Onrust Bangladesh bedreigt economie

De stembusgang van zondag had weinig van doen met democratie. Gevreesd wordt dat de onrust alleen maar zal oplopen door de rivaliteit tussen de twee belangrijkste Bengalese politici.

Bangladesh is niets opgeschoten met de verkiezingen die dit weekeinde zijn gehouden. Integendeel. De gang naar de stembus, die werd geboycot door de belangrijkste oppositiepartij en zich afspeelde in een sfeer van geweld in intimidatie, had weinig te maken met democratie. De onrust en onzekerheid die er het gevolg van zijn, brengen de recente opleving van de kwetsbare economie in gevaar.


De verkiezingen toonden vooral aan hoezeer de rivaliteit tussen de zittende premier Sheikh Hasina en oppositieleidster Khaleda Zia het politieke klimaat in het arme Zuid-Aziatische land heeft vergiftigd. Beide vrouwen, die al twee decennia de Bengalese politiek domineren, gunnen elkaar het licht in de ogen niet en staan bekend om hun onverzettelijkheid. Gevreesd wordt dat de bittere wedijver de spanningen tussen hun aanhangers alleen maar zal opvoeren.


Dat de partij van premier Hasina, de Awami Liga (AL), als winnaar uit de bus zou komen, stond tevoren al vast. Er viel niet veel te kiezen omdat de partij van Zia, de oppositiepartij BNP, de verkiezingen boycotte. De BNP deed niet mee omdat de partij van Hasina weigerde plaats te maken voor een tijdelijke regering die toezicht zou houden op het electorale proces.


De kiescommissie maakte gisteren bekend dat van de 300 verkiesbare plaatsen in het parlement er 232 naar de Awami Liga gaan. De opkomst was extreem laag: 22 procent, volgens regeringsfunctionarissen die anoniem wilden blijven. Het zijn cijfers die slechts duidelijk maken dat de verkiezingsuitslag niets zegt over de stemming onder de kiezers en geen geloofwaardig mandaat verschaft.


Het afgelopen jaar hielden Zia en haar partij het land in hun greep met stakingen en blokkades, terwijl Hasina vasthield aan haar weigering af te treden. Sinds februari vielen naar schatting driehonderd doden door politiek geweld. Gisteren, een dag na de verkiezingen, vielen er weer slachtoffers. De oppositie eist nieuwe verkiezingen en kondigde stakingen aan.


De tweestrijd tussen Hasina en Zia, die in 1990 nog samenwerkten om een militair regime weg te krijgen, wordt tegenwoordig onder meer aangewakkerd door Zia's bondgenootschap met Jamaat-e-Islami, de grootste islamitische partij van het land.


Hasina vindt dat in het seculiere Bangladesh geen plaats is voor een partij die in haar ogen fundamentalistisch is. De partij mocht niet meedoen aan de verkiezingen. Onder Hasina zijn kopstukken van Jamaat-e-Islami berecht en veroordeeld voor oorlogsmisdaden, begaan tijdens de afscheidingsoorlog tegen Pakistan in 1971. Jamaat-leider Abdul Kader Mullah werd vorig maand opgehangen. Uit wraak vielen activisten van Jamaat-e-Islami burgers aan.


Het is moeilijk voor te stellen dat Hasina na deze verkiezingen in staat zal zijn een regering te vormen die het lang zal uithouden. De economie, die voor een belangrijk deel draait op de textielindustrie en de afgelopen vijf jaar een opmerkelijke bloei beleefde, wordt bedreigd door stakingen en andere vormen van maatschappelijke onrust. Economische terugval zal de positie van Hasina, die kampt met een gebrek aan moreel gezag, verder ondermijnen.


Als Hasina door aanhoudende wanorde wordt gedwongen nieuwe verkiezingen uit te schrijven, kan de partij van haar rivale rekenen op de overwinning. Of Bangladesh daar veel mee opschiet, is echter de vraag. Veel Bengalezen herinneren zich de periode dat Zia samen met Jamaat-e-Islami regeerde (2001-2006) als jaren van straatgeweld en ongebreidelde corruptie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden