NieuwsSterfte verpleeghuizen

‘Ongekend aantal’ sterfgevallen in verpleeghuizen door coronavirus

Het aantal kwetsbare ouderen dat in verpleeghuizen aan het coronavirus overlijdt, neemt in rap tempo toe. Sinds begin april is het aantal verpleeghuisbewoners dat is bezweken aan het virus vervijfvoudigd. ‘Ook wij in de verpleeghuizen hebben een afvlakkende curve nodig.’

Exterieur van het Rotterdamse verpleeghuis De Leeuwenhoek, waar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzoek doet naar het hoge aantal sterfgevallen en de mogelijke link met het coronavirus. Beeld null
Exterieur van het Rotterdamse verpleeghuis De Leeuwenhoek, waar de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzoek doet naar het hoge aantal sterfgevallen en de mogelijke link met het coronavirus.

‘Dat zijn ongekende aantallen, ook voor verpleeghuizen’, aldus Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter van Verenso, de vereniging van specialisten in de ouderengeneeskunde. Ze schetste donderdag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer een zorgwekkend beeld van de situatie in de circa 2.500 verpleeghuizen in Nederland, waar 125 duizend kwetsbare ouderen verblijven. Terwijl het in de ziekenhuizen voorzichtig de goede kant op lijkt te gaan, neemt het aantal besmettingen en sterfgevallen in de verpleeghuizen vooralsnog flink toe.

‘In de verpleeghuizen zijn we er nog zeker niet’, benadrukt Nieuwenhuizen. ‘Het is echt meer dan we hadden gevreesd.’ Ze wijt de snelle verspreiding van het virus binnen de verpleeghuizen ook aan de tekorten aan mondkapjes en andere beschermingsmiddelen voor het zorgpersoneel. Tevens werden maar weinig coronatests uitgevoerd in verpleeghuizen –de aandacht ging aanvankelijk vooral uit naar de ziekenhuizen. Ze roept daarom iedereen op de teugels in de coronacrisis nog niet te laten vieren. ‘Ook wij in de verpleeghuizen hebben een afvlakkende curve nodig.’

Sinds 18 maart houdt Verenso op basis van de elektronische patiëntendossiers van ongeveer de helft van de verpleeghuisbewoners gegevens bij over het aantal besmettingen en sterfgevallen door corona. Hieruit blijkt dat er op 1 april in totaal 117 mensen waren overleden aan covid-19. Op 14 april waren dat er al 629, bijna vijf keer zoveel. Omdat deze cijfers slechts de helft van de bewoners in verpleeghuizen bestrijken, ligt het totaal aantal sterfgevallen veel hoger.

Verdubbeld

Het CBS kwam donderdag met nieuwe statistieken, waaruit valt op te maken dat het aantal doden in instellingen als verpleeg- en verzorgingshuizen, ggz-instellingen en gevangenissen in de eerste week van april bijna is verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. 

Volgens Verenso neemt ook het aantal besmettingen in de verpleeghuizen de laatste dagen sterk toe. De vereniging meldt dat uit de registratie blijkt dat ruim 5.300 bewoners zijn besmet − de helft daarvan is getest, de andere helft heeft klachten die op het virus wijzen. Het werkelijke aantal ligt echter veel hoger. ‘De kans is vrij groot dat het aantal sterfgevallen helaas gaat toenemen’, aldus Nieuwenhuizen.

Eerder werd al bekend dat in 900 van de 2.500 verpleeghuizen één of meer bewoners met het virus waren besmet. Dat aantal lijkt zich enigszins te stabiliseren. Volgens RIVM-directeur Jaap van Dissel steekt het virus de laatste dagen in minder nieuwe verpleeghuizen de kop op, mede door het bezoekersverbod. Maar in de verpleeghuizen die al zijn besmet, verspreidt het virus zich razendsnel. Dat heeft ook te maken met de medische toestand van een deel van de cliënten. ‘Mensen met dementie of een cognitieve stoornis kun je niet de RIVM-richtlijnen uitleggen’, aldus Nieuwenhuizen.

Lees verder

Ruwweg de helft van alle geregistreerde sterfte door corona in Italië, Spanje, België, Ierland, Frankrijk en Spanje vindt plaats in verpleeghuizen. Dit blijkt uit een inventarisatie van onderzoekers aan de London School of Economics en een analyse van de Volkskrant. 

Jan Schaapherder (89) stierf alleen, in het verpleeghuis, zonder zijn vrouw en kinderen aan het bed. Een verpleegkundige heeft tijdens de laatste ogenblikken zijn hand vastgehouden.

Zorgwerknemers vrezen dat zij zelf de grootste verspreiders van corona in de verpleeghuizen zijn. ‘Ik heb haar zonder beschermende kleding naar haar kamer teruggebracht. Wat kon ik anders?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden