NieuwsOVV Boeing 737

Onderzoeksraad houdt vol: rapport over crash Boeing van Turkish Airlines niet aangepast

Ruim tien jaar na de crash van een Turkish Airlines-toestel bij Schiphol staan de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en hoogleraar Sidney Dekker lijnrecht tegenover elkaar. Dekker zegt dat hem het zwijgen is opgelegd toen hij de toedracht van het ongeluk wilde onthullen. De Raad is zich van geen kwaad bewust. 

De Boeing 737 van Turkish Airlines in de buurt van de Polderbaan, Schiphol.Beeld ANP

Volgens Dekker wees de OVV hem na de ramp per brief op zijn geheimhoudingsplicht na tussenkomst van Boeing. Het Amerikaanse bedrijf, bouwer van de in 2009 neergestorte Boeing 737, zou zich grote zorgen hebben gemaakt over Dekkers deelrapport. Daarin schreef de onderzoeker hoe het systeem in het vliegtuig het begaf toen één meter niet werkte. Ook zou de piloten niet zijn geleerd hoe zij in zulke situaties moesten handelen.

Dekkers rapport kwam onlangs uiteindelijk alsnog in de publiciteit door The New York Times, die in januari schreef dat de OVV de schuld van de vliegramp uit 2009 bij de piloten had neergelegd. De krant zag parallellen met twee ongelukken met de Boeing 737 Max in 2018 en 2019. Ook bij die crashes leidde één defecte sensor tot een storing in het hele systeem.

De Tweede Kamer nodigde Dekker daarop uit zijn verhaal te doen tijdens een hoorzitting, net als de huidige voorzitter van de raad, Jeroen Dijsselbloem, en die ten tijde van de ramp, Pieter van Vollenhoven. Ook Boeing-topman Dave Calhoun was gevraagd in Den Haag langs te komen, maar hij wees de uitnodiging af.

De in Australië woonachtige Dekker stelde donderdag per videoverbinding dat de OVV haar rapport aanpaste na een bezoek aan het hoofdkantoor van Boeing in Seattle. In het eindrapport schreef de raad dat de piloten het ongeluk hadden kunnen voorkomen door sneller op de systeemfout te reageren. Onterecht, zei Dekker, want daarmee ontsloeg hij Boeing van zijn plicht het systeem te verbeteren.

Niets geheimzinnigs

Dijsselbloem en Van Vollenhoven spraken met klem tegen dat de OVV voor de druk van Boeing zou zijn gezwicht. Met de vliegtuigbouwer is wel gepraat, maar dat doet de OVV standaard met alle betrokkenen van een onderzoek. Uiteindelijk ‘bepaalt de raad zelf wat hij overneemt en in het eindrapport terechtkomt’, zei Dijsselbloem. Wel zegde hij toe te zullen kijken of de raad meer openheid kan bieden over de inbreng van betrokkenen als Boeing.

Dat Dekkers deelrapport niet apart werd gepubliceerd, is niet ongebruikelijk: in de wet staat dat de OVV in principe alleen het eindrapport openbaar maakt. De vertrouwelijkheid was volgens Dijsselbloem ‘niets om geheimzinnig over te doen’. ‘Daar wordt iedereen aan gehouden.’

In het eindrapport stond bovendien wel degelijk dat een kapotte hoogtemeter de hoofdoorzaak was van de crash. Dat de OVV daarnaast wees op het handelen van de piloten, hoorde volgens Van Vollenhoven bij de opdracht die hij destijds kreeg, namelijk het onderzoeken van de toedracht van de vliegramp. Binnen die opdracht kon de waakhond de rol van de piloten moeilijk negeren: eerdere vluchten waarop de hoogtemeter het op dezelfde manier begaf, waren niet geëindigd in een crash.

Die conclusie doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheid van Boeing, aldus Dijsselbloem. ‘Wie zegt dat in dat rapport van tien jaar geleden de rol van Boeing is weggepoetst: lees het rapport, zie de aanbevelingen. Het was evident wat Boeing moest aanpakken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden