Onderzoeksraad concludeert: aanpak Groningse problemen 'traag en moeizaam'

Veel aanbevelingen uit 2015 nog altijd niet overgenomen

De aanpak van de problemen die veroorzaakt worden door de gaswinning in Groningen is te gefragmenteerd en bureaucratisch. Het wantrouwen bij burgers is daardoor onverminderd groot. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een vandaag verschenen rapport.

Groningers demonstreren in februari tegen de gaswinning in de provincie door de NAM. Beeld anp

In 2015 concludeerde de Onderzoeksraad al dat de risico's van de gaswinning jarenlang genegeerd zijn. De gasbaten gingen boven de veiligheid. In de vandaag verschenen evaluatie gaat de Onderzoeksraad na wat er gebeurd is met de aanbevelingen van twee jaar geleden.

Daarmee is een begin gemaakt, concludeert de Onderzoeksraad. Zo speelt veiligheid inmiddels wel een belangrijke rol in besluiten over gaswinning en is de positie van het Staatstoezicht op de Mijnen onafhankelijker geworden.

Maar dat alles heeft nog weinig effect. Mede doordat Groningers zich nog steeds niet veilig voelen. 'De bij de gaswinning betrokken partijen zijn er niet in geslaagd hun geschonden relatie met de Groningse bevolking te herstellen en de maatschappelijke onrust is groot.'

'Bureaucratisch en procedureel'

'Overeenstemming over een veilig niveau van gaswinning ontbreekt. Daar moet snel duidelijkheid over komen', vindt de Onderzoeksraad. Ook is er nog steeds veel onvrede over schade-afhandeling, die 'traag en moeizaam' verloopt. De aanpak van verschillende problemen is bovendien verkokerd en te 'bureaucratisch en procedureel'.

'De tot dusverre getroffen maatregelen doen geen recht aan de stapeling van problemen waarvoor de inwoners van Groningers zich gesteld zien. Bij de schadeafhandeling moet niet langer worden gestreefd naar procedurele precisie, maar naar het hanteren van de menselijke maat. Er is daarbij geen ruimte voor bemoeienis van de NAM.'

Versterkingsopgave

Ook over de versterkingsopgave die Groningen wacht is nog veel onduidelijkheid. De operatie is 'zeer groot' en houdt geen gelijke pas met het aardbevingsrisico. Juist daarom moet de overheid eerlijk zijn over de omvang en impact ervan.

Een overkoepelend plan ontbreekt, evenals één organisatie die alles aanstuurt. 'Het schaalniveau waarop de problemen nu worden aangepakt, is niet in lijn met de omvang, urgentie en complexiteit van de problemen in Groningen', aldus de Onderzoeksraad.

'Voor zowel de aanpak van de problemen binnen het gasdossier als in relatie met de vraagstukken rond economische ontwikkeling en krimp, dient een bundeling plaats te vinden van kennis op gebieden zoals bouwtechnische opgave, seismiciteit economische ontwikkeling, krimp en maatschappelijke effecten.'

Gasgebouw

De opgave voor Groningen is volgens de Onderzoeksraad zo breed dat behalve het ministerie van Economische Zaken ook andere departementen een rol moeten krijgen in de besluitvorming, vindt de Onderzoeksraad. Die aanbeveling werd ook al in 2015 gedaan, maar is niet opgevolgd.

Nu dient EZ twee, in grote mate tegenstrijdige, belangen: het waken over de leveringszekerheid en de gasbaten, maar ook over de veiligheid van de Groningen.

De Onderzoeksraad uitte in 2015 ook felle kritiek op het 'gasgebouw'. Dat is de publiek-private samenwerking van de staat, de NAM, Shell, ExxonMobil, EBN en GasTerra waarin de winning en verkoop van aardgas is georganiseerd. Volgens de Onderzoeksraad was het een 'gesloten bolwerk', gericht op maximale winst. Kritische geluiden werden weggewuifd.

Het gasgebouw moet opengebroken worden, luidde één van de aanbevelingen in 2015. Maar daar is nog niets van terechtgekomen, stelt de Onderzoeksraad vast.

Lees terug

Hoogstens zou het servies een keertje rammelen
De Onderzoeksraad voor de Veiligheid concludeert in 2015 in zijn rapport over de gaswinning in Groningen dat op de veiligheid nooit erg is gelet. Hoe het gevaar van aardschokken lang werd ontkend en, toen dat echt niet meer kon, gebagatelliseerd (+).

Deze Groningse burgers nemen heft in eigen handen
Tienduizenden Groningse huizen zouden aardbevingsbestendig gemaakt moeten worden. Maar voorlopig staat de teller op 150. Groningers zijn er niet gerust op (+).

'Dit is een doorbraak'
De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is aansprakelijk voor de immateriële schade die inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen ervaren. Dat heeft de rechtbank in Assen in maart bepaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.