'Onnodig verlies duizenden banen'

Jaarlijks gaan in Nederland 80 duizend banen en 2 miljard euro aan kapitaal verloren doordat gezonde bedrijven verdwijnen. De belangrijkste oorzaak hiervan is de vergrijzing. Dat blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van de Kamer van Koophandels is uitgevoerd door het Kenniscentrum Innovatie & Business van de Hogeschool Utrecht.

AMSTERDAM - Ook de huidige crisis speelt een rol, net als het mislukken van veel start-ups. 'Een snelgroeiend aantal oudere ondernemers gooit nu de handdoek in de ring. Veruit het grootste gedeelte stopt er gewoon mee en liquideert het bedrijf', aldus onderzoeker Lex van Teeffelen van het Kenniscentrum.


Meer dan eenderde van de ondernemers is ouder dan 50 jaar en denkt erover de komende jaren te stoppen. Teeffelen: 'Eigenlijk is hiervoor al in 2002 door de Europese Unie gewaarschuwd, want het is een Europees probleem. Toen werd de vrees geuit voor een golf aan bedrijven die te koop zou komen te staan zonder dat er kopers zouden zijn, met een stil pensioendrama als gevolg. Nu vindt dit plaats. Er moet rekening mee worden gehouden dat het in de komende jaren nog veel sneller zal gaan.'


In 2011 werden in Nederland 60 duizend bedrijven opgeheven: van kleine winkels tot aannemers en boekhoudkantoren. Daarnaast werden er 25 duizend van de hand gedaan. 'Tweederde van de bedrijven die worden opgeheven, zo'n 40 duizend, is eigenlijk niet rendabel. De klantenkring is te zwak of ze zijn te afhankelijk van de inzet van de eigenaar. Bij eenderde gaat het echter om financieel gezonde bedrijven.' Van Teeffelen vindt dit jammer.


Bij de 25 duizend ondernemingen die wel worden verkocht, mislukt het in tienduizend gevallen. Ook dat zou kunnen worden voorkomen.


Bij de bedrijven die in 2011 werden verkocht of opgeheven, werkten in totaal 270 duizend mensen, zo'n 4 procent van de totale werknemerspopulatie van Nederland. Een groot deel van dat banenverlies is onontkoombaar omdat de bedrijven niet meer kunnen overleven. Maar Van Teeffelen heeft berekend dat zeker 80 duizend banen behouden zouden kunnen blijven als er meer gedaan werd aan het verbeteren van de overnamemarkt. Ook een omzetverlies van 4 miljard euro en een kapitaalvernietiging van 2 miljard zijn onnodig, aldus zijn onderzoek. De overnamemarkt zou veel meer als een groot potentieel onder de aandacht moeten worden gebracht van startende ondernemers. 'Ondanks het hoge aantal te koop staande bedrijven focussen commerciële partijen en de overheid vooral op startende ondernemers', aldus Van Teeffelen.


Hij spreekt van een gemiste kans. 'Overnemers spelen een belangrijke en constructieve rol in de economie op het gebied van werkgelegenheid, innovatie, productiviteit en continuïteit.' Overnemers hebben ook een bewezen grotere overlevingskans op de markt dan starters. Na vijf jaar is 96 procent van de overnemers nog actief, tegenover zo'n 50 procent van de starters. Vorig jaar registreerde de Kamer van Koophandel ruim 134 duizend starters. Voor een deel zijn dat potentiële overnemers. 'We hebben per jaar 45 duizend overnemers nodig, die goede support en kans op financiering nodig hebben. Dat zou de Nederlandse economie meer opleveren, want 90 procent van alle starters neemt geen personeel aan.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden