waarom wilden je ouders dat, zo'n geloof?

'Ze zijn er zelf ook als kind bijgekomen. Mijn opa Ron was scientoloog. Ik weet niet waarom het hem aansprak. Het was een nieuwe beweging toen hij erbij kwam, die toen nog niet de kans had gehad zich zo kwaadaardig te ontwikkelen.

'Ik weet wel dat Dianetics, het boek dat Scientologyleider Ron Hubbard in de jaren vijftig schreef, de mensen destijds erg aansprak. Hubbard beloofde alle psychosomatische ziekten op te lossen. En alle ziekten waren volgens hem psychosomatisch. Hij claimde ook dat hij je IQ kon verhogen, en eigenlijk dat hij aan alle problemen een eind kon maken.'

Is Scientology een religie?

'Scientology noemt zichzelf een religie, maar het is meer een filosofie en een hele hoop andere dingen. Er is geen God, maar mensen zijn wel spirituele wezens. Maar om spiritueel te zijn, hoef je niet religieus te zijn.'

Wat is de kern van de Scientologyleer?

'Dat we spirituele wezens zijn die gevangen zitten in een lichaam. Vroeger, miljoenen jaren geleden, toen we echt spirituele wezens waren, konden we van alles: objecten verplaatsen, telepathie, en we hebben zelfs ons eigen universum gecreëerd. Maar we zijn die kennis kwijtgeraakt. Door anderen en door ons slechte zelf. Via training kunnen we terugkeren naar die natuurlijke staat.'

Voel je nog iets voor die leer?

'Nee. Ik geloof nu in wat ik zie en dat ik dit leven moet leven. Ik geloof niet dat ik al honderden eerdere levens heb geleid. Want waarom weet ik daar dan niets meer van?'

Je werd op je 6de op 'de ranch' in Californië geplaatst. Meer een werkkamp.

'Het was een soort militaire kostschool. Er waren slaapzalen. Er werd 's ochtends geïnspecteerd of je schoenen waren gepoetst. Je kreeg straf als er iets niet goed was.

'Toen ik er kwam, was de ranch niet meer dan een stuk woestijn met wat gammele gebouwtjes. We moesten 35 uur per week werken om alles op te bouwen. Gaten graven, bomen planten, rotsmuurtjes bouwen, zwaar werk. Ook kinderen van 6 moesten dat doen.

'Ik had altijd blaren en blauwe plekken. Soms werkten we in de vrieskou in veel te korte broeken, omdat we uit ons uniform waren gegroeid. Knuffels waren verboden. Spelen deden we niet. Ja, wel eens een kwartiertje in de pauze van ons werk.

'Er werd de hele dag tegen ons geschreeuwd. Schiet op, maak voort, rennen. 's Middags hadden we school, een klasje waar kinderen van 6 tot 16 bij elkaar zaten, 's avonds hadden we tot negen uur Scientologystudie. Dat werd altijd afgesloten met een applaus bij het portret van Ron Hubbard.'

En de straffen?

'We moesten rapporten over elkaar schrijven. Als iemand niet hard genoeg werkte, moest je hem aangeven. Als je anderen niet aangaf, kreeg je dezelfde straf als zij. Je wist nooit wie je zou aangeven en wie je vriend was.'

Kun je uitleggen wat een e-meter is?

'Een leugendetector. Er is een naald, een meter en twee dingen die op blikjes lijken, vroeger waren het letterlijk soepblikjes met draden eraan. Het idee is dat je wordt aangesloten op die meter en dan de waarheid moet vertellen. Als je dat niet doet, zie je het aan de naald, die op wel 25 manieren heen en weer kon gaan. Waar dan weer van alles aan af te lezen was. Je moest alles vertellen. Niets bleef van jezelf. En dan opschrijven wat je fout had gedaan.'

Je beschrijft in je boek hoe je in de loop van de tijd steeds vaker aan de e-meter moest, ook bijvoorbeeld - jaren later - om in detail te vertellen hoe je seks had gehad met je aanstaande man, wat verboden was.

'Ja, dat was vernederend. Dat voelt alsof je een deel van jezelf weggeeft. Of je hun eigendom bent.'

Je ouders waren niet op de ranch. Hoe vaak zag je hen?

'Een paar uur per week. Dan gingen we van zaterdagavond tot zondagochtend half twaalf naar hun appartement. Zij kwamen zaterdag om middernacht thuis. Ik zag ze één keer per week vanaf m'n 4de tot mijn 12de. Van mijn 12de tot m'n 18de heb ik mijn moeder twee keer gezien en mijn vader vier keer. Een uur, meer niet. Een vanzelfsprekende band, zoals met ouders met wie je opgroeit, heb ik niet. Ze hebben niet gezien hoe ik als kind of als puber was. Ze kennen me maar een beetje. Ik dacht altijd dat zij normaal waren. Pas toen ik was uitgetreden, snapte ik dat ze niet de allerbeste ouders ter wereld waren geweest. Het duurde nog een paar jaar voor ik dat begreep.'

Wisten ze van jouw leven op de ranch? Je vertelt in Blind geloof dat je moeder in een luxe appartement met zwembad woonde.

'Het was een wat-niet-weet-wat-niet-deert-situatie. De ranch had een heel mooie plek kunnen zijn, waar we gelukkig zouden kunnen zijn en alles leerden over de natuur, maar het ging er heel anders aan toe. Zij hadden daar vast wel een idee van, maar ze vroegen er niet naar, omdat dan hun hele wereld zou instorten.'

Wat opvalt is dat je in je boek heel aardig bent voor je ouders.

'Ik heb natuurlijk aan ze gevraagd hoe ze dat hebben kunnen doen. En ik weet ook dat het excuus dat ze gebrainwasht waren hen nooit helemaal vrijpleit. Maar ook zij zijn als kleine kinderen bij Scientology gekomen. Zij wisten niet beter. Ze hebben altijd gedacht dat ze de wereld aan het redden waren. Wat was een betere plek om op te groeien dan binnen Scientology? Ik denk dat het niet meevalt om nu te moeten leven met het idee dat je je kinderen zo in de steek hebt gelaten. Maar mijn moeder is een lieve oma, ze past nu op mijn kinderen.'

Heb je ze vergeven?

'Ja. Ik kan boos zijn en nooit meer tegen hen praten, maar ik wil verder met mijn leven. Als ik in het verleden blijf leven, heeft Scientology nog steeds de macht. Ik wil de mensen wel helpen, maar niet de rest van mijn leven aan Scientology besteden.'

Is de kinderbescherming nooit op de ranch geweest?

'Nee, er is nooit iemand van buiten geweest. Wie had van ons moeten weten? Thuisonderwijs mag, onze ouders hadden ons daar zelf geplaatst en wij geloofden heilig dat iedereen in de buitenwereld slecht was.'

Zijn er maatregelen tegen de kerk te verwachten, nu jouw boek er is?

'Van de regering of van andere politici in de VS hoef je niets te verwachten. Die zijn alleen bezig met opnieuw verkozen worden. En in de VS is Scientology nog altijd een geaccepteerd geloof.

'En wat zou ik kunnen doen? De kerk aanklagen? Maar de zaak is waarschijnlijk verjaard. En je kunt Scientology niet aanklagen. De kerk kan duizend mensen inhuren die zullen zeggen dat ik heb gelogen. Scientology heeft zo veel geld en middelen dat ze wel twintig advocaten kunnen inhuren om het me moeilijk te maken. Ze zijn ook niet bang voor intimidatie, is in het verleden wel gebleken. Ik ben al eerder achtervolgd en geïntimideerd. Deze kerk zal niet ophouden. Dus het is David tegen Goliath.

'Het enige wat zou kunnen, en wat ik niet uitsluit, is dat er een wet komt die toetreding tot Scientology pas vanaf 18 jaar mogelijk maakt. Dat zou ik al winst vinden, want de kerk recruteert nu nog kinderen van 16.'

Hoe is je uiteindelijke ontsnapping in zijn werk gegaan?

'Die heeft in totaal wel zes jaar geduurd en is moeilijk in een paar zinnen samen te vatten.

'Ik denk dat het begon met een jongen op wie ik verliefd was. Hij was de eerste die aan me vroeg: 'Mis je je moeder niet?' Dat was de eerste keer dat ik erover ging nadenken: is het normaal dat ik mijn moeder nooit zie? Je hebt geen idee wie je zelf bent en wat je zelf voelt. Het is niet zo dat je dan de volgende dag je spullen pakt. Wel breken de eerste twijfels door.

'Er zijn meer belangrijke momenten: dat mijn ouders zijn uitgetreden. Die hebben me geholpen. Dat ik niet met mijn vriend Dallas mocht trouwen. Dat ze Dallas een keer hebben opgesloten en geprobeerd hebben hem te bewerken. Ik kwam steeds meer in opstand. Ik weet ook nog dat ik dacht: wat kunnen ze doen, ze zullen me niet doden. Daarna heb ik voor de eerste keer 'nee' op iets gezegd. Dat was heel moeilijk.'

Hoe ben je uiteindelijk gedebrainwasht?

'Dat heeft jaren geduurd. Ik wist niets toen ik buitenkwam. Ik kon niet koken, niet autorijden. Het verbaasde me dat andere mensen niet zo slecht bleken te zijn als ik dacht. Langzaam maar zeker begon ik anderen over mijn jeugd te vertellen. Toen ik begon, kon ik niet meer ophouden.'

Je bent de nicht van de grote leider van Scientology, David Miscavige. Was dat goed of slecht?

'Ik werd niet zo slecht behandeld als anderen, niet zo respectloos. Maar ik werd veel vaker ondervraagd en bekeken en 'gemonitord' en moest aan veel hogere eisen voldoen. Oom David bleek ook alles van mij te weten.'

Al die beroemdheden, wat doen die toch bij de kerk?

'Die zijn erin geboren. Lisa Marie Presley, Juliette Lewis, Elizabeth Moss. De kerk kiest celebrity's bewust als doelwit, omdat ze veel invloed hebben. De kerk presenteert zich aan hen in het begin ook veel meer als zelfhulpclub dan als religie. Ze beginnen over het belang van goede communicatie en zoeken langzaam je zwakke plekken op. Als je eenmaal binnen bent, grijpen ze de macht, je geld, je geheimen. De celebs zullen ook nooit kinderen in een werkkamp zien. Zij hebben hun eigen, veel mooiere kerk, hun eigen ingang, hun eigen privétrainers.'

En Tom Cruise?

'Gebrainwasht, alle scientologen zijn gebrainwasht.'

Je draagt je boek op aan je vrienden die nog 'binnen' zitten.

'Ja, ik mis ze nog steeds. Maar ik kan niets doen. Ik heb ze geprobeerd stiekem te bellen en op al mogelijke manieren te bereiken. Ik kan nu alleen maar hopen dat ze onze website per ongeluk een keer lezen.'

Wat doet het met je om in zo'n omgeving op te groeien waar je anderen moet aangeven en waar je geen eigen gedachten mag hebben?

'Het gebeurt toch een keer dat er iemand tegen de regels ingaat en jou een keer niet verklikt. Aan zo iemand ben je enorm loyaal en je hebt een groot respect voor hem. Als je geen ouders hebt, maak je vrienden - dan zijn je vrienden alles. Ik weet niet of het mijn karakter is, of wat anders, maar ik heb altijd diep van binnen geweten dat ik oprecht om andere mensen gaf en kon liefhebben, en dus nooit zo slecht kon zijn als ze zeiden. Ik ben een heel knuffelige moeder trouwens.'

Blind geloof. Een onthullend verhaal over een jeugd die verwoest werd door Scientology, Jenna Miscavige-Hill en Lisa Pulitzer, Artemis & co, euro 19,95.

Toch durfde Jenna Miscavige-Hill (29) het aan de sekte de rug toe te keren.

'Er zijn meer beroemdheden bij Scientology dan je denkt', constateerde de Amerikaanse celebritydeskundige en blogger Perez Hilton laatst nog. Tom Cruise natuurlijk, maar op Hiltons lijstje staan ook: Lisa Marie en Priscilla Presley (vrouw en dochter van), de actrices Juliette Lewis, Kirstie Alley, Jenna Elfman (Dharma & Greg), Kelly Preston, Nancy Cartwright (de stem van Bart Simpson), Elisabeth Moss (Mad Men's Peggy Olson) en Anne Archer, zangeres Chaka Khan, Peaches Geldof (dochter van zanger Bob), de acteurs John Travolta en Chris Masterson en de musici Doug E. Fresh en Chick Corea.

Vervolg van pagina V3

Lees verder op pagina V4

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden