Ongeveer genoeg vrouwen in de subtop

'De opmars van vrouwen net onder de raden van bestuur en de hoofddirecties loopt vast', schreef onze Volkskrant deze week op basis van eigen onderzoek onder 35 toonaangevende Nederlandse ondernemingen. In de echte top zit enige vooruitgang, aldus de opening krant, maar het aandeel vrouwen in hogere managementfuncties blijft steken op 20 procent.


Waarom is dit eigenlijk erg?


Vooropgesteld, als liefhebbende vader van twee geweldige dochters gaat de vrouwenzaak me aan het hart. De vrouwelijke bazen onder wie ik heb gewerkt waren top; bij de mannen meer variatie: van goed tot vrij beroerd. Dat mannen en vrouwen gelijke rechten hebben en kansen moeten krijgen, staat buiten kijf.


Gaat het om geld? Een topsalaris is hoger dan een subtopsalaris, dus zou een bezwaar tegen ongelijke baanverdeling aan de top kunnen zijn dat hiermee ook inkomens ongelijk worden verdeeld tussen mannen en vrouwen. Maar dit kan het springende punt niet zijn: als het gaat om inkomensverdeling zijn er wel dringender zaken om je druk over te maken.


Gaat het om de kwaliteit van het topmanagement van die grote organisaties? Er zijn studies die suggereren dat 'heterogene teams' beter problemen oplossen dan 'homogene teams'. Verschillende achtergronden en perspectieven vergroten het blikveld van het team waardoor meerdere soorten oplossingen in beeld komen. Vrouwen aan de top zijn zo een middel om organisaties beter te besturen.


Hoe plausibel dit ook klinkt, in de economische praktijk zie je er weinig van terug. Ik kan me niet herinneren ooit te hebben gehoord van een aandeelhoudersvergadering waar vrouwen aan de top werden geëist omwille van de winst per aandeel.


Gaat het om ontwikkelen van talent? Op scholen en universiteiten doen meisjes het al een aantal jaren beter dan jongens. Voor de lange termijn zou je dus verwachten dat deze nieuwe cohorten vrouwen, bij gelijke kansen, zijn oververtegenwoordigd in hogere functies.


Maar is, zo beschouwd, de huidige stand van zaken niet óók een afspiegeling van onderwijs en arbeidsmarkt in de afgelopen, pakweg veertig jaar? De subtopvrouwen die de Volkskrant interviewde - van ingenieursbedrijf Royal Haskoning DHV, de Royal Bank of Scotland en verzekeraar Centraal Beheer Achmea en FBTO - zijn 42, 51 respectievelijk 40 jaar oud.


Om anno 2012 (sub)topper te zijn, zul je toch na je afstuderen de afgelopen vijftien à twintig jaar grotendeels voltijds moeten hebben gewerkt. Stel, we beginnen in 1990, toen de deelname van meisjes aan hoger onderwijs veel lager was dan nu en jongens nog beter afstudeerden; toen de arbeidsparticipatie van vrouwen lager was dan nu en het 'kleine baantje' welig tierde. Is het gek dat de verhouding in de subtop nu één vrouw op vier mannen is? Of is dat wat je statistisch mag verwachten, gegeven een gelijke verdeling van talent tussen mannen en vrouwen aan de start?


Gaat het om de voorkeuren van vrouwen? Wieteke Graven van McKinsey zegt in de krant: 'Het ontbreekt vrouwen niet aan ambitie. Maar ze struikelen over de combinatie werk en privé. En ze mijden de cultuur aan de top. Ze zien er tegenop zich te manifesteren in een door mannen gedomineerde omgeving.'


Blijkbaar is de door Graven waargenomen ambitie niet blind, of allesoverheersend; er is ruimte voor andere overwegingen. Dat typeert de vrouwen voor wie dit opgeld doet dan vermoedelijk als verstandiger mensen. Mijn verwachting zou overigens zijn dat ook veel mannelijk talent om deze redenen afhaakt.


Het valt niet mee om het probleem te vinden in het op het eerste gezicht lage aandeel vrouwen in de subtop. En het is sowieso vermoedelijk minder laag dan je in eerste instantie denkt (vanwege de correcties voor scholingsdeelname, -succes, arbeidsparticipatie en deeltijdfactor in de afgelopen twintig jaar).


Voor de generatie van mijn dochters ligt dat anders. Over 25 jaar gaat de discussie over mannenquota.


Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek.


Reageren? frank@argumentenfabriek.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden