Ongekunstelde liedliefde van Barbara Sukowa

Niet kunnen zingen, en het toch doen. Dat is de grote kracht van de actrice Barbara Sukowa, met wie Reinbert de Leeuw in het Holland Festival 2004 een hommage aan de Duitse liedkunst presenteerde onder de titel Im wunderschönen Monat Mai....

Roland de Beer

De gouden speld van de Vrienden van het Lied zullen ze er niet voor krijgen. En al helemaal niet voor de dvd waarop hun versie van 'Dreimal sieben Lieder nach Schumann und Schubert' is vastgelegd door Cherry Duyns van de VPRO-tv. De séance die Sukowa en het Schönberg Ensemble (met De Leeuw aan de piano) opvoeren, staat in alle ongekunstelde liedliefde zo ver af van de pepsodentglimlach van het moderne recital, dat je meteen weer in de liedkunst gelooft.

Van de gebruikte middelen zou Heinrich Heine wel hebben opgekeken. Zijn gedicht Im wunderschönen Monat Mai, door Schumann tot opening verkozen van een liedcylus (D i ch -terliebe) met louter Heine-teksten, levert hier het motto van een gehercomponeerde liederenstoet waarin ook Schubert en de dichters Goethe en Wilhelm Müller paraderen.

Op zoek naar de S ehnsucht waaraan de Duitse liedkunst haar unieke betekenis ontleent, nam De Leeuw de opbouw van Schönbergs Pierrot lunaire-cyclus tot voorbeeld. Hij verlijmde 'driemaal zeven' liederen tot drie clusters van het onbestemde gevoel. Uitgerekt, gecondenseerd, onttakeld soms, glijden tonen en verzen in wisselende instrumentaties voorbij. Met curieuze, soms magische begeleidingen en overgangen waarbij nu eens Schönberg, dan weer Bartók De Leeuws componeerpen lijkt te hebben vastgehouden.

Het luxueuze ensemblespel discongrueert met Sukowa's ongepolijste stemkunst. Om haar heen hangt een melancholieke vorm van Berlijns cabaret, vrij van gesnauw en vol radeloze charme. In dat vreemde contrast zit de glans van De Leeuws excursie door de romantiek, waarin Schumann na 21 nummers het laatste woord heeft met een sprookjesachtig ritardando van de solopiano.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden