Onprofessioneel

De arts heeft adequaat onderzoek laten verrichten, maar in de omgang met moeilijke situaties heeft hij geen grote vaardigheden ontwikkeld....

De man klaagt de internist uit Borssele aan, die zijn vrouw niet goed heeft onderzocht. Daardoor is te laat geconstateerd dat ze aan pancreasstaartkanker leed. Bovendien heeft de internist de patiënt en haar familie niet goed voorgelicht.

Toen na bijna negen maanden uit een ct-scan bleek dat de vrouw aan de dodelijke ziekte leed, heeft de arts haar niet duidelijk uitgelegd dat elke behandeling kansloos was en dat ze de dood onder ogen moest zien.

Maar in het voeren van een 'slecht-nieuwsgesprek' - zo noemen artsen het gesprek waarin ze moeten meedelen dat de patiënt is opgegeven - was de internist niet erg bedreven.

Gevolg is dat de vrouw dacht dat ze nog jaren te leven had, terwijl haar man en dochter wel wisten dat het bijna afgelopen was. Vader en dochter kregen vervolgens onenigheid over de vraag of ze de waarheid moesten vertellen.

De internist weet zich het gesprek niet goed meer te herinneren. 'Het is verlopen zoals andere slecht-nieuwsgesprekken. Dan gaan we in een sfeer van bedruktheid uit elkaar.'

De arts was zich niet bewust dat hij tekortschoot in de uitleg over de ziekte, de onderzoeken en de ingrepen. Doorgaans was alleen de vrouw in de spreekkamer. Haar opvliegende man wachtte haar op. Alleen bij het laatste gesprek was hij wel aanwezig: 'Ik werd behandeld als iemand die geen recht heeft op antwoord.'

De man verwijt de arts dat door te late ontdekking van de kanker zijn vrouw de kleine kans op genezing is ontnomen. Bovendien heeft ze vreselijk veel pijn geleden, zegt de man op de zitting van het Regionaal Tuchtcollege in Den Haag. De arts heeft gefaald, vindt hij.

Er werden weliswaar verschillende onderzoeken gedaan, maar die brachten toch niet aan het licht dat de vrouw aan de - overigens moeilijk te vinden - pancreasstaartkanker leed. Daarom, stelt de man, had er eigenlijk al veel eerder een ct-scan gemaakt moeten worden.

Het tuchtcollege is het daar niet mee eens. De arts heeft adequaat onderzoek laten verrichten toen de vrouw in september 2000 bij hem kwam. Het bloed werd onderzocht, er werden röntgenfoto's van de longen gemaakt, een buikoverzichtsfoto, een echo-onderzoek van boven- en onderbuik en een röntgenonderzoek van de wervelkolom. Dit leverde geen afwijkingen op.

Begin 2001 kwam de vrouw weer bij de internist nadat haar huisarts forse bloedarmoede had geconstateerd. Onderzoek aan maag, wervelkolom en een röntgenonderzoek van de dunne-darmpassage kon dit bloedverlies niet verklaren en leverden geen afwijkingen op.

In april werd nogmaals maagonderzoek verricht, waarbij vers bloed in de maagplooi werd aangetroffen. Dit werd toegeschreven aan het bloedverdunningsmiddel Ascal dat de patiënt slikte. Het gebruik werd gestaakt en daarna had de vrouw geen bloedverlies meer. Het tuchtcollege vindt dat de arts er terecht van is uitgegaan dat de oorzaak van het bloedverlies was weggenomen.

Maar begin juni was de vrouw met slikklachten en een forse afname in gewicht opnieuw bij de internist. Volgens het college had toen een ct-scan gemaakt moeten worden. Dat is toen ook gebeurd.

Het valt te betreuren, vindt het tuchtcollege, dat de kanker niet eerder is ontdekt, maar gezien het a-typische verloop van de ziekte valt dit de arts niet te verwijten.

Over de bejegening van de patiënt is het college verre van mild. De arts heeft geen grote vaardigheden ontwikkeld in het omgaan met moeilijke situaties, vindt het college. Hij heeft de neiging bij de patiënt de positieve ontwikkelingen te benadrukken en tegenover de familie de negatieve aspecten van de ziekte.

Dit is geen eerlijke opstelling ten opzichte van de naast betrokkenen, oordeelt het college. Het leidt er bovendien toe dat de moeilijke taak de patiënt het slechte nieuws te vertellen, in feite een taak van de arts, bij de familie wordt gelegd. Alle partijen raken daardoor in verwarring.

'Die verwarring is, gezien de kostbare tijd die de patiënt nog rest, onwenselijk, omdat er belangrijker zaken zijn te bespreken dan onduidelijkheden tussen patiënt en familie over de positieve en negatieve factoren van een fatale ziekte.'

De arts heeft zich tijdens het gesprek met de familie controversieel opgesteld, juist in een situatie waarin de familie een zeer slecht bericht moest verwerken. Dit is onprofessioneel.

De arts krijgt een waarschuwing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden