Ons kent ons

In de Utrechtse Schouwburg begint woensdag het 23e Nederlands Film Festival met de galapremière van Phileine zegt sorry. In aanwezigheid van hoofdrolspelers Kim van Kooten en Michiel Huisman, regisseur Robert Jan Westdijk, en schrijver Ronald Giphart, op wiens puberproza de film is gebaseerd....

Filmbonzen Top 20

SAN FU MALTHA ( & PIM HERHELING)

Dit jaar: 1

Vorig jaar: 7

Aantal jaren: 4

Producent Maltha en distributeur Hermeling kunnen niet genoeg benadrukken dat A-Film met afstand de grootste onafhankelijke distribiteur is. Met het geld dat werd verdiend aan The Lord of the Rings (inmiddels zo'n 30 miljoen euro) wordt gebouwd aan bruisend filmcentrum in Amsterdam-Noord, waar Motel Films, Rebel Film, FU Works, Bright Angel en de Preview hun intrek al hebben genomen. Maltha, die de rol van stokebrand met plezier speelt, steekt ook zomaar een paar duizend euro in een fraaie eindexamendocumentaire als Untertage en een veelvoud in een dvd-uitgave van het complete oeuvre van Fons Rademakers. Inderdaad, hij wil graag serieus genomen worden. Laatste nieuws: het Filmfonds, waar hij graag op afgeeft, heeft hem 900 duizend euro toegezegd voor Vet hard, een remake van een populaire Del hardrijfilm.

TOINE BERBERS

Dit jaar: 2

Vorig jaar: 2

Aantal jaren: 4

Berbers is alweer twee jaar directeur van het Nederlands Fonds voor de Film, de grootste en belangrijkste geldkraan voor de Nederlandse film. Hij veranderde de structuur van het filmfonds, versterkte de staf met professionals en mensen uit de filmbranche, en hamerde vooral op het commercieel bewustzijn van de filmmakers. Berbers maakte zich niet bepaald populair, maar de maandelijkse schimpscheuten van NRC-criticus Hans Beerekamp in de Filmkrant raakten hem niet. Beerekamp schrijft inmiddels over televisie

LAUGE NIELSEN

Dit jaar: 3

Vorig jaar: 3

Aantal jaren: 4

De Deen Nielsen, voormalig registeraccountant, is de directeur van Pathé Nederland, de grootste bioscoopexploitant van Nederland. Als Pathé een 'zomerdipje' in de bezoekersaantallen signaleert vertoont de gigant de potentiële blockbuster Terminator 3 gewoon een weekje eerder. Ondanks protesten van de Kring van Nederlandse Filmjournalisten die klaagde dat de film dan niet op tijd gezien kon worden voor de recensies. Nielsen luistert altijd beleefd naar dit soort Pavlov-reacties. En doet vervolgens wat hij wil.

BERT BAKKER & MEDY VAN DER LAAN

Dit jaar: 4

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Na het cocktailtrio van de LPF (Cees van Leeuwen, Steven van Eijck en Herman Heinsbroek – wie kent ze nog?) is de hoop van de Nederlandse filmwereld nu gevestigd op staatssecretaris Medy van der Laan en kamerlid Bert Bakker, beiden van D66. De kleinste van de drie regeringspartijen meldde na de verkiezingen strijdvaardig dat er niet op cultuur bezuinigd mocht worden. Tijdens de formatie bleek deze belofte weinig waard, er moet 19 miljoen euro vanaf. Kamerlid Bakker maakte zich ondertussen wel hard voor een evaluatie van de cv-maatregel, waarmee hij hoopte argumenten in handen te krijgen om de steun alsnog te continueren. Vinden ze in filmkringen plotseling een man met inhoud, die Bakker.

DE OMROEPDRAMATURGEN

Dit jaar: 5

Vorig jaar: 5

Aantal jaren: 4

Wie in Nederland een film wil maken, is voor een deel van zijn budget afhankelijk van de smaak van de publieke omroep. Gevolg: regisseurs en producenten krijgen te maken met de provincie die Hilversum heet. Wilde ideeën smoren daar in clichés over doelgroepen, kijkcijfers en timeslots.

EMILE FALLAUX, FELIX ROTTENBERG, HANS VAN BEERS & HANS DIJKSTAL

Dit jaar: 6

Vorig jaar: 6

Aantal jaren: 4

Mannen op de achtergrond, maar daarom niet minder slagvaardig. Rottenberg (ex-voorzitter filmfestival Rotterdam) en Van Beers (nieuwe voorzitter Rotterdam tevens directeur Stedelijk Museum) werkten eendrachtig aan de vervanging van Rotterdam-directeur Simon Field, die tot hun ergernis nog altijd geen Nederlands spreekt Dijkstal volgde in maart Rottenberg op als bestuursvoorzitter van het filmfonds, 'omdat hij een grote bestuurlijke ervaring heeft en affiniteit met het culturele leven'. Dat die affiniteit verder gaat dan het spelen van een riedel op een saxofoon. houdt hij voorlopig nog binnenskamers. Fallaux (ex- directeur Rotterdam) verdient zijn selectie om wie hij is: een effectieve lobbyist, die 'formeel of informeel opduikt'. Fallaux' beleidsstukken 'zonder status' vinden in bonzenkringen gretig aftrek.

JOHAN NIJENHUIS & ALAIN DE LEVITA

Dit jaar: 7

Vorig jaar: 14

Aantal jaren: 3

Binnen anderhalf jaar nadat ze Endemol verlieten, behoren de jonge producenten tot de machtigste mannen in showbizzland. Hun bedrijf NL film heeft inmiddels bijna 250 man in dienst. Na Volle Maan en Liever verliefd en series als Costa! en Hartslag wordt nu gewerkt aan Floris en Alice in Glamourland, een romantische komedie met Linda de Mol als bijstandsmoeder. Dat wordt weer smullen op de pagina Privé van De Telegraaf want Nijenhuis en De Levita weten als geen ander hoe zij films moeten verkopen ('Victor Löw speelt de vader van Floris!'). Een ander doelgroepenproject: een drama over de watersnoodramp. Nee – schrik niet. Nijenhuis heeft al verklapt dat het 'een romantische film' wordt.

BEAU VAN ERVEN DORENS & ALBERT VERLINDE

Dit jaar: 8

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

De kletskousen van RTL Boulevard zijn dol op film. De grote studio's weten niet wat ze moeten doen om ruimte in het veelbekeken programma te krijgen. Beau en Albert krijgen, als ze willen, alle grote sterren te spreken. Vervolgens schrijven ze in hun columns in Nieuwe Revu ('Johnny Depp en ik') en NRC Handelsblad hoe moeilijk het vak van een showbizzverslaggever wel niet is. De grote mond van Van Erven Dorens blijkt vooral een pose. Zijn kritiek op Ruud van Hemerts (Ik ook van jou, waarin hij een hoofdrol speelde, slikte hij in toen de regisseur hem vroeg voor zijn nieuwe film Feestje!.

ARNOLD HESLENFELD & CHRIS BROUWER

Dit jaar: 9

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Heslenfeld is 'artistiek begeleider speelfilm' bij het filmfonds, waar hij vooral waakt over de commerciele haalbaarheid van potentiële producties. De uitvoerend producent van The Discovery of Heaven en The Little Vampire – hele dure films gemaakt dank zij de fiscale stimuleringsmaatregel – streeft naar 'instrumenten om goede projecten makkelijker te financieren'. In dat uitgangspunt kan Chris Brouwer, het lid van de commissie Lange Speelfilm dat zich graag als commerciële specialist profileert, zich helemaal vinden.

HANS SCHWARZ /BNN

Dit jaar: 10

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Schwarz bemant in zijn eentje de filmafdeling van de brutaalste publieke omroep, die participeerde in – meest – succesvolle films als Rent-a-Friend, Ik ook van jou, Costa, Volle maan, 15.35: Spoor1, Van God los, en Phileine zegt sorry. Schwarz' notering staat overigens op de tocht: BNN heeft voor 1 januari 50 duizend nieuwe leden nodig, wil de 5-jarige publieke omroep in september 2005 kunnen blijven voortbestaan. Hilversumse synergie: wie nu lid wordt, krijgt gratis een tweede bioscoopkaartje voor Phileine zegt sorry plus een dvd met The Making Of.

GAMILA YLSTRA

Dit jaar: 11

Vorig jaar: 9

Aantal jaren: 4

De architect van de fiscale stimuleringsmaatregel voor investeerders in Nederlandse films combineert functies die in eerste instantie nogal moeilijk samen lijken te gaan. Ylstra is investeerder, arrangeur én lobbyist van de cv-film in een persoon. Maakte zich de afgelopen jaren niet al te populair, omdat ze lijstjes zou hanteren met goede en foute producenten.

DE SOAPIES

Dit jaar: 12

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

'Deze lichting acteurs begrijpt dat het werk niet op de laatste draaidag ophoudt', aldus producent San Fu Maltha. Marketing en publiciteit horen er gewoon bij. Dus verschijnen Katje en Froukje bloot in de Playboy, en staan de actrices uit Volle Maan – heel professioneel – in bikini in een 28 pagina's tellende special in mannenblad fHM. Wie had het nog over Monique van de ... Kom. Hoe heet ze ook alweer?

DOREEN BOONEKAMP & SANDRA DEN HAMER

Dit jaar: 13

Vorig jaar: 10

Aantal jaren: 3

De diplomatieke directeur van het Nederlands Film Festival kreeg het voor elkaar dat Endemol een dagelijkse show vanuit Utrecht wilde produceren, die de publieke omroep (Boonekamps hoofdsponsor) dan gratis en voor niets mocht uitzenden. Helaas. De netmanagers vonden geen geschikt timeslot. Alleen van de slotavond is op 3 oktober een uurtje op Nederland 3 te zien. In Rotterdam werd Den Hamer tot directeur benoemd. Zij begon, net als Boonekamp in Utrecht, als vrijwilliger. Sprookjes bestaan nog toch?

BURNY BOS

Dit jaar: 14

Vorig jaar: 4

Aantal jaren: 3

Bos werd de gevierde man met de Annie M G. Schmidtverfilmingen Abeltje, Minoes en Ja Zuster Nee Zuster. Hij schopte het zelfs tot echte bobo toen hij intendant werd van het filmfonds, waar hij zich niet thuis voelt en aan het eind van het jaar vertrekt. Bos is liever artiest onder de artiesten. Op het festival van Berlijn, waar JZNZ in competitie draaide, verliet hij midden in de persconferentie het toneel. 'Ik moest echt ontzettend pissen', zei hij bij terugkomst.

ANNEMIEKE GERRITSMA & JEANINE HAGE

Dit jaar: 15

Vorig jaar: 15

Aantal jaren: 3

De pinautomaten van filmland. Gerritsma, sinds de oprichting in 1988 directeur van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties, steunt films met geld van de publieke omroepen. Hage, directeur van het CoBO-Fonds, is ook de drijvende kracht achter de Telefilm, het project dat volgens een eerste versie van een McKinsey- rapport over de publieke omroep wel wegbezuinigd kon worden. Hage kreeg het voor elkaar dat die passage in de volgende versie werd geschrapt.

JUDITH MERKIES

Dit jaar: 16

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Deze zelfbenoemde voorvechtster van de Nederlandse film duikt met haar Federatie Filmbelangen op zodra er waar dan ook over film en geld wordt gesproken. Beheerst feilloos de kunst om kritiek op haar federatie uit te leggen als een compliment.

JOB GOSSCHALK

Dit jaar: 17

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

De castingkoning is terug van weggeweest. Gosschalk, sinds 2000 de baas van Kemna casting, dreigde zichzelf voorbij te lopen. Hij was op een gegeven moment meer in beeld dan de acteurs in zijn bestand, maar inmiddels is hij op aarde teruggekeerd. Zichzelf casten lijkt voltooid verleden tijd.

JEROEN BEKER & FRANS VAN GESTEL

Dit jaar: 18

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

De voormalige aanvoerders van nieuwe generatie producenten maakten na lowbudget films als De Poolse bruid, Met grote blijdschap en Jacky hun eerste grote publieksfilm: Phileine zegt sorry. Zij maken gretig gebruik van het feit dat de pagina Privé in De Telegraaf het helemaal zag zitten in Kim van Kooten en Michiel Huisman. 'Een interessant marketinginstrument.' Ze blijven natuurlijk ook artistieke films maken, maar dan voor de Europese markt. Met binnenlandse arthouse is volgens het duo geen droog brood te verdienen.

MART DOMINICUS

Dit jaar: 19

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Omdat het Filmfonds het tijd vond dat Nederland weer eens nadrukkelijk aanwezig is op de festivals die ertoe doen (Cannes, Berlijn, Venetië) werd Dominicus aangeteld als artistiek adviseur. De voormalig Skrien-hoofdredacteur en regisseur (fl. 19,99, Go West, Young Man!) sprak de verwachting uit dat de artistieke film mee kon liften op het succes van de commerciële tegenhangers. Voorlopig blijft zijn wapenfeit beperkt tot interne gesprekken met makers. De voornaamste conclusie van deze therapeutische sessies: de Nederlandse film moet het realisme achter zich durven laten.

ELS VANDEVORST

Dit jaar: 20

Vorig jaar: -

Aantal jaren: 1

Vandevorst wordt door collega's doorgaans niet al te serieus genomen. Intussen werkt haar Isabella Films wel samen met vermaarde Europese arthouse-regisseurs. Van de Denen Lans von Trier (Dogville) en Thomas Vinterberg (It's All About Love) tot de Rus Aleksandr Sokoerov (Father and Son) en de Vlaming Stijn Coninx (Verder dan de Maan, de Belgische inzending voor de Oscars). Begin volgend jaar komt Vandevorst met Martin Koolhavens Het zuiden, niet de Russische Oksana Akinshina uit Lilja 4-- ever in de hoofdrol. Vandevorst is tevens bestuurslid van de European Film Award, hel zielige Europese broertje van de Oscar. Zij doet haar best de uitreiking naar Nederland te halen, al is het maar omdat de publieke omroep dan misschien wel een keer interesse toont.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden