Oneindige elegantie op straat

Parkinson duwde de glamour letterlijk naar buiten toe. Een deel van zijn sprankelende oeuvre is voor het eerst in Nederland te zien.

'Inspiratie is overal om je heen, onder een boom, in de schaduwen die op het gras vallen. Je hebt iets extra's nodig, je hebt geen idee wat, maar ineens komt het voorbij, staat even stil - en jij neemt een geweldige foto.' Geen fotograaf die deze woorden vandaag de dag in de mond zou nemen. Inspiratie die overal om je heen is? Ja, nogal wiedes, maar pas een beetje op met die clichés.


Wie er wel mee wegkomt (of -kwam) is Norman Parkinson (1913-1990). Zijn uitspraak betreft dan ook een heel andere tijd. De Brit was vlak de na de Tweede Wereldoorlog een van de eerste modefotografen die de deuren van de studio opengooide en naar buiten liep voor een fotoshoot. Daar was dus die inspiratie, dat beetje extra.


Wat Parkinson deed, was nieuw. Hij liet modellen poseren op stations en in de Londense straten met groepjes kinderen op de voor- of achtergrond. Hij liet vrouwen bewegen, eten, lachen. Hij plaatste hen in Norman Hartnell-jurken midden in het Britse landschap, waar ze met mandjes boter rondliepen en probeerden een onwillig kalfje mee te trekken, en waar ze evenwel nooit en te nimmer hun elegantie te grabbel gooiden.


Norman Parkinson duwde de glamour letterlijk naar buiten toe. Hoe dat eruit zag, is nu te zien in Gallery Vassie in Amsterdam. De Britse eigenaresse Addie Vassie, die jarenlang werkzaam was in de Londense fotografiewereld, haalde een deel van Parkinsons sprankelende oeuvre naar Nederland. Het zal voor de meesten een eerste kennismaking zijn; nooit eerder werd het werk hier getoond. The Glamour Years concentreert zich rond de foto's die Parkinson maakte in de jaren dertig, veertig en vijftig voor Vogue (de Britse en de Amerikaanse versie) en Harper's Bazaar. Ze zijn afkomstig uit het Norman Parkinson Archive in Londen, dat zo'n 140 duizend negatieven en bijna drieduizend originele afdrukken bezit.


Een paar van die originele prints hangen bij Addie Vassie. Model at Pennsylvania Station, NYC bijvoorbeeld, een prachtige vintage zwart-wit foto uit 1949 van een mooi geklede vrouw van de wereld, met een krant en een pose van hier-ben-ik, tegen de achtergrond van die immense industriële stationshal. Of een klein printje uit 1954, waarop een vrouw in een grijs mantelpak half onder een vliegtuig staat, en waarop nog de retouches (met zwarte stift) van Parkinson te zien zijn: de neus van het model werd een opwippend skischansje, haar nek wat dunner. Vooral het neusje geeft haar wat panache, voor zover ze dat nog nodig had.


De glamour van Norman Parkinson, zelf een dandy met excentrieke pakken en een snorretje, was niet voor watjes. Mooie jurken, blinkende sieraden, oneindige elegantie: dat alles is oververtegenwoordigd op zijn foto's. Maar zijn modellen zijn geen paspoppen. Ze stralen levenslust uit, en onafhankelijkheid. Hun poses zijn niet opgelegd, ogen naturel en dynamisch, of de vrouwen nu op een struisvogel poseren (zoals zijn vrouw, en model, Wenda Rogerson in 1951 deed) of ongenaakbaar sexy tegen een auto leunen in een crèmewit ensemble (zoals de door Parkinson ontdekte en latere moeder van actrice Uma Thurman, Nena Von Schlebrugge in 1958).


Norman Parkinson ging niet alleen naar buiten, hij ging naar buiten met kleurenfilmpjes in zijn camera. 'Het zal wel zo zijn dat de beste fotografen in zwart-wit werken', zei hij, 'maar ik droom in kleur'. En dus fotografeerde hij in kleur. En hoe. In Gallery Vassie is After Van Dongen (1959) te zien. Hoewel het model onscherp in beeld is gebracht, zeggen het rood van haar hoed en het rood van haar lippen nog net geen KNAL wanneer je er tegenover staat. Alsnog op het verlanglijstje: een groot overzicht van Norman Parkinson in Nederland.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden