Onderzoeksraad geeft geen uitsluitsel over lanceerplek BUK-raket

De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) zegt geen definitief oordeel te kunnen geven over de locatie waar de BUK-raket is gelanceerd die passagiersvliegtuig MH17 heeft neergehaald. Rusland betwist de analyse van de OVV. 'Aanvullend forensisch onderzoek is nodig', zei voorzitter Tjibbe Joustra tijdens de presentatie van de conclusies over het neerstorten van vlucht MH17, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen.

Voorzitter Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) tijdens de presentatie van het rapport over de ramp met MH17. Beeld epa

De exacte locatie is van belang om uit te maken wie verantwoordelijk is voor de ramp. Somige delen van het oosten van Oekraïne stonden ten tijde van de ramp onder controle van pro-Russische rebellen, in andere delen waren Oekraïense regeringstroepen de baas.

De OVV heeft na een simulatie een gebied ter grootte van 320 vierkante kilometer aangewezen als de locatie waar de raket is gelanceerd. Rusland heeft een eigen simulatie uitgevoerd en wijst een andere plek aan. 'Om de precieze plek te bepalen is aanvullend forensisch onderzoek nodig, maar dat valt buiten ons mandaat', aldus Joustra.

Volgens de OVV is het zeker dat MH17 is neergehaald met een raket afgevuurd vanaf een BUK-raketinstallatie. Het zou gaan om een raket van het type 9N314M. Ook hier maken de Russen bezwaar. Volgens Moskou is het type niet met zekerheid vast te stellen.

De raket ontplofte vlakbij het vliegtuig, waarna duizenden raketfragmenten met grote kracht het toestel binnendrongen. Drie bemanningsleden en enkele passagiers werden door deze fragmenten getroffen.

'De raket raakte de linkerkant van de cockpit', zei Joustra. Daardoor brak de cockpit af van de romp. De wrakstukken kwamen neer in een gebied met een reikwijdte van maar liefst 50 vierkante kilometer.

Voorzitter Tjibbe Joustra van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) bij het World Forum in Den Haag. Daar werden nabestaanden van slachtoffers van de vliegramp geïnformeerd over de onderzoeksresultaten. Beeld anp

Luchtruim

De OVV is zeer kritisch over het besluit van Oekraïne om het luchtruim boven het oosten van het land niet te sluiten. Volgens Joustra was er voorafgaande de ramp informatie beschikbaar die erop duidde dat de burgerluchtvaart gevaar liep.

Zo waren zeker zestien Oekraïense militaire vliegtuigen en helikopters door rebellen uit de lucht geschoten. Twee keer werd een toestel op grotere hoogte neergeschoten met een krachtig wapen. 'Ondanks deze informatie heeft Oekraïne het luchtruim niet gesloten. Dat had wel gemoeten.'

Niet alleen Kiev was nalatig. 'Ook luchtvaartmaatschappijen, andere landen en internationale organisaties hebben de risico's niet adequaat ingeschat. Niemand dacht aan een bedreiging voor civiele vliegtuigen.'

Volgens de OVV is het 'extreem belangrijk' dat alle betrokken partijen voortaan meer informatie uitwisselen over mogelijke gevaren. Daarnaast moeten luchtvaartmaatschappijen publiekelijk verantwoording afleggen voor de gekozen routes.

'Geen regie'

Ook Nederland krijgt kritiek. Volgens de OVV 'ontbrak het aan regie' bij het openbaar maken van de informatie over de passagiers. Verschillende partijen werkten langs elkaar heen, concludeert de OVV. 'De Nederlandse crisisorganisatie heeft niet goed gefunctioneerd.'

Sommige nabestaanden moesten twee tot vier dagen wachten op bevestiging van de Nederlandse overheid dat hun naasten aan boord waren van vlucht MH17. Die onzekerheid maakte de ramp des te pijnlijker. De raad adviseert in de toekomst de nationaliteiten van de inzittenden op te nemen op de passagierslijst.

Op vrijdag 17 juli 2014 verdween vlucht MH17 van Malaysia Airlines boven Oost-Oekraïne van de radar. Het vliegtuig was op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur (Maleisië). Het stortte neer in de omgeving van het dorp Hrabove. In het gebied was een pro-Russische opstand gaande.

De Joustra OVV deed vandaag geen enkele uitspraak over wie schuldig is aan het neerstorten van vlucht MH17. De raad moest een zo compleet mogelijk beeld geven van de oorzaak en het verloop van de crash. Het strafrechtelijk onderzoek naar de daders is nog in volle gang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.