Onderzoeksdata online? Fraudeur betrapt

Een artikel waarin de Taiwanese onderzoeker Chia-Chi Wang aantoonde dat gevoelens van schaamte de waarde van geld beïnvloeden, blijkt frauduleus. Dat kwam aan het licht doordat de onderzoekers de data van het onderzoek openbaar hadden gemaakt. Het paper is inmiddels teruggetrokken uit het tijdschrift Judgement and Decision Making. Dit meldt fraudeonderzoeker Uri Simonsohn op zijn blog Data Colada.

AMSTERDAM - De terugtrekking laat zien dat het online zetten van data helpt om gesjoemel op te sporen. Een anonieme fraudedetective kwam de misstanden op het spoor nadat hij tijdens een presentatie van Simonsohn het onderzoek langs zag komen. Hij raakte geïnteresseerd in het stuk en besloot dieper te graven. Het tijdschrift waarin het artikel stond, verplicht auteurs om ook hun onderzoeksdata online te zetten. Daardoor kon de fraudejager eenvoudig zien wat er mis was.


In het artikel hadden de Taiwanezen het bijvoorbeeld over 'gehele cijfers tussen 1 en 10', terwijl in de ruwe data kommagetallen te vinden waren. Ook hadden twee experimenten vrijwel dezelfde uitslag, wat onwaarschijnlijk is bij experimenten met mensen. Het onderzoek van de Nederlandse frauderende sociaal-psycholoog Diederik Stapel vertoonde ook veel identieke uitslagen. Bovendien waren er vreemde verbanden tussen de verschillende emoties die proefpersonen voelden. Zo hadden proefpersonen die 'schaamte' voelden minder vaak last van 'verlegenheid', terwijl je zou verwachten dat deze twee nauw samenhangen.


Simonsohn ontdekte eerder de fraude van de Erasmus-hoogleraar Dirk Smeesters, ook naar aanleiding van verdachte onderzoeksgegevens. Zo kan zelfs zonder bekentenis van een onderzoeker fraude of gesjoemel aannemelijk worden gemaakt.


Simonsohn betreurt dat niet meer vakbladen auteurs verplichten om data openbaar te maken. De auteurs van het teruggetrokken artikel hebben namelijk eerder soortgelijk onderzoek gepubliceerd in andere bladen. Als daar ook data beschikbaar zouden zijn, kan snel worden gecheckt of de gemaakte fouten slordigheidjes zijn of dat er structureel wordt gefraudeerd door de Taiwanese onderzoekers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden