Onrust neemt langzaam toe in Suriname

Tussen drie- en vijfduizend Surinamers zijn woensdag de straat op gegaan in een stille en strak georganiseerde demonstratie tegen de regering van president Wijdenbosch....

Van onze verslaggever

Jeroen Trommelen

PARAMARIBO

Het protest werd geleid door de oude oppositiepartijen, maar trok naast politici ook veel stakende Staatsolie-arbeiders, gedupeerden van het vorig jaar ingestorte piramide-banksysteem en stakende leerkrachten.

De demonstratie leidde onder meer langs het kabinet van president Wijdenbosch en het parlementsgebouw, maar op beide plekken was niemand aanwezig. De president verliet zijn kantoor kort voordat de stoet arriveerde. En in de Surinaamse assemblee is de afgelopen drie maanden slechts drie keer vergaderd.

Het was gisteren de eerste protestmars tegen Wijdenbosch sinds diens aantreden, bijna twee jaar geleden. Eerder werden enkele politieke manifestaties gehouden, die ongeveer evenveel demonstranten trokken als gisteren. De oppositie had gehoopt op een opkomst van ruim tienduizend mensen - wat met de helft dus enigszins tegenviel.

Ondanks meegevoerde leuzen als Indonesia - part two dreigde de demonstratie geen moment uit de hand te lopen. Jongeren ontbraken vrijwel geheel tussen de demonstranten, en middelbare scholieren keken alleen verbaasd toe. 'De studenten zijn zich niet van hun macht bewust', luidt de spijtige conclusie van voormalig minister van Justitie S. Girjashing, tegenwoordig docent aan de universiteit.

Volgens Fred Derby, vakbondsleider van C-47, zijn er de komende weken nieuwe acties te verwachten, temeer omdat de demonstraties tot dusver geen indruk lijken te maken op president Wijdenbosch. Deze weet zich nog steeds gesteund door een minieme meerderheid in het parlement en heeft zich voorgenomen niet op het protest te reageren.

Met de politieke onrust groeit in Suriname echter ook de afkeer van partijpolitiek, zeggen een aantal niet-gebonden organisaties en drie voormalige presidenten in het deze maand opgerichte 'Nationaal Overleg'. Dit politiek neutrale orgaan wil het staatsbestel van Suriname hervormen en pleit ook voor de instelling van een zakenkabinet voor de resterende kabinetsperiode van twee jaar.

Volgens oud-premier J. Sedney, een van de ondertekenaars van het manifest, is er in Suriname sprake van een politieke noodsituatie. De economische crisis is ernstiger dan onder de vorige president Venetiaan. 'Toen was het ook erg, maar de economie bewoog zich omhoog. Terwijl we nu op hetzelfde punt zitten, maar dan op de weg omlaag.'

Tegelijk neemt ook het vertrouwen in de politiek af tot vrijwel het nulpunt, zegt politiek analist M. Schalkwijk, die namens de verzoeningsbeweging Sibibusi aan het overleg deelneemt. 'Veel maatschappelijke groepen, waaronder het bedrijfsleven, zijn een beetje doodziek van de oppositie. Zij zitten echt niet te springen om de terugkeer van Venetiaan en Lachman.'

Volgens Schalkwijk zal er uiteindelijk een referendum moeten komen over een andere staatsvorm. In het huidige, sterk presidentiële stelsel hebben ministers vrijwel niets te vertellen en staat het parlement machteloos zolang er geen tweederde meerderheid tegen de president bestaat. 'We moeten terug naar het volk met dit probleem, omdat we er anders altijd tegenaan blijven lopen.'

Ook in de toekomst ziet Schalkwijk in Suriname geen politieke winnaar ontstaan: 'De regering gaat vermoedelijk aan zichzelf ten gronde als de salarissen niet meer betaald kunnen worden. Maar de oppositie wint evenmin. Ondertussen gaan Bouterse en Wijdenbosch elkaar de schuld geven.'

In het Surinaamse parlement, met achttien facties, waarvan er twaalf tot de oppositie behoren, is vrijwel niemand gebaat bij nieuwe verkiezingen. 'Die kosten bijvoorbeeld veel geld, en dat hebben op dit moment alleen de heren Sardjoe (de zakenman achter Wijdenbosch, red.) en Bouterse. Mogelijk komt de oppositie over een paar maanden tot de conclusie dat ook stakingen niet gewerkt hebben. Dan moeten ze kiezen: met Bouterse in zee, of niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden