Onorthodox en geëngageerd

In Duitstalig theatergebied werd hij veelvuldig gelauwerd, in Nederland maakte hij vorig jaar nog furore met zijn enscenering van Tartuffe. Regisseur Dimiter Gotscheff werd 70 jaar.

Dimiter Gotscheff, de Duitse theatercoryfee van Bulgaarse origine, is zondag na een kort ziekbed op 70-jarige leeftijd overleden in Berlijn. In Nederland en België maakte Gotscheff vorig jaar nog furore met zijn eigenzinnige enscenering van Tartuffe, een co-productie van NTGent en Toneelgroep Amsterdam.


Het was de eerste keer dat hij werkte met een Nederlands-Vlaamse acteursgroep, voor alle betrokkenen een memorabele aangelegenheid. 'Duivelskunstenaars' noemde hij de acteurs in een interview met de Volkskrant.


Gotscheff, een wat onorthodoxe verschijning met onveranderlijk een sigaret tussen de lippen, gold als een geëngageerd acteursregisseur, veelvuldig gelauwerd in Duitstalig theatergebied. Hij werd geboren in Parwomaj, Bulgarije, op 26 april 1943. Als 20-jarige trok hij naar Berlijn, waar hij diergeneeskunde en theaterwetenschap studeerde.


Eind jaren zestig ontmoette Gotscheff de befaamde theaterauteur Heiner Müller, van wie hij meerdere stukken op toneel zou brengen. Over zijn idool zei hij: 'Voor mij is hij een van de belangrijkste kunstenaars, om zijn taal, zijn uitdrukkingskracht, zijn overtuiging.'


Hij werkte vanaf 1972 in de toenmalige DDR, maar keerde in de jaren tachtig terug naar Bulgarije. 'Om idealistische redenen', zei hij in de Volkskrant. 'Ik wilde de witte vlekken in de theatercultuur invullen; Brecht, Büchner, Müller ensceneren.' Hij maakte er onder meer de geroemde voorstelling Philoktetes, maar kreeg na tien jaar toch een werkverbod. 'Naar Duitsland wilde ik niet meer terug, ik wilde als martelaar in de goot creperen.'


Uiteindelijk, toen hij een uitnodiging kreeg van Müller, keerde hij toch terug naar Duitsland, allereerst om in Keulen Müllers Quartett te regisseren.


In 1991 kreeg hij de Prijs van de Kritiek van de Berlijnse Kunstacademie en werd hij door het tijdschrift Theater Heute uitgeroepen tot regisseur van het jaar. In 2005 kreeg hij de prijs nog een keer.


Tot zijn meest geprezen voorstellingen behoren Ivanov en De Perzen. Dimiter Gotscheff was een graag geziene (gast-)regisseur in Wenen, Berlijn, Düsseldorf, Frankfurt en Hamburg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden