Onheilspellende stilte in dure bouwput

Bouw nieuwe metrolijn ligt stil na lekkage en verzakkingen...

AMSTERDAM Het materiaal ligt er en het personeel is beschikbaar. Maar alles staat stil, al vijf maanden. Ondergronds krijgt het begrip ‘tijd is geld’ een duizelingwekkende dimensie: de Noord-Zuidlijn verslindt miljoenen zonder dat de metro een meter opschiet.

Op een diepte van twintig meter, waar ooit het eerste perron zal verschijnen, maakt het 215 meter lange metrostation onder de smalle Ferdinand Bolstraat in Amsterdam een buitenaardse indruk. Er liggen al rails, maar die zijn bestemd voor de containers waarmee de uitgegraven grond naar de oppervlakte wordt getransporteerd.

Er bevindt zich slechts één Duitse bouwvakker, een sluiswachter, die nauwlettend een beeldscherm in de gaten houdt waarop twee personen zichtbaar zijn die een niveau lager, onder de betonnen vloer, controlewerkzaamheden uitvoeren. Het duo, ‘droge duikers’ genaamd, bevindt zich op circa 26 meter diepte, in een ruimte die onder overdruk is gezet. Die overdruk is nodig om de bodem van de bouwput – een dikke kleilaag – op zijn plaats te houden, om te voorkomen dat de klei gaat barsten en het grondwater naar boven komt.

De zijkanten worden tot op een diepte van 45 meter beschermd door de veelbesproken betonnen diepwanden, waarvan enkele zijn gaan lekken. Niet in de Ferdinand Bolstraat, maar vorig jaar tot tweemaal toe in het station aan de Vijzelgracht, het begin van alle ellende met de Noord-Zuidlijn.

De mannen komen naar boven via een sluis, waar hun lichaam zich kan aanpassen aan de normale atmosfeer. De sluiswachter opent vervolgens een reusachtige stalen deur, waarvan het ondergronds brengen alleen al een wonder mag heten.

De maximale graafdiepte wordt 31,5 meter, waarop nog een perron voor de tweede tunnelbuis komt te liggen. Er is dus nog een slordige 6 meter af te graven. Het karwei had al achter de rug kunnen zijn, als niet de bouw in november na de lekkages en verzakkingen aan de Vijzelgracht was stilgelegd.

Het station aan het Rokin biedt een al even onwezenlijk beeld: graafmachines staan werkeloos voor een muur van verschillende nog af te graven zandlagen. De ruimte is tweemaal zo breed als in de Ferdinand Bol en heeft meer weg van een onderaardse grot dan van een toekomstig metrostation.

Ook hier hadden de bouwers zonder de lekkages aan de Vijzelgracht al veel verder kunnen zijn. Het wachten is nu op de eindrapportage van de commissie-Veerman: doorgaan, stoppen of varianten daarop. Over vier weken is het zover.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden