Ongedwongen portretten van kunstenaars

Nooit geweten dat Christo zó op Woody Allen kon lijken. Dat Panamarenko in zijn jonge jaren zo'n keurige schoolknaap was, in zijn smetteloos wit jasje en met die prachtig geboetseerde krullen....

'Platen Artists' heten ze, de kunstenaars die in het Fries Museum in Leeuwarden op zwartwitfoto's te bewonderen zijn. Ze werden, samen met vele andere bekende collega's, zoals Warhol, Beuys en Rauschenberg, aan het einde van de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig geportretteerd door fotograaf Angelika Platen (Duitsland, 1942).

Jong, onbekend en veelbelovend waren de meesten van hen toen nog, de Sigmar Polkes, de Arnulf Rainers en de Hanne Darbovens. Platen, van dezelfde leeftijd, was met hen bevriend, volgde met haar camera hun artistieke ontwikkelingen op de voet. Ze was daar waar haar onderwerpen (kunst) geschiedenis schreven: in Kassel, op Documenta IV (1968) en V (1972), op de Biënnale van Venetië, bij de opening van de Nationalgalerie in Berlijn (1968), en die van de Kölner Kunstmarkt (1969).

Platen, die in Berlijn kunstgeschiedenis studeerde en later fotografie aan de kunstacademie van Hamburg, fotografeerde 'haar' kunstenaars nadrukkelijk in de context van hun eigen werk. Zo liet ze Mario Merz in een van zijn glazen iglo's zitten, plaatste ze een strenge Michelangelo Pistoletto in het museum met achter hem een naakt, theedrinkend model, en ging ze letterlijk door de knieën om Walter de Maria, liggend op het asfalt, te vereeuwigen.

'Mijn kijk op kunstenaars was nieuw en anders', schrijft Platen, terugkijkend op die beginperiode, in haar overzichtsboek Platen Artists, 'want i ¿ k was degene die het beeld ensceneerde'. In een tijd die bol stond van de de nieuwe, onbekende kunstvormen (zoals Conceptuele Kunst, Action Art, Performances en het Nieuwe Realisme), maar waarin fotografie, en zeker documentaire fotografie, nog niet als zelfstandige kunstvorm werd beschouwd, noemde Platen haar foto's zonder aarzelen beeldende kunst.

Mooi zijn ze wel, die portretten aan de witte muren van het Eysingahuis in het Fries Museum. Sterke composities, de gezichten vaak prachtig uitgelicht. Maar een betekenisvolle bijdrage aan de beeldende kunst? Dat is wat overdreven.

Platen was in de eerste plaats een gedreven fotojournalist, die een goed oog heeft gehad voor wat er om haar heen gebeurde. En die, omdat ze met veel van de kunstenaars die zij vastlegde dikke maatjes was, en nog steeds is (want ze fotografeert nog steeds veel kunstenaars), in haar werk een fijne, ongedwongen sfeer weet over te brengen.

Een sfeer waarin Daniel Buren (te zien in de catalogus), wanneer die in overall zijn bekende strepen-behang aanbrengt op een schutting, meer lijkt op een doodgewone gemeenteambtenaar die posters aanplakt dan op de Grote Kunstenaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden