Onschuldig Nederland

Weemoed en jeugdsentiment dropen van het scherm gisteravond tijdens de vijf uur durende terugblik op vijftig jaar Nederlandse televisie. Of zouden alleen kijkers van boven de 35 dat zo hebben ervaren?...

Omroepsters van weleer introduceerden de verschillende segmenten. Voormalige presentatoren maakten hun opwachting en een keur aan oudere en jongere sterren passeerde de revue. Herman Emmink bracht een groet aan Willy Walden, Willem Duys zong de loftrompet van Mies Bouwman, Corry Brokken roemde het talent van Paul de Leeuw. Bij zo'n compilatie van oude fragmenten valt eens te meer op hoe statisch de televisie vroeger was, en hoe laag het tempo lag. Nederland was in de jaren zestig en zeventig al een sterk geïndustrialiseerd en gemoderniseerd land, maar op het scherm vergaapten we ons aan oud-Hollandse taferelen. Rudi Carell schaatsend op een pittoreske Amsterdamse gracht. Swiebertje en Bromsnor kibbelend in de keuken van een dorpshuis, waar dienstmaagd Saartje de scepter zwaaide. De kapelaan van Dagboek van een herdershond fietsend over een landweggetje. We geloofden graag in onze onschuld - ach, dat doen we eigenlijk nog steeds.

Historische gebeurtenissen en bijzondere evenementen houden altijd een informatieve waarde, maar drama, cabaret en amusement zijn sterk onderhevig aan veranderingen in smaak en stijl, en ik was dan ook vooral benieuwd wat op dat terrein de tand des tijds enigszins had doorstaan. Dat was niet bijster veel. Vooral het jeugdsegment maakte een zeer gedateerde indruk. Met Stuif es in, begin jaren tachtig populair, zou je bij de huidige 10- tot 14-jarigen niet hoeven aan te komen. Daarentegen moest ik in de categorie amusement nog steeds hartelijk lachen om Johnny & Rijk. (Het cabaretdeel kwam te laat voor deze rubriek.)

De kijkers hadden gisteravond in zekere zin de regie: zij hadden aangegeven welke fragmenten ze graag nog eens wilden zien. Een voor de hand liggend selectiecriterium, dat ook een aardig inzicht geeft in de collectieve herinnering. Maar het resultaat is onvermijdelijk een brij. Van Zomergasten weten we dat een beredeneerde keuze of een ordening aan de hand van een bepaald thema vaak een boeiender beeld oplevert. Wellicht iets voor het diamanten jubileum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden