Ongeloof Palestijnen over opstelling Trump

'Wat Trump en Netanyahu ook met de Palestijnen voor hebben, ze kunnen niet om ons heen. We zijn niet van plan te verdwijnen.' Nasser al-Kidwa zegt het met een flauwe glimlach, op de bovenste verdieping van het splinternieuwe Arafat Museum. Hij heeft een goed zicht op het mausoleum waar de Palestijnse leider Yasser Arafat begraven ligt.

Directeur Mohammad Halayka in het Arafat Museum in de Palestijnse stad Ramallah. Beeld Cigdem Yuksel

Kidwa is een neef van Arafat. Zijn modern ingerichte werkkamer ligt niet ver van de spartaans ogende slaapkamer en werkvertrekken waar zijn in 2004 gestorven oom een 34 maanden durende Israëlische belegering doorstond. Een symbolischer plek voor het tonen van de 'moderne Palestijnse geschiedenis' is nauwelijks denkbaar, zegt Kidwa's secondant Mohammed Halayka.

Arafats streven, met geweld en via onderhandelingen, was een onafhankelijke Palestijnse staat. Kidwa en Halayka hebben grote twijfel of het zover komt onder de Amerikaanse president Donald Trump. Tal van cruciale vragen bleven woensdag onbeantwoord tijdens diens eerste persconferentie met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.

Fundamenteel andere houding VS

Trump vindt dat Israël en de Palestijnen hun conflict onderling maar moeten oplossen, tot beider tevredenheid. Over de door Palestijnen verfoeide Joodse nederzettingen in bezet gebied liet de president zich mild uit. En Trump liet nadrukkelijk de mogelijkheid open dat de VS hun ambassade zullen verplaatsen vanuit Tel Aviv naar Jeruzalem.

'Het kan niet waar zijn', was de eerste gedachte van Kidwa toen Trump de strijd om het Witte Huis won. 'God, help ons', was zijn tweede gedachte.

Kidwa, voorzitter van de Yasser Arafat Foudation, voorzag een 'fundamentele, dramatische en gevaarlijk verandering' in de houding van de VS jegens het Palestijns-Israëlische conflict. De uitspraken van Trump, woensdag in het bijzijn van een glimmende Netanyahu, hebben hem allerminst gerust gesteld. Integendeel.

Tekst gaat verder onder de foto.

De neef van Arafat, Nasser al-Kidwa (63), staat voor de graftombe van Yasser Arafat. Beeld Cigdem Yuksel

In Ramallah, de 'provisorische hoofdstad' van wat de Palestijnse staat-in-wording zou moeten zijn, steekt Kidwa een lange tirade af tegen Trump. Met stemverheffing spreekt hij over diens voornemen om de Amerikaanse ambassade over te brengen naar Jeruzalem, waarvan de Palestijnen een deel claimen als hoofdstad van hun gedroomde staat. 'Het is niet meer en minder dan erkenning van de Israëlische macht over de hele stad', zegt Kidwa. 'Op die manier worden de Amerikanen partij in het conflict, in plaats van bemiddelaar.'

Hij spreekt niet met zoveel woorden over een gewelddadige Palestijnse reactie, maar zinspeelt wel op 'andere middelen', ofwel verzet. 'Het zou een aanslag zijn op onze rechten, het berooft ons van de soevereiniteit die we verlangen. We zijn tot strijd bereid, dat ziet iedere bezoeker van het museum.'

Arafat-de-Nobelprijswinnaar

In het ergste geval keren de tijden van Arafat-de-terrorist terug, zoals die in het museum in beeld gebracht zijn. Opgeblazen vliegtuigen, de ravage na een lange reeks van aanslagen tijdens de tweede intifada (volksopstand) van begin deze eeuw. Op een reusachtig schilderij bij de ingang van het museum prijkt Arafat temidden van ruim zestig prominenten uit de laatste honderd jaar van de Palestijnse geschiedenis: van dichter Mahmoud Darwish tot Leila Khaled, 's wereld eerste vrouwelijke vliegtuigkaper, en sjeik Yassin, de door Israël omgebrachte Hamas-leider.

Arafat-de-Nobelprijswinnaar is elders in het gebouw uiteraard ook te zien, op talrijke foto's. Zijn opvolger, president Mahmoud Abbas, is slechts een onscherp afgebeelde toeschouwer bij de ondertekening, eind vorige eeuw, van een van de Oslo-akkoorden. Die hadden de basis moeten vormen voor een onafhankelijke Palestijnse staat, in vrede levend met buurland Israël.

Premier Netanyahu heeft slechts lippendienst bewezen aan de 'twee staten-oplossing'. Zijn gastheer Trump kon woensdag niet betrapt worden op enig enthousiasme voor de formule, die voor het overgrote deel van de internationale gemeenschap nog altijd het nastreven waard is. En voor de Palestijnen zelf, beklemtoont Kidwa bij herhaling.

Tekst gaat verder onder de foto.

Een beeld van een jongen met een catapult, symbool van verzet van de Palestijnen, in het Yasser Arafat Museum. Beeld Cigdem Yuksel

In een klein zaaltje van het Arafat Museum, waar tijdelijke exposities worden ingericht, staat de nieuwe 'verzetsstrijder' (zoals het bijschrift luidt) al klaar. Een bronzen jongen met een katapult. Museumdirecteur Halayka: 'Uiteindelijk kan niemand erom heen dat Palestijnen er nu eenmaal zijn. De hele wereld erkent ons bestaan. Als volk, niet als staat. Ook al willen Trump en Netanyahu het Israëlisch-Palestijnse conflict zien als een binnenlandse aangelegenheid, maar dat is het niet.' Kidwa: 'Trump veroordeelt de recente VN-resolutie waarin de Israëlische nederzettingenpolitiek wordt veroordeeld. Obama sprak geen veto uit. Wat Trump daar ook van vindt, het is wel internationaal recht.'

Kidwa en Halayka zien,na enige doorvragen, ook enkele lichtpuntjes. President Obama deed er maanden over voordat hij een gezant voor het Midden-Oosten benoemde, Trump koos in een mum van tijd zijn schoonzoon als 'dealmaker'. En daags voor het bezoek van Netanyahu aan Washington was CIA-directeur Mike Pompeo in Ramallah, om met president Abbas te spreken. Het laat in elk geval zien dat de regering-Trump de Palestijnen niet volledig negeert.

Bibi en Trump

De Amerikaanse president Trump en de Israëlische premier Netanyahu zien Iran als een bedreiging voor de wereldvrede en hebben grote bedenkingen bij een onafhankelijke Palestijnse staat. Dat maakten ze woensdag duidelijk in Washington, waar de president Netanyahu ontving. Hun gezamenlijke persconferentie, voorafgaand aan het onderhoud, was een toonbeeld van hartelijkheid. Trump noemde Netanyahu meer dan eens bij diens koosnaam, 'Bibi'. Netanyahu zei dat Israël geen belangrijker steun en toeverlaat heeft dan Trump. Beiden zeiden uit te kijken naar vruchtbare samenwerking. De ontmoeting werd overschaduwd door de affaire-Flynn, de veiligheidsadviseur van Trump die het veld moest ruimen wegens (leugens over) zijn contacten met Russische regeringsfunctionarissen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.