Ongezien de winnaar

Planet of Snail: over het alledaagse leven van een doofblinde Koreaanse schrijver.

Hoe een doofblinde man een lamp aan het plafond verwisselt, met behulp van aanwijzingen van zijn zeer kleine echtgenote, met een rughandicap. Een simpel huiselijk klusje wordt een volwaardig en spannend avontuur in Planet of Snail, gisteravond bekroond met de IDFA-award voor beste lange documentaire. 'Toeval, die scène', zegt de Zuid-Koreaanse regisseur Seung-Jun Yi (40).


Gedurende twee jaar volgde hij met zijn camera de blinde schrijver Young-San, en diens echtgenote. 'Ik was op bezoek om te filmen toen ze me vroegen of ik de lamp wilde vervangen, maar dat leek me niet juist. Ik vroeg: wat als ik er niet was? Young-San kan niets zien of horen en zij is te klein, dus probeerde hij haar eerst te tillen. Dat lukte niet. Uiteindelijk hebben ze er 50 minuten over gedaan om de lamp te verwisselen.'


In de film duurt de scène korter, maar Yi schroefde het algehele tempo in zijn film wel aanmerkelijk terug, om de kijker onder te dompelen in een wereld die op de tast wordt verkend. 'Dat was een risico, want het mocht niet saai worden. Maar met haast zou ik mijn film om zeep hebben gebracht.'


Young-San, die gedichten en essays schrijft, vergelijkt zichzelf en andere doofblinde mensen met slakken, of astronauten op een andere planeet. 'Contact met andere mensen verloopt zeer moeizaam', zegt Yi. 'Hij voelt zich vaak eenzaam. Tegelijk willen hij en zijn vrouw absoluut niet zielig worden gevonden. Ze zijn zelfredzaam, zoals ik toon in mijn film. Young-San is de eerste doofblinde Koreaan die naar een gewone school en een gewone universiteit is gegaan.'


De schrijver leerde vingerbraille van een eveneens doofblinde Japanse professor. 'In Korea is weinig aandacht voor doofblinden, er zijn ook geen exacte getallen te vinden over hun aantal, of hoe het met ze gaat. Families schamen zich vaak, keren zich van de gehandicapten af.


'Maar mijn film heeft niet zozeer een educatief of wetenschappelijk doel. Wat ik wilde is een soort sprookje voor volwassenen maken, vergelijkbaar met Le petit prince van De Saint-Exupéry, waarin de kleine prins in een soort eigen wereld leeft.'


In Planet of Snail is onder meer te zien hoe Young-San bomen bevoelt, dennenappels ruikt of bijvoorbeeld regendruppels op zijn huid laat ketsen. Allerlei zintuiglijke waarnemingen die gewone, visueel of auditief niet-beperkte mensen amper nog registreren. Het zijn precies de zintuiglijke waarnemingen die in cinema niet of nauwelijks een rol spelen. 'Youn-San leest graag filmscripts', zegt de regisseur. Via vingerbraille heeft hij de schrijver een compleet uitgeschreven verslag van de uiteindelijke documentaire laten lezen. 'Vooral zijn vrouw was bezorgd. Ze zijn eerder gefilmd door de Koreaanse televisie en geïnterviewd voor de krant, maar dat was een teleurstellende ervaring voor ze. Ze hadden gedacht dat die aandacht hun wereld iets zou openen, dat ze voortaan iets makkelijker contact zouden leggen met andere mensen. Maar dat was niet zo.'


Yi gaat zijn documentaire nu bewerken voor zowel een doof als een blind publiek. 'In Japan bijvoorbeeld, daar is een klein festival voor doven en blinden. Daar gaan we heen, hopelijk komen Young-San en zijn vrouw dan ook mee.'


Ook is er, speciaal voor de film, een gratis app verschenen (te downloaden via planetofsnail.com) die helpt bij het leren van vingerbraille.


Leven als een slak


Young-San, de doofblinde hoofdpersoon uit de documentaire Planet of Snail, vergelijkt zichzelf met slakken of astronauten op een andere planeet.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden