Reportage

Ons Montfoort Vluchtelingenvrij, wat is dat?

Toegegeven, de spandoeken die Ons Montfoort Vluchtelingenvrij vorige maand in het centrum ophing, met teksten als 'Eigen Volk Eerst' en 'Stop de Islam', zijn misschien 'een beetje hard' overgekomen. 'Maar je moet de mensen wakker schudden', zei 'Pieter Jan Verkerk', een van de initiatiefnemers in een gesprek met de Volkskrant. Lees het terug op de dag van het proces tegen de daders van een bestorming van de noodopvang in het naburige Woerden.

Beeld Montfoort

Pieter Jan Verkerk is niet zijn echte naam. De student uit Montfoort heeft toegestemd in een gesprek, op voorwaarde van anonimiteit. 'Zeker nu wij valse beschuldigingen naar ons hoofd geslingerd krijgen zijn wij daar erg strikt op', mailt hij vooraf. Hij doelt op de uitspraken van burgemeester Victor Molkenboer van Woerden afgelopen weekend. Die zei dat leden van de groep vermoedelijk betrokken zijn geweest bij de bestorming van de vluchtelingenopvang, vrijdagavond in Woerden. Vijf van de elf arrestanten kwamen uit Montfoort. Het Openbaar Ministerie wil ze nog tot donderdag vasthouden.

Verkerk ontkent elke betrokkenheid. 'Wij distantiëren ons van geweld en discriminatie. En wat mensen individueel uitvoeren, daar heb ik geen weet van.' Volgens burgemeester Molkenboer kunnen groepen als Ons Montfoort Vluchtelingenvrij floreren omdat het kabinet niet duidelijk genoeg heeft gemaakt dat de opvang van vluchtelingen vanuit humanitair oogpunt geen punt van discussie is. 'Ze maken misbruik van de ruimte die is ontstaan.' Hij sprak zelfs van 'een afgrijselijk klimaat'.

Nieuws

Vandaag en morgen worden de vermoedelijke daders van de bestorming, allen mannen tussen de 18 en 70 jaar, één voor één voorgeleid. De Volkskrant is erbij, volg het hier.

Zorgen

Verkerk ziet dit heel anders. Hij maakt zich zorgen om de leefbaarheid van Nederland. De meeste vluchtelingen zijn hier om economische redenen, weet hij. En de kans dat ze hier nog weggaan is 'nihil'. 'Het gaat niet zozeer om die mensen, maar we krijgen al jaren bezuinigingen door de strot geduwd, ouderen moeten hun verzorgingstehuis uit. Maar als er vluchtelingen komen is ineens alles mogelijk.'

Toen de gemeente aankondigde met het COA te gaan praten over het bieden van tijdelijke opvangplek, begon Ons Montfoort Vluchtelingenvrij met de spandoekenactie. 'In het persbericht van de gemeente stond dat de meeste Montfoorders noodopvang steunen, maar daar waren wij het niet mee eens.' De burgemeester van Montfoort, Theo Van Eijk, ontving vorige week vier leden van de actiegroep op het stadhuis, onder meer om aan te geven dat het ophangen van spandoeken zonder vergunning verboden is. 'Ik heb duidelijk gemaakt dat dit niet kan. Daarna heb ik geen spandoeken meer gezien. Ik denk ook niet ze van plan waren iets te doen zoals in Woerden gebeurd is.'

Geen concrete plannen

Van Eijk noemt de bezwaren tegen opvang daarnaast 'prematuur', omdat er nog geen concrete plannen zijn. 'En als die er komen, gaan we ze bespreken met de gemeenteraad en de bewoners. Maar ik proef op straat niet het verwijt: waar zijn jullie nu helemaal mee bezig?'

Zoals op zoveel plekken, zijn de mensen op straat in Montfoort wel verdeeld over de vraag of de gemeente vluchtelingen moet opvangen. 'Van mij hoeft het niet, ze zijn zó anders', zegt Richard van Kasteren na een bezoek aan de kaaswinkel. 'Zelfs mensen die hier veertig jaar geleden zijn gekomen hebben het nog steeds moeilijk zich aan te passen.'

Veel inwoners steunen Ons Montfoort Vluchtelingenvrij, zegt hij. Dat ligt deels in de aard van de Montfoorders. 'Het wantrouwen is groot.' De kleine stad (13.500 inwoners) heeft een bovengemiddeld homogene bevolkingssamenstelling, minder dan 3 procent is allochtoon. 'Iedereen kent elkaar, en let op elkaar. 'Als ik jou hier zo zie lopen, denk ik: ik ken je niet, wat doe je hier?'

Beeld Montfoort

Problemen

Zelf is hij het 'gedeeltelijk' eens met de actiegroep. 'Er wordt gezegd dat er 24 Syrische mannen naar Montfoort zullen komen. Daar kun je problemen van verwachten. Het is anders als ze gezinnen met kinderen zouden sturen.' Hij wijst op zijn zoontje. 'We moeten zorgen dat zijn wereld later ook een beetje veilig is.'

De acties van Ons Montfoort Vluchtelingenvrij roepen ook weerstand op. 'Kortzichtig', noemt Marcel Pak de spandoeken. 'Dit is niet de manier waarop je je stem laat horen.' Hij gelooft ook niet dat de actiegroep - met een vaste kern van dertig leden - breed wordt gesteund in Montfoort. 'De stad is niet perse anti-vluchteling. Van mij mogen ze hier ook wel drie weken worden opgevangen. Als de afspraken maar duidelijk zijn.' De leden van Ons Montfoort Vluchtelingenvrij zijn bezorgd dat het besluit om vluchtelingen op te vangen, 'erdoor wordt gemoffeld'. Bij de burgmeester hebben ze afgedwongen dat de inspraakavond in een grote zaal wordt gehouden, zodat veel mensen erbij kunnen zijn.

De spandoekacties zijn voorlopig van de baan. 'Dat was vooral roepen. Nu zijn we bezig met argumenteren. Als er een inspraakavond komt, gaan we flyeren', aldus Verkerk. De actievoerders hebben de afgelopen weken veel contact gehad met gelijkgestemden in de omringende dorpen. En met succes. De afgelopen weken zijn Ons Lopik Vluchtelingenvrij, Ons Nieuwegein Vluchtelingenvrij en Ons Houten Vluchtelingenvrij opgestart. 'Zo proberen we het verzet in de provincie Utrecht te bundelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden