'Ongelooflijk tevreden met het gezin'

Nederland schuift nog altijd massaal om zes uur 's avonds achter een dampend bord aardappelen. Albert Heijn liet de nationale eetgewoonten onderzoeken...

De pedagoog Peter Cuyvers (48), voorheen voorzitter van de Nationale Gezinsraad, is tegenwoordig directeur van Family Facts, adviesbureau in gezinszaken. Hij betoogt al jaren dat het traditionele gezin blaakt en bloeit, en spreekt van de 'mythe van de individualisering'. 'Dat wist Albert Heijn trouwens ook allang. Een paar jaar geleden gokte AH helemaal op die individualisering, met eenpansmaaltijden en panklare happen voor de magnetron. Dat werd een mislukking, behalve in de vier grote steden. Albert Heijn is helemaal weer terug op de gezinsverbruiker.'

Waarom is het voorpaginanieuws als Nederland massaal in gezinsverband het avondeten gebruikt?

'Er is beeldvorming en werkelijkheid. In de Nederlandse beeldvorming is het gezin hopeloos ouderwets. In werkelijkheid leeft 80 à 90 procent in gezinsverband. Eenderde van de vaders komt zelfs nog tussen de middag thuis eten, en de meeste kinderen in de lagereschoolleeftijd lunchen ook nog thuis. In het gemiddelde gezin werkt vader fulltime, moeder parttime. Zij maakt het eten klaar, er wordt samen gegeten. Punt.'

Hoe komt het dan dat uit allerlei onderzoek blijkt dat het gezin een achterhaald station is?

'Dat is een statistische vertekening. Tegenwoordig gaat een stel eerst samenwonen, dan neemt het pas tegen de dertig kinderen. Op dat moment begint het gezinsverband, heel traditioneel, en de meesten zijn er ongelooflijk tevreden over. Het is geen keuze om het anders te doen dan vroeger, maar een verschil in fasering van het leven. Dat doet aan de populariteit van het gezin niets af. Ik zeg altijd: we gaan allemaal individueel op vakantie, maar we staan wel in de file voor de Efteling.'

Waar komt het idee van een geïndividualiseerde samenleving dan vandaan?

'Dat is de mythe van de modernisering, die begon met Iteke Weeda die een samenleving zag van netwerken in plaats van gezinnen. Sterk ideologisch aangedreven, en op het schild geheven door de sociaal-liberalen of liberale socialisten. Die modernisering vindt wel plaats, maar heeft geen betrekking op het praktische leefpatroon. Vooral psychologisch is er iets veranderd: gelijkwaardigheid van man en vrouw. Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau zei het heel aardig: de individualisering betekent dat elk kind een eigen kamer heeft. Voor de rest doen de gezinnen voor 90 procent leuke dingen samen.'

Wat betekent dat bijvoorbeeld voor de praktische politiek?

'Zolang de politiek blijft geloven dat de samenleving fragmenteert, valt er geen beleid te maken. Het tegendeel is waar, de cohesie is sterker dan ooit. Juist omdat gezinnen geen verplichtend karakter meer hebben. Sociale relaties zijn vrijwillig geworden.'

Bent u niet gewoon een ouderwetse CDA-gezinsideoloog?

'Vroeger was ik lid van de PvdA, daar kwam ik met mijn ideeën absoluut niet aan de bak. Het is waar, ik vind net als staatssecretaris Joop Wijn dat een alleenstaande best meer belasting mag betalen dan een gezin. Er is een groot verschil tussen iemand die in zijn eentje 3000 euro netto verdient, en een eenverdiender die vrouw en kinderen moet onderhouden. Het gaat niet om een ouderwetse gezinsideologie. Maar de overheid kan best rekening houden met het inkomen per leefeenheid en dan kijken hoeveel mensen daarvan moeten leven. Argumenten te over: het is in het belang van de samenleving dat er kinderen zijn. Wie moet jou verzorgen over dertig jaar? In Duitsland heeft het hooggerechtshof besloten dat gezinnen met kinderen minder pensioenpremie hoeven te betalen. Omdat ze investeren in de toekomst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden