Ongelukkige kop, olifantenverhuizing en laatste V Zomer

De week van hoofdredacteur Philippe Remarque

De voorpagina van dinsdag 16 augustus.

Stigmatiserend?

Deze week kregen we veel kritiek op de voorpagina van dinsdag, over de verscherpte terrorisme-controles op Schiphol. De bestuurder van de gecontroleerde auto had een Arabisch uiterlijk, en daarmee zou de Volkskrant vooroordelen bevestigen. Die associatie bij sommigen werd versterkt door de kop die het verhaal binnenin aankondigde: 'Is Schiphol nog veilig?'.

De krant werd van alles aangewreven. Volgens Rob Wijnberg van de Correspondent is het zelfs dit soort beeldvorming in de media dat de marechaussee er bij controles toe brengt auto's met moslims uit de rij te halen. Dat lijkt me de wereld op zijn kop. Mag een krant niet laten zien hoe de controles op Schiphol verlopen, of wie er worden gecontroleerd, omdat dat stigmatiserend zou zijn? Volgens mij is het de taak van de journalistiek om de werkelijkheid te laten zien.

Ja, als wij uit tien foto's juist die ene met een Arabisch uitziende bestuurder hadden gekozen, was dat een tendentieuze weergave geweest. Maar het ging heel anders op maandag: fotograaf Guus Dubbelman was een uur bij de controles op de alternatieve oostelijke route naar Schiphol . In die tijd werden op die plek zes auto's gecontroleerd. In de drie auto's waarvan hij de controle goed kon fotograferen, zaten bestuurders die er Arabisch uit zagen.

Wij waren ons op de redactie bewust van de gevoeligheid daarvan en hebben er over gepraat. Maar we kozen ervoor af te drukken wat de fotograaf had gezien. Het is misschien ongemakkelijk, het is wel de realiteit. Hadden we Guus moeten terugsturen en net zo lang laten wachten tot een blonde vrouw werd gecontroleerd? Dat zou in mijn ogen manipulatie zijn.

We passen hier op de redactie uiteraard op met stigmatisering. Maar dingen die wel gebeuren niet laten zien omdat het stigmatiserend zou kunnen zijn, vind ik principieel onjuist. Nederland heeft slechte ervaring opgedaan met het paternalistisch wegmoffelen van onaangename fricties in de multiculturele samenleving. Dat heeft juist bijgedragen aan de huidige polarisatie. Onze lezers zijn mans genoeg om de werkelijkheid te verdragen, daar lezen ze een krant voor.

Iets anders is die kop 'Is Schiphol nog veilig?', die 's avonds laat in de foto kwam te staan. De koppenmaker vindt die achteraf zelf ongelukkig gekozen, en ik ook. Hij was uitsluitend bezig met de aankondiging van het (genuanceerde) verhaal binnenin, en legde in zijn hoofd geen moment een verbinding met de Arabisch uitziende bestuurder op de foto. Die associatie is overigens in mijn ogen nog steeds in the eye of the beholder. Veel lezers zagen kop en foto zoals ze bedoeld waren: een controle door landmacht en marechaussee als illustratie bij een artikel over de veiligheid van Schiphol. Maar met een rustiger kop als 'Helpen deze controles?' of 'Hoe beveilig je een luchthaven?' -vragen die in de intro's op de voorpagina en binnenin werden gesteld- hadden we misverstanden over onze bedoelingen kunnen uitsluiten.

Lees ook de eerdere toelichting van Philippe Remarque: Doet de Volkskrant iets fout met deze voorpagina?

Weke slurf

Als u het gemist heeft, moet u beslist het verhaal lezen dat woensdag in V stond over de grootste olifantenverhuizing ooit. Verslaggever Ben van Raaij en fotograaf Julius Schrank mochten er bij uitzondering bij zijn toen 500 olifanten in Malawi werden ingerekend met verdovingsspuiten, op transport gesteld en uitgezet in een wildpark een paar honderd kilometer verderop. Op volkskrant.nl/kijkverder zijn hun ervaringen samengevat in een mooi filmpje. Lees het stuk en je beleeft de tocht mee. Wie kan er nu ooit een olifant aanraken? Ben van Raaij dus wel, de mazzelaar. Want die olifanten liggen verdoofd voor pampus. 'De huid is hard en zacht tegelijk, met dikke haren, net ijzerdraad, nog zweterig van de inspanning', schrijft Ben. 'De slurf voelt week, het uiteinde teer als een babymondje.'

Beeld Julius Schrank / De Volkskrant

Volgend jaar verder

Vandaag krijgt u bij de krant de laatste V zomer, en dat is jammer. Traditiegetrouw worden kranten in zes zomerweken per jaar iets dunner. Chris Buur en Bart Koetsenruiter, de samenstellers van V Zomer, grijpen de samenvoeging van zaterdagbijlagen aan om een feestelijk blad te maken. Ik heb mij er als als lezer zeer mee geamuseerd deze zomer: van leuke lichte rubrieken als de 10 perfecte attributen via de oldtimer-quiz en de buitenlandse gids (Bollywood-ster leidt rond door Mumbai) tot mooie lange verhalen als die over de nachttrein van Bagdad naar Basra. Wordt volgend jaar vervolgd. Ik ben ook blij dat volgende week zaterdag de vertrouwde weekeindekaternen terug zijn van vakantie: Volkskrant Magazine, Sir Edmund en Vonk.

Reageren? p.remarque@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden