Onrust bij Defensie over reorganisatie

Onder officieren en hoger defensiepersoneel is grote onrust ontstaan over dreigende ombuigingen en verkoop van materieel. Zij verwijten de defensietop mismanagement: honderden miljoenen euro’s zijn volgens hen weggegooid door overhaast ingevoerde projecten, tegen het advies van veel officieren in....

‘Als er stelselmatig niet naar ons wordt geluisterd, of als wij ons buitenspel laten zetten, dan wordt het tijd voor een ander optreden’, zegt kapitein-luitenant ter zee Peter van Maurik. Hij vertegenwoordigt als voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Marineofficieren vijfduizend mannen en vrouwen.

Hij wijst erop dat de hoge kosten van de missie in Uruzgan, en zelfs ‘de onbegrijpelijke grote overschrijdingen’ bij enkele IT-projecten, geen reden mogen zijn om te snijden in de slagkracht van Defensie. ‘Je gaat bij incidentele tegenvallers toch ook niet besluiten om bijvoorbeeld de Betuwelijn maar half te bouwen?’ Dat gebeurt volgens hem nu wel met de expeditionaire ambities van Defensie.

Van Maurik hield afgelopen vrijdag een jaarrede waarin hij als eerste officier scherpe kritiek uitte op het beleid van zijn werkgever. Ruim de helft van het tekort van 1 miljard, stelt hij, had voorkomen kunnen worden als er was geluisterd. ‘De staat van Defensie wordt er niet beter op als elke vier jaar overhaast en op oneigenlijke gronden wordt gereorganiseerd.’

Van Maurik beschouwt zijn kritiek als ‘hoogste vorm van loyaliteit’ voor een officier. Uit een telefonische rondgang langs andere officiers- en personeelsverenigingen blijkt dat zijn mening breed wordt gedragen. Al durft niet iedereen dat openlijk toe te geven.

Veel officieren blijken te zijn geschrokken van uitgelekte beleidsnota’s waarin staat dat Defensie afstevent op een fors tekort en daarom overweegt een deel van de tanks, houwitsers en F-16’s te verkopen. De kruisraketten voor de marine zijn meteen geschrapt.

‘Operationele eenheden afschaffen is geen visie’, zegt oud-landmachtbevelhebber Hans Couzy. Als voorzitter van de Federatie Nederlandse officieren & middelbaar en hoger burgerpersoneel, vertegenwoordigt hij naast de marineofficieren nog eens tweeduizend extra militairen en burgers. ‘Ik ben het 100 procent met Van Maurik eens. Er is slecht management gevoerd en dat wordt nu gerepareerd met een ad hoc actie.’

De Nederlandse Officiersvereniging (nog eens vijfduizend leden) gunt de leiding nog even het voordeel van de twijfel. De nieuwe minister Van Middelkoop (ChristenUnie) presenteert volgende week een beleidsplan over de toekomst van Defensie. ‘Ik hoop dat hij toch nog met een goed verhaal komt’, zegt voorzitter Ton Willems.

Die stelt vast dat de communicatie met het personeel onvoldoende is geweest. ‘Sinds de plannen zijn uitgelekt in de pers, is er geen enkele toelichting geweest.’ Volgens Willems overheerst onder veel officieren ongeloof. Afgelopen jaren verkocht Defensie veel materieel, sloot kazernes, schrapte 12 duizend banen en vormde het restant om, tot de kern van een moderne, expeditionaire krijgsmacht.’

Willems: ‘Dit jaar zou eindelijk het nieuwe evenwicht zijn bereikt tussen budget, omvang en ambities. Maar niets lijkt minder waar.’ Van Maurik: ‘Ik ken al een collega die maar is overgestapt naar de Australische marine.’ Defensie geeft geen commentaar op de kritiek en verwijst door naar het nog te presenteren beleidsplan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden