Onderzoeksrechters vragen massaal overplaatsing aan Italianen zijn gevecht met mafia beu

De anti-mafiarechtbanken in Sicilië lopen leeg. Tot nu toe hebben 23 magistraten overplaatsing aangevraagd. Onder hen zijn 14 van van de 45 onderzoeksrechters van het parket van Palermo....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

Onder de magistraten die er de brui aan willen geven, zijn bekende figuren, onder wie een van aanklagers in het proces-Andreotti en een zwager van de in 1992 vermoorde rechter Falcone. Ze ontkennen dat ze problemen hebben met hun superieur, hoofdprocureur Caselli.

De betrokkenen komen met verschillende motieven. De een heeft heimwee naar zijn gezin in het noorden, een ander denkt aan zijn carrière, een derde is het vechten tegen de bierkaai beu, nummer vier heeft genoeg van zijn riskante bestaan, van de gepantserde auto's en de lijfwachten.

Maar niemand denkt dat het toeval is dat zovelen tegelijk weg willen. En het geval-Palermo staat niet alleen. In Agrigento hebben drie van de zes magistraten gevraagd om overplaatsing, in de mafiastad Gela zes van de acht, onder wie de hoofdprocureur en de rechtbankpresident zelf.

Sandra Bonsanti van de parlementaire anti-mafiacommissie ziet de verklaring van de leegloop in het 'overduidelijke gebrek aan belangstelling' van de regering en de partijen voor de strijd tegen de mafia. Daarmee gepaard gaat een verslapping van de anti-mafiamentaliteit onder de bevolking.

Het zakenkabinet-Dini en de partijen hebben inderdaad geen tijd voor de strijd tegen de mafia. Ze hebben er misschien ook geen zin in. Leiders van Berlusconi's partij Forza Italia worden verdacht van mafia-activiteiten. Tegen zijn hartsvriend Marcello Dell'Utri, een Siciliaan die tot voor kort directeur was van zijn reclamebureau Publitalia, is deze week een onderzoek begonnen omdat hij volgens drie spijtoptanten relaties zou hebben gehad met mafiabazen.

De publieke opinie gelooft het wel. Het elan na de moorden op Falcone en Borsellino is weggeëbd. De meeste anti-mafia-organisaties zijn in crisis, fakkeloptochten tegen de mafia worden niet meer gehouden, protestbijeenkomsten mislukken. Zo waren er laatst in Catania, na de moord op de bekendste advocaat van de stad, bijna alleen maar autoriteiten in de zaal.

In Catania zijn het afgelopen jaar 82 mafiamoorden gepleegd, en in 1996 alweer drie. De meeste hadden te maken met de machtsstrijd tussen de clans. Een van de laatste slachtoffers was een bewaker van de Ucciardone-gevangenis in Palermo, die in Catania op verlof was.

Justitie neemt aan dat hij is vermoord op last van de door hem bewaakte mafiabazen, omdat hij hun iedere gunst weigerde. De bazen waren opgesloten in Ucciardone omdat ze in Palermo moesten voorkomen. Ze zijn overgebracht naar andere strafgevangenissen. Voortaan zullen ze als regel de processen bijwonen via een gesloten tv-circuit.

De oude bazen krijgen meer concurrentie. Al enige jaren bestaat op Sicilië de Stidda (Ster), een organisatie die niets te maken heeft met Cosa Nostra. Sinds vijftien jaar maakt de clan uit het stadje Corleone in Cosa Nostra de dienst uit. Maar de macht van deze corleonesi is aangetast door de arrestatie van Totò Riina en andere leiders, van wie sommigen spijtoptant werden.

In Palermo opereert een nieuwe clan, die de corleonesi van de troon wil stoten. Leider van deze clan is de 36-jarige Pietro Aglieri, die de Britse krant The Guardian heeft uitgeroepen tot de invloedrijkste Italiaan van 1996. Aglieri heeft Riina al gewaarschuwd: eerst met een mislukte poging tot moord op zijn zoon Gianni, daarna door brandstichting in het buitenhuis van zijn advocaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden