REPORTAGE

Ongenoegen heerst in Heesch

'500 asielzoekers voor een periode van tien jaar, dat is te veel, te lang', zegt Harm Ruijs maandagavond voor het gemeentehuis in Heesch. Hij heeft samen met andere omwonenden van het beoogde asielzoekerscentrum in het Brabantse dorp een 'vreedzame' demonstratie georganiseerd.

Een demonstratie tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in Heesch is uit de hand gelopen. Beeld Arie Kievit

Maar al tijdens zijn korte toespraak vliegen de eieren door de lucht, uiteenspattend tegen de ramen van het gemeentehuis. Er wordt zwaar vuurwerk gegooid. 'We hopen dit op een nette manier af te sluiten', zegt Ruijs. 'We hebben laten zien dat de hele gemeenschap dit niet wil.'

Burgemeester geeft noodbevel om orde Heesch te herstellen

In Heesch is maandagavond een noodbevel afgegeven in verband met de uit de hand gelopen demonstratie tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum.

Die oproep is niet besteed aan de hardliners onder de demonstranten, die even later de trappen van het gemeentehuis bestormen en tegen de ramen van de raadszaal roffelen. Daar zijn gemeenteraadsleden net om half 8 met een commissievergadering begonnen, die niet eens over asielzoekers gaat. De raadszaal wordt ijlings ontruimd, net als vorige maand in Geldermalsen.

Vanuit het gemeentehuis stormen ME'ers even later naar buiten. Ze verdrijven de relschoppers naar een iets veiliger afstand van het gemeentehuis. Via de megafoon wordt de menigte opgeroepen naar huis te gaan. Daar wordt nauwelijks gehoor aan gegeven. 'Azc weg ermee', wordt gescandeerd. De relschoppers gooien met stenen, hout en vuurwerkbommen. Een ruit van het gemeentehuis sneuvelt. ME'ers voeren enkele charges uit, maar op het plein blijft een grimmige sfeer heersen, die zeker anderhalf uur voortduurt. Opnieuw is een demonstatie tegen een azc uit de hand gelopen. Pas tegen negen uur keert de rust enigszins terug.

Een demonstratie tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in Heesch is uit de hand gelopen. Een aantal van hen keerde zich in de loop van de avond tegen de politie. Beeld Arie Kievit

Dood varken

Vorige week werd in Heesch een dood varken aan een boom gehangen, als protest tegen het azc. Ruijs is tegen die 'absurde' actie. 'Dat is niet de manier van communiceren. Zo willen we niet als dorp weggezet worden.' Hij is niet tegen asielzoekers, wel tegen het aantal en de duur.

Veel demonstranten denken daar anders over en willen helemaal geen asielzoekers. 'Weet je wat die knapen meebrengen? Schurft en tb', zegt Henk van Grinsven (50) bij het begin van de demonstratie. 'Iemand die echt vlucht, vrouw en kindje, die zal ik helpen. Maar niet al die kerels met hun besneden lullen.'

Joep van der Molen (25) beweert dat hij 'die big van 30 kilo' heeft opgehangen. 'Dat is oude cultuur, een vorm van protest, dat heb ik nog van mijn opa geleerd.' Van Grinsven: 'Ik heb gehoord dat half Libanon hier ook naar toe komt. Laat ze in hun zandbak blijven.'

Beeld Ruud Rogier

Bezorgde inwoners èn relschoppers

Tussen 500 en 1.000 demonstranten hebben zich verzameld voor het gemeentehuis: bezorgde inwoners in alle gradaties èn relschoppers. Een vrouw zegt naast asielzoekers te wonen: 'Van wilde apen heb je minder last dan van hun.' Een actievoerder loopt met een demonstratiebord rond: 'Asielstorting in buitengebied.' Bart van 6 houdt naast zijn moeder een bordje omhoog: 'Gemeente, u hielp ook niet mee met de huisvesting van ons 2 (kind van 6).'

Het dode varken, bungelend aan een ketting, heeft eigenlijk maar heel kort aan die boom gehangen, vertelt Harm Ruijs, wiens woonperceel grenst aan het terrein waar het azielzoekerscentrum moet komen. Een buurman, die eerst dacht dat er een stropop aan een strop was gehangen, had de politie al snel gewaarschuwd. Toch zijn beelden van het lugubere tafereel, gelardeerd met het spandoek 'Volk zegt nee tegen azc!', het hele land en zelfs delen van de wereld doorgegaan.

De varkens - er was ook een kadaver op het dak van een transformatorhuisje gelegd - hebben Heesch op de kaart gezet. Het is een dorp (12.500 inwoners) vlak bij Oss met veel varkenshouderijen - in carnavalstijd heet het niet voor niets Krullendonk.

Demonstranten protesteren tegen de komst van een asielzoekerscentrum bij het gemeentehuis in Heesch. Beeld anp

Eeuwenoude volkstraditie

Burgemeester Marieke Moorman (PvdA) noemde de actie 'zeer ongepast'. Volgens de Brabantse cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers past het bungelende varken bij een eeuwenoude volkstraditie: als de mensen het niet eens waren met iets of iemand, werden dode beesten in bomen gehangen. Typisch Brabants is het niet: vorig jaar werden in Enschede veertien varkenskoppen gedumpt op het terrein waar een azc moest komen.

Vorige week werd ook nog een kuub zand op de oprit van de burgemeester gestort. Moorman reageerde de volgende dag laconiek: 'Ik kon er met de auto niet uit, dus ik moest vanochtend met de fiets naar het werk.'

Een demonstratie tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum in Heesch is uit de hand gelopen. Zo'n duizend demonstranten waren op het protest afgekomen. Beeld Arie Kievit

Door beide incidenten heeft de politie de veiligheidsmaatregelen in het dorp verscherpt, zeker in de aanloop naar de informatiebijeenkomsten van deze week. De gemeente organiseert twee 'informatiemarkten': één vanavond (dinsdagavond) voor alle omwonenden van het beoogde azc en één op donderdagavond voor alle inwoners. Daarbij zijn het COA, het beveiligingsbedrijf van het COA, Vluchtelingenwerk en politie met een stand aanwezig om informatie te geven en antwoorden te geven. Ook leden van gemeentebestuur en de gemeenteraad zijn present.

Alleen de lokale pers is uitgenodigd, zo laat de gemeentewoordvoerder weten, landelijke media zijn niet welkom. 'Wij willen graag in gesprek gaan met bewoners en het is fijn als lokale verslaggevers daarover verslag uitbrengen', aldus de woordvoerder. 'Wij zien geen meerwaarde om ook de landelijke pers toe te laten.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden