Onterechte bonussen moeten worden teruggestort

Bestuurders van grote bedrijven (NV's), banken en verzekeraars moeten hun bonus terugbetalen als achteraf blijkt dat ze die onterecht hebben gekregen. Dat is vanaf 1 januari de wet. Het gaat om bonussen die zijn toegekend op basis van onjuiste informatie en om bonussen die achteraf niet kunnen worden gerechtvaardigd, bijvoorbeeld omdat het bedrijf aan de rand van de afgrond staat.

Minister van Justitie en Veiligheid, Ivo Opstelten en minister van Financiën Jeroen DijsselbloemBeeld anp

Sinds dit jaar zijn bonussen al bij wet verboden voor topbestuurders van publieke en semipublieke instellingen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om ministeries, ziekenhuizen, scholen, publieke omroepen en woningcorporaties.
Minister Opstelten van Justitie en minister Dijsselbloem van Financiën nemen nu met deze wet vooral de financiële sector op de korrel. Ze vinden dat buitensporige bonussen hebben bijgedragen aan een 'achteraf gezien onverantwoorde risicobereidheid binnen financiële instellingen'. Gevolg van dat wanbeleid was dat de overheid deze bedrijven te hulp moest schieten.

Daarom geldt ook juist in deze sector - banken, verzekeraars en beleggingsinstellingen - dat met de wet ook 'dagelijks beleidsbepalers worden geraakt', aldus de bewindslieden. Onder de top kunnen werknemers dus ook hun bonus achteraf kwijtraken.

Rabobank
Dat speelde recent bij de Rabobank waar dertig managers de internationale sleutelrente wisten te manipuleren om aldus een hogere bonus te krijgen. Wettelijk stond de verontwaardigde Tweede Kamer met lege handen, maar de bank besloot zelf de dertig te straffen en hun bonussen geheel of gedeeltelijk af te nemen.

Van de niet-financiële bedrijven valt alleen de top onder deze 'claw back-wet', die de voorgangers van Opstelten en Dijsselbloem, Hirsch Ballin en De Jager, beiden CDA, in 2010 naar de Tweede Kamer stuurden. Volgens de huidige bewindsmannen kunnen bij NV's bonussen zo hoog zijn dat de ontvangers zich niet langer laten leiden door het lange termijn belang van hun bedrijf.

 
De wet voorziet erin dat de interne toezichthouder, de raad van commissarissen, een bonus kan terugvorderen als achteraf blijkt dat het doel waarop die is gebaseerd in werkelijkheid niet is gehaald.

De wet voorziet erin dat de interne toezichthouder, de raad van commissarissen, een bonus kan terugvorderen als achteraf blijkt dat het doel waarop die is gebaseerd in werkelijkheid niet is gehaald. Of als de economische omstandigheden een bonus onaanvaardbaar maken. De commissarissen moeten kunnen uitleggen waarom een bestuurder een bepaalde bonus krijgt.

Opstelten en Dijsselbloem wijzen erop dat hun nieuwe regeling ook bestaande contracten raakt. Maar alsnog bonussen terugvorderen van Rabomedewerkers, Sjoerd van Keulen, Erik Staal en werknemers van door de staat gesteunde banken en verzekeraars is met deze wet niet mogelijk.

Streng beleid
Dijsselbloem wil het strengste bonusbeleid van de wereld en kwam vorige maand met het voorstel bonussen in de financiële sector te maximeren op 20 procent van het vaste loon. Ook moeten banken worden verplicht bonussen terug te vorderen als blijkt dat de ontvanger ervan in de fout is gegaan of grote verliezen heeft veroorzaakt.

De banken voelen er niet voor uit het land te komen met de strengste bonusregels. Ze vinden dat slecht voor hun internationale concurrentiepositie.

 
De banken voelen er niet voor uit het land te komen met de strengste bonusregels.
SNS-baas Sjoerd van Keulen kreeg over 2006 en 2007 een bonus van ruim een miljoen euroBeeld anp

Vijf grote bonuszaken

Libor
Dertig Rabomedewerkers manipuleerden van 2005 tot 2011 rentepercentages, de zogenoemde Libor-affaire. 'Hun bonussen moeten met terugwerkende kracht worden teruggehaald', zeiden Tweede Kamer en minister Dijsselbloem. Dat bleek wettelijk niet te kunnen. De Rabobank deed het zelf en vorderde ruim 4 miljoen terug.

Sjoerd van Keulen
SNS-baas kreeg over 2006 en 2007 een bonus van ruim een miljoen euro, waarvan een deel in later waardeloos geworden aandelen. Toen SNS begin dit jaar door de staat werd gered, wilde de Tweede Kamer de bonus terugvorderen, maar miste de wettelijke mogelijkheid.

Erik Staal
Was persoonlijk verantwoordelijk voor het 2 miljard euro kostende derivatendrama van woningcorporatie Vestia, maar hij vertrok met 3,5 miljoen euro. Ook in dit geval wilde de Kamer de bonus terug, maar bleek dat niet te kunnen.

Imtech
De mooie winstcijfers van technisch dienstverlener Imtech bleken door fraude in Duitsland en Polen niet te kloppen. Daarop maakte oud-topman René van der Bruggen een gebaar dat met wettelijke middelen niet kon worden afgedwongen. Hij betaalde zijn bonus van 1,5 miljoen euro terug aan het bedrijf waar hij in april vertrok.

ING en ABN Amro
In maart 2011 besloot de Kamer 100 procent belasting te heffen op alle bonussen bij banken en verzekeraars die staatssteun hadden gekregen - ING, ABN Amro, SNS, Aegon, ASR. ABN Amro had toen net tevergeefs getracht bonussen terug te vorderen. ING-topman Jan Hommen kreeg 1,2 miljoen, maar zag van die bonus af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden