Onderzoek

ardig experimentje uit het DWDD-lab: De Wereld Leert Door. Matthijs van Nieuwkerk elke avond 12 minuten in gesprek met een wetenschapper. Een welkome aanvulling op tv, nu de VPRO zich terugtrekt uit het wetenschapsprogramma Labyrint en de chef wetenschap van deze krant smakelijk kan schrijven over de uitglijders van het NOS Journaal.


Na de zeer geslaagde debuten in DWDD van wis- en natuurkundige Robbert Dijkgraaf en de prettig verstrooide natuurkundige Walter Lewin, moeten deze minicolleges de rekbaarheid van het DWDD-format bewijzen. Nieuw raadsel: van de 420 duizend kijkers waren er woensdag nog maar 190 duizend over. De rest was verdwenen in een zwart gat. Dat vraagt om een analyse.


Op het moment van schrijven van dit stukje gold: n = 3 (afleveringen), te vroeg voor definitieve conclusies. Maar er zijn wel voorzichtige aannamen die het afhaken kunnen verklaren.


De maritiem archeoloog Martijn Manders vertelde maandag over de 'huidlagen' (drie!) van 'zijn' oude zeewrakken. 'Plasmafysicus' Willem Haverkort lichtte zijn pogingen toe een zon op aarde te scheppen en Vanessa Evers is 'de eerste vrouwelijke hoogleraar robotica', die robots gevoel wil geven.


Allemaal goed te illustreren met beeld. Dat zal lastig worden met de filosoof, de pedagoog of de taalwetenschapper die het gebruik van de bijwoordelijke bepaling van gevolg in het Twents van de 17de eeuw onderzoekt. Wetenschap op tv vraagt om proefjes, rook en explosiegevaar.


'Omroepman van het jaar' Van Nieuwkerk verstaat de kunst zich klein te maken en de prof zijn katheder te reiken. Tegen de plasmafysicus: 'Nog even, Willem, voor mijn begrip, ik ben traag. We hebben een cilinder, daarin zit een wolk en die mag nergens de rand raken. Dus met allerlei magneten wordt die wolk in het midden gehouden. En jij bent chef-magneet.'


De geleerde: 'Juist.'


Ook de 'Dijkvraag' is een goeie: de wat melige woordspeling is de vraag aan het eind van de aflevering naar een ultieme tweet over het eigen vak. De maritiem-archeoloog: 'De geschiedenis van ons verleden ligt op de bodem van onze wereldzeeën.' Mogelijk ook een maritiem-archeologisch waardevolle hiërogliefe versie van een Bløf-tekst.


De gesprekken in DWLD zijn leerzaam, maar keurig. Te keurig. Tot kritische interviews of tegenspraak komt het niet. Meester vertelt. Een nieuwe Diederik Stapel zou er goud voor geven.


Wat opvalt, zijn niet de overeenkomsten met DWDD, maar de verschillen. Het DWDD-rood is vervangen door een hardblauw schijnsel over tafel en publiek. Er is vast een hoogleraar psychologie te vinden die kan uitleggen dat rood niet voor niets dé televisiekleur is: 'warm' en 'betrokken'. The voice of Holland, DWDD, P&W en andere doen er hun voordeel mee. Blauw is kil. De sfeer van enge sciencefictionfilms en thrillers, maar niet de sprankelende huiskleur van DWDD.


Een tafelheer of -dame is er niet. Lang niet altijd jammer, maar wel het dna van DWDD. Nu blijft onverwachte interactie uit. DWLD oogt niet live, actualiteit ontbreekt, en daarmee de urgentie. Waarom deze dagen geen wetenschapper over ijs, doping, desnoods over spoorwegen of de houdbaarheid van celebrityhuwelijken?


Om met onderzoekers te spreken: rond DWLD is nader onderzoek gewenst.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden