Onthutsend beeld van geklungel Noord-Zuidlijn

‘Had toch gebeld’, riep een wanhopige ambtenaar tegen de toezichthouder van het Projectbureau Noord-Zuidlijn. Het was 10 september 2008, vroeg in de avond.

Als gevolg van een lekkende damwand in het uit te graven nieuwe metrostation verzakten hun woningen en liep Maison Descartes flinke scheuren op. Het had voorkomen kunnen worden, denkt de ambtenaar, die constructeur is bij de gemeentelijke Dienst Milieu en Bouwtoezicht.

Aantreffen
‘De constructeur betreurt met name dat het niet ’s middags bij het aantreffen van de betonietinsluiting al gemeld is. Naar zijn inschatting had toen kunnen worden besloten de ontgraven grond terug te storten en maatregelen aan de buitenzijde te treffen.’

Dat staat in het conceptrapport van de gemeentelijke ombudsman waarop Het Parool beslag heeft weten te leggen. Het rapport stond een dag lang integraal op de site van de krant, maar is er op verzoek van de ombudsman weer afgehaald: er moet nog met het gemeentebestuur worden onderhandeld over de definitieve versie van het rapport.

Uit de rapportage (gedateerd maart 2009) van de ombudsman komt een onthutsend beeld naar voren van prutsende aannemers, falende toezichthouders, slecht of niet met elkaar communicerende overheidsdiensten en wethouders van wie er een overbelast raakt (de eerder deze maand afgetreden PvdA’er Tjeerd Herrema) en de andere wethouder die doet alsof z’n neus bloedt (GroenLinks-leider Maarten van Poelgeest).

Ombudsman
Over de laatste, verantwoordelijk voor de Dienst Milieu en Bouwtoezicht en nu tijdelijk belast met de gehele Noord-Zuidlijn, staat er: ‘In gesprek met de ombudsman vertelt wethouder Van Poelgeest dat hij zich vanaf zijn aantreden in 2006 ten opzichte van de dienst op afstand positioneerde. (...) Hij hield de lijn aan: geen bericht is goed bericht.’

Pas na de eerste verzakking in juni vorig jaar ontdekte Van Poelgeest volgens de ombudsman dat er bij de dienst iets niet klopte en dat die te weinig onafhankelijk was ten opzichte van het projectbureau. Voor een leek zijn de omstandigheden op de fatale werkplek, het metrostation aan de Vijzelgracht, nauwelijks meer te bevatten, omdat de complexe Noord-Zuidlijn volgens het stadsbestuur immers is te vergelijken met een expeditie naar de maan.

Voorschriften
Allereerst blijkt tijdens de herstelwerkzaamheden van twee eerdere lekkages in de zomer van 2008 geen calamiteitencontainer aanwezig, die er volgens de voorschriften nadrukkelijk wél moet staan. Als de aannemer dan probeert aan de buitenzijde van de lekkende voegen stalen platen te bevestigen, blijken geen snijbranders aanwezig.

Vanaf andere plekken wordt personeel geronseld, dat wel in het bezit is van dit gereedschap. Maar dan blijken de stalen platen weer geen handvatten te hebben, zodat ze nauwelijks zijn te transporteren.

En al die tijd worden de bewoners van de bedreigde panden bewust om de tuin geleid met onvolledige informatie.

Een van de bewoners, die ’s avonds, kort nadat zijn huis is getroffen door het wegstromende grondwater, nog even wat spullen wil ophalen, wordt op het nippertje gered van een pak slaag: een agent te paard wil hem er met de wapenstok van langs geven, maar wordt daarvan weerhouden door een meerdere.

Vijzelgracht (Guus Dubbelman / de Volkskrant) Beeld null
Vijzelgracht (Guus Dubbelman / de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden