NIEUWS

Onenigheid over AstraZeneca voor 60-minners; Inspectie trekt schielijk advies in

Een advies van de Inspectie Gezondheidszorg (IGJ) over de vaccinatie van 60-minners met AstraZeneca is dinsdag na tien minuten ingetrokken. De Inspectie schreef dat artsen een professionele afweging moeten kunnen maken wanneer patiënten om dringende medische redenen vragen het omstreden vaccin toe te dienen. Dat is tegen het eerdere advies van de Gezondheidsraad en het besluit van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) om toediening van AstraZeneca bij 60-minners niet toe te staan.

Huisarts Trudie Oldenhuis uit Groningen vaccineert met AstraZeneca. Een echtpaar dat niet naar de priklocatie kon komen, wordt thuis gevaccineerd. Ze zijn er blij mee. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Huisarts Trudie Oldenhuis uit Groningen vaccineert met AstraZeneca. Een echtpaar dat niet naar de priklocatie kon komen, wordt thuis gevaccineerd. Ze zijn er blij mee.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De intrekking van de publicatie maakt duidelijk dat achter de schermen een felle discussie woedt over de vraag of 60-minners die dat zelf willen, kunnen worden gevaccineerd met AstraZeneca. In reactie op de intrekking van de publicatie zegt de Inspectie dat een aantal partijen ‘het bericht niet had gelezen voor publicatie’. Een van hen eiste directe terugtrekking omdat het advies ‘te ruim geïnterpreteerd’ zou kunnen worden. De Inspectie is een onafhankelijke organisatie die valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

In het teruggetrokken advies van dinsdagmiddag, dat de Volkskrant heeft ingezien, staat dat als patiënten ‘om zeer ernstige medische of sociale redenen toch gevaccineerd willen worden met AstraZeneca, de arts hieraan gehoor moet kunnen geven’, met de voorraden die er nog zijn bij huisartsen en in ziekenhuizen, ‘na een brede afweging en goede voorlichting door de arts aan de patiënt. In die situatie hebben zowel patiënt als arts geen bezwaar tegen toediening.’ Deze ‘professionele afweging’ past volgens de Inspectie ‘bij de goede zorg door de arts’.

Teruggefloten?

De woordvoerder van minister Hugo de Jonge (VWS) zei dinsdag dat de Inspectie het bericht had ingetrokken omdat het volgens die organisatie zelf niet zou kloppen. ‘De Inspectie spreekt zelf van een bedrijfsongeval’, aldus de woordvoerder van de minister. Op de vraag of ze is teruggefloten door het ministerie van VWS, wil de Inspectie zelf niet antwoorden. Wel spreekt de woordvoerder van een ‘misverstand’. ‘We hebben een bericht gepubliceerd dat we niet hadden willen publiceren. We kwamen erachter dat het bericht een suggestie wekte, die we niet wilden wekken.’

Een betrokkene zegt echter dat de Inspectie met de beoogde verruiming ‘van een muizengaatje een muizengat’ wilde maken voor artsen, zodat die meer manoeuvreerruimte krijgen bij de toediening van vaccins. Zowel in de ziekenhuizen als bij huisartsen liggen volgens de Inspectie ‘nog voorraden van het AstraZeneca-vaccin die al waren geleverd voor de (gedeeltelijke) toedieningsstop’.

Inspecties in Nederland houden, onafhankelijk van de politiek, toezicht. In het geval van de IGJ gaat dat om toezicht op de kwaliteit van de zorg. Ministers en staatssecretarissen mogen zich niet met de inhoud van hun werk bemoeien. De uiting van de Inspectie, die nu is teruggetrokken, kwam voort uit de eigenstandige bevoegdheid die ze heeft om dit soort handreikingen te geven.

Vorige week stelde de Inspectie al dat er niet zou worden gehandhaafd als artsen toch het vaccin van AstraZeneca zouden toedienen aan personen onder de 60 jaar. In die richtlijn sprak de IGJ nog van ‘specifieke uitzonderingen’ op het kabinetsbeleid en ‘bijzondere omstandigheden waar een grote medische druk ontstaat omdat de klachten bij een patiënt door het uitstel zo ernstig worden dat het risico van vaccineren met AstraZeneca kleiner is dan het wachten op een ander vaccin’.

Keuzevrijheid

De verruiming die de Inspectie voor ogen had, sluit aan bij een maatschappelijke discussie waarin wordt gepleit voor meer keuzevrijheid bij vaccinatie. Het is niet de lijn die minister Hugo de Jonge voorstaat. Hij besloot 8 april dat AstraZeneca alleen mocht worden toegediend aan personen boven de 60 jaar – vanwege een mogelijke zeldzame ernstige bijwerking die zich vooral bij jongere vrouwen lijkt voor te doen.

In het Kamerdebat vorige week antwoordde de minister dat de vraag om meer keuzevrijheid bij de toepassing van het vaccin van AstraZeneca nu helemaal niet relevant is. Dit omdat de doses die nu binnenkomen tot eind mei hard nodig zijn om de 60-plussers in te enten. Een Kamermeerderheid is voor meer keuzevrijheid, maar minister De Jonge noemde dit ‘een enorme puzzel in de uitvoering.’

De kwestie lijkt op de onenigheid die vorige week tussen het ministerie en de GGD Noord-Limburg ontstond over het toedienen van de restvaccins. Toen werd de GGD Noord-Limburg per direct gesommeerd te stoppen met het vaccineren van kwetsbare patiënten op de zogenoemde ‘spillagelijst’. Na druk uit de Tweede Kamer draaide minister De Jonge bij: GGD’s mogen nu toch kwetsbaren vaccineren met spillage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden