Ongenaakbare perfectionist

Bob Fris, op 27 februari op 84-jarige leeftijd overleden, was idealist, anarchist, journalist en verlichtingsdenker die zijn levensvervulling vond na lezing van een advertentie in juli 1969 in Vrij Nederland....

De advertentie luidde: 'Wie ontwerpt een wooneenheid met een centrale keuken, een eetzaal, een wasserij, een kindercrèche, studieruimte en daarboven of daaromheen eigen kleine wooneenheden: een woonkamer, wat slaapkamers, een piepklein keukentje, een douche en een toilet?' Hij begreep zijn roeping en acht jaar later, in 1977, kwamen de eersten 'van dit klupje amateurs' wonen in Wandelmeent, die eigenlijk Waldenmeent had moeten heten, ter ere van de Utopische leefgemeenschap Walden die de dichter en schrijver Frederik van Eeden rond 1900 op nog geen steenworp afstand in Bussum had opgericht. De Wandelmeent ligt in de aanpalende nieuwbouwwijk Hilversumse Meent. Bob sprak over 'centraal wonen', niet over commune, omdat de commune te veel deed denken aan drugs, seks en flower power. Bob droeg een alpinopet en liep op sandalen, 's zomers blote voeten, 's winters geitenwollen sokken. Hij was te veel intellectueel om hippy genoemd te worden.

Hij werd, evenals Frederik van Eeden, in Haarlem geboren. Zijn vader was loodgieter, anarchist, socialist en vechter. Bob kwam na de HBS bij het Haarlems Dagblad, daarna bij Het Parool en -omdat hij naar Het Gooi wilde - de Gooi en Eemlander. Hij stapte over naar de Wereldomroep, werd eindredacteur nieuwdienst, maar probeerde nooit met zijn politieke standpunten het nieuws te kleuren. Hij zei wel dat in de meest objectieve nieuwberichten leugens konden schuilen en die haalde hij eruit 'want ik weet hoe de pannenkoeken worden gebakken.' Hij kon zó kort en helder het nieuws in een of twee zinnen vatten, dat nieuwslezers wanhopig vroegen of hij het bericht iets langer wilde maken.

Bob was ongenaakbaar en als rationeel mens ontkende hij de emotie. Toen hij in 1985 met pensioen ging en een bloemetje kreeg, was zijn opmerking: 'Waar bemoeien zij zich mee.' Hij was de perfectionist, had romanschrijver, musicus of componist willen worden. Maar zodra hij begreep dat hij de top niet zou halen hield hij er mee op. Twee dagen voor hij een cantate van Bach zou zingen, zei hij: 'Ik doe het niet, het is niet goed.'

Voor zijn kinderen timmerde hij op zolder prachtig speelgoed, ging met zijn zoon op de bromfiets langs jeugdherbergen in België en Duitsland op zoek naar oude stenen, sprak over alles, behalve gevoelens. Zijn kleinkinderen die ook in de Wandelmeent opgroeiden, wenste hij als ieder ander kind in de straat te zien. De kinderen van de Wandelmeent noemden Bob 'de burgemeester'.

Hij was als voorzitter - eerst van Centraal Wonen Wandelmeent, daarna van de Landelijke Vereniging en oprichter van het tijdschrift Gewoon Anders - de filosoof en bemiddelaar. Ruzies en scheuringen waren, in zijn ogen, onvermijdelijk bij het uitkristalliseren van ideeën. Nooit een teleurstelling. Zijn ideaal bleef kinderen samen in een groep op te voeden, zodat de stereotype vader- en moederrol verdween. Iedereen moest om beurten koken, zijn dopwerwtjes waren beroemd.

Hij was overtuigd atheïst, en blies zijn laatste adem uit, terwijl hij op de bank in het dagblad Trouw een artikel las met als kop Mijn God, laat mijn sterven licht zijn. Bob had gevoel voor humor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden