Column

'Ons belangrijkste wapen is niet de JSF, maar onze potsierlijke zelfoverschatting'

We kopen de JSF omdat de Amerikanen willen dat we de JSF kopen en voor de rest was het één grote maskerade, schrijft columnist Bert Wagendorp.

Een Joint Strike Fighter in aanbouw in de fabriek van Lockheed Martin in Fort Worth in Texas. Beeld null
Een Joint Strike Fighter in aanbouw in de fabriek van Lockheed Martin in Fort Worth in Texas.

Angelien Eijsink, JSF-watcher van de PvdA, verklaarde gisteren in het debat over de aanschaf van de straaljager: 'Wij zijn klaar om een volgende stap te zetten.' De PvdA was door de bocht en ging akkoord met de aankoop van 37 F-35's. Dat was al een maand of vier duidelijk, maar bij de PvdA weet je nooit zeker of er niet tóch nog een draaitje wordt gemaakt, een aanvullende voorwaarde wordt gesteld, een truc wordt bedacht of een extra zekerheidje wordt geëist om de achterban kalm te houden.

Het was vermakelijk maar ook een beetje genant te zien hoe de Kamerleden hun best deden toch nog iets van spanning te suggereren. We zagen democratisch catch-as-catch-can, een kermiskoers op het Binnenhof: politiek doen-alsof voor de bühne. De parlementariërs haalden alles uit de kast, Dijsselbloem, Kamp en Hennis-Plasschaert gingen vol vuur op in hun rol, het was Borgen IV.

'Ik wil nog graag één tandje dieper', zei Angelien Eijsink steeds, om te laten zien dat ze echt elk duiveltje uit de details wilde halen. Maar de JSF was het 'meest toekomstbestendige toestel' en bleef dat, hoe Wassila Hachchi (D66) ook probeerde de hele discussie nog eens integraal over te doen.

Hoe iets (een straaljager, een huis, een krant) toekomstbestendig kan zijn is mij een raadsel. We hebben geen idee van de toekomst, dus de claim 'toekomstbestendig' lijkt me vrij arrogant. Straks vinden de Russen een snuffelraket uit die als een helse jachthond op de radarabsorberende verf van de JSF afjakkert en daar ga je, met je toekomstbestendigheid.

Het debat was gevuld met één miljoen woorden en toch was het oneindig leeg. Woorden hadden geen betekenis meer, argumenten wogen niet meer dan een herfstblaadje, redenaties waren dodelijk vermoeide verzuchtingen.

Het deed er niet meer toe, de teerling was geworpen.

'Wij zijn klaar om een volgende stap te zetten.' Beeld null
'Wij zijn klaar om een volgende stap te zetten.'

We hebben straks vier vliegtuigen en vijf piloten die bij een internationale missie één opdracht per dag kunnen uitvoeren. Als er straks één JSF uit de lucht valt, raakt het hele schema in de war. Misschien gaan we daarom samenwerken met de Belgen, maar dan moeten die wel eerst de JSF kopen.

Ons belangrijkste wapen in het hoogste geweldsspectrum is onze potsierlijke zelfoverschatting en grotejongenssyndroom, waardoor de vijand zich doodlacht.

Opdrachten industrie
Minister Kamp van Economische Zaken haalde nog eens de acht tot tien miljard euro aan opdrachten voor de industrie aan, de zestien tot twintig miljard die boven de markt hangt voor 'instandhoudingskosten'. Hij kon helaas geen garanties geven maar een 'bijzondere vertegenwoordiger' van de regering zal talloos veel opdrachten gaan binnenhalen.

Kamp schatte het aantal arbeidsjaren dankzij de JSF nog eens op 110- tot 140 duizend. Dat het CPB in 2009 al uitrekende dat door de JSF de totale werkgelegenheid in Nederland niet zal toenemen was een gepasseerd argument, een dode letter, iets voor de parlementaire enquête van 2027.

Minister Hennis-Plasschaert zei dat alleen de JSF zes missietypes kan uitvoeren. Dat volgens Instituut Clingendael een krijgsmacht mét JSF het slechtst in staat is meerdere Nederlandse belangen te dienen: onder de tafel ermee.

Het staat al elf jaar vast dat de JSF er hoe dan ook moet komen en hij komt.

De burgers rond de vliegvelden zouden het gebrul van de JSF wat meer als de 'sound of freedom' moeten zien, zei Jeanine Hennis-Plasschaert.

We kopen de JSF omdat de Amerikanen willen dat we de JSF kopen en voor de rest was het één grote maskerade.

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant

De parlementariërs haalden alles uit de kast, Dijsselbloem, Kamp en Hennis-Plasschaert gingen vol vuur op in hun rol, het was Borgen IV. Beeld null
De parlementariërs haalden alles uit de kast, Dijsselbloem, Kamp en Hennis-Plasschaert gingen vol vuur op in hun rol, het was Borgen IV.
De burgers rond de vliegvelden zouden het gebrul van de JSF wat meer als de 'sound of freedom' moeten zien, zei Jeanine Hennis-Plasschaert. Beeld null
De burgers rond de vliegvelden zouden het gebrul van de JSF wat meer als de 'sound of freedom' moeten zien, zei Jeanine Hennis-Plasschaert.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden