Onrust in Midden-Oosten spekt oorlogskas in regio

De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten wordt weerspiegeld in de groeiende bestedingen aan wapens in de regio. Van de twintig landen die meer dan 4 procent van het Bruto Binnenlands Product (BBP) uitgeven aan wapens, liggen er negen in het Midden-Oosten.

Libanese oorlogsvoertuigen bij de grens met SyriëBeeld anp

De absolute regionale koploper en nummer vier van de wereld is Saoedi-Arabië, dat in 2014 ruim 80 miljard dollar (76 miljard euro) uitgaf aan wapens. De uitgaven in het land groeiden ten opzichte van 2013 met 17 procent. Het land laat daarmee de hoogste groeicijfers zien van de wereldwijde militaire koplopers. Saoedi-Arabië wapent zich tegen de voortdurende conflicten in omliggende landen als Syrië en Irak. Dat blijkt uit de jaarlijkse cijfers van SIPRI, het Zweedse instituut dat sinds 1966 wereldwijd onderzoek doet naar defensie-uitgaven.

In het gehele Midden-Oosten vond sinds 2005 een ruime verdubbeling plaats van de uitgaven aan wapens. Net als in Saoedi-Arabië werden de hogere uitgaven met name gefinancierd door de stijgende olieprijs van de afgelopen jaren. De recente daling van de olieprijs wordt gemakkelijk ondervangen met de opgebouwde financiële reserves.

Ook in andere conflictgebieden investeren landen meer in hun militaire capaciteit. Oekraïne gaf vergeleken met 2013 23 procent meer uit in reactie op de Russische annexatie van de Krim en het conflict met de pro-Russische rebellen in Oost-Oekraïne. Polen is ook niet gerust op het spierballenvertoon van Rusland en gaf 13 procent meer uit. In Noord-Afrika hebben aanhoudende conflicten geleid tot 7,6 procent meer geld voor defensiedoeleinden.

In Israël wordt een raket uit Gaza onderschept.Beeld ap

Wereldwijd minder uitgegeven aan wapens

De wapenwedloop in conflictgebieden wijkt af van de wereldwijde trend. Voor het derde jaar op rij is juist minder uitgegeven aan wapens. In 2014 was dat 1.776 miljard dollar, een daling van 0,4 procent vergeleken met 2013. Daar staat tegenover dat de uitgaven nog altijd aanzienlijk hoger liggen dan aan het einde van de jaren tachtig en begin jaren negentig. De daling wordt met name veroorzaakt door West-Europa en de Verenigde Staten. In Latijns-Amerika bleven de uitgaven stabiel.

In de top-3 vonden geen veranderingen plaats. De wapenuitgaven van de VS staan met 610 miljard dollar in 2014 nog altijd op eenzame hoogte. Ondanks de stagnatie van de afgelopen tien jaar en de daling van 6,5 procent in vergelijking met 2013, nemen de VS nog altijd een derde van alle militaire uitgaven voor hun rekening. In nummer twee China (216 miljard dollar, stijging 9,7 procent) houden militaire uitgaven doorgaans gelijke tred met de economische groei. Op de derde plaats staat Rusland (85 miljard dollar, stijging 8,1 procent), waar de uitgaven veelal afhangen van de olie- en gasinkomsten.

In 2005 waren er dertien landen die meer dan 4 procent van het BBP uitgaven aan defensie, vorig jaar waren dat er twintig. In Oman en Saudi-Arabië werd zelfs meer dan 10 procent van hun BBP uitgeven. Slecht drie (Israël, Libanon en Namibië) van de twintig landen zijn democratieën volgens de definitie van Polity IV index van The Center for Systemic Peace. In elf van de twintig landen vond in 2013 een conflict plaats.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden